X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jan Kochanowski – stworzył polską lirykę

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2018 06:07
– Kochanowski nie tyle przeobraził, co niemal z niczego stworzył kanon polskiej poezji, który bez zmian obowiązuje do dnia dzisiejszego – podkreślał krytyk literacki Zbigniew Bieńkowski. – Nikt po nim nie dokonał już tyle.
Audio
  • Audycja poświęcona życiu i twórczości poety epoki renesansu Jana Kochanowskiego, o poecie mówią historycy literatury: Barbara Otwinowska i Julian Krzyżanowski, poeta, krytyk literacki, Zbigniew Bieńkowski oraz pisarz, Wiesław Myśliwski, aud. Grażyny Gronczewskiej z cyklu "Biografia milenijna". (PR, 30.01.2000)
  • O pierwszych krokach pisarskich Jana Kochanowskiego mówi Piotr Dmitrowicz, aud. Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat". (PR, 14.12.2005)
Portret Jana Kochanowskiego, aut. Aleksander Tadeusz Regulski (przed 1884 rokiem)
Portret Jana Kochanowskiego, aut. Aleksander Tadeusz Regulski (przed 1884 rokiem)Foto: źr. Polona, Wikipedia/domena publiczna

6 czerwca 1530 urodził się Jan Kochanowski, poeta epoki renesansu.

Na świat przyszedł w Sycynie, na ziemi radomskiej. Pochodził z zamożnej, wielodzietnej rodziny. W 1551 roku wyjechał do Królewca, ośrodka, który skupiał wówczas wielu intelektualistów. Potem trafił do Włoch, a w 1552 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie w Padwie. Później jeszcze wielokrotnie wracał do Italii.

Posłuchaj, jak upłynęły młodzieńcze lata Jana Kochanowskiego w audycji "Mieć 19 lat".

Na dworze

W 1559 roku poeta ostatecznie wraca do kraju i rozpoczyna się okres w jego życiu i twórczości zwany powszechnie dworskim. Był sekretarzem i dworzaninem Zygmunta Augusta. Na początku 1564 roku otrzymał probostwo, choć nigdy nie przyjął wyższych święceń kapłańskich. W 1575 roku ożenił się z Dorotą Podlodowską i zamieszkał w Czarnolesie. Spokojne życie rodzinne zakłócają osobiste tragedie. W 1577 roku umiera jego starszy brat, Kasper, a dwa lata później 2,5-roczna Urszula, a następnie Hanna.

Jan

Na zdjęciu: Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki, aut. Jan Matejko (1862 rok),Wikipedia/dp

Zmarł nagle w Lublinie podczas narady senatorów zwołanych przez króla Stefana Batorego. Przypuszcza się, że zgon nastąpił na skutek udaru mózgu.

Spuścizna

– Jan Kochanowski wyprowadził polszczyznę z cienia mowy żywej, czyli z cienia języka mówionego i wprowadził ją do pisma – mówił Wiesław Myśliwski w "Biografii milenijnej" z 2000 roku. – To był kopernikański przełom, jeśli chodzi o polszczyznę.

W jego poezji ujawnia się niezwykłe bogactwo językowe. "Treny" czy "Fraszki" stanowią początek polskiej liryki. Z kolei "Odprawa posłów greckich" jest pierwszym, polskim, nowożytnym dramatem, który realizuje założenia tradycji antycznej i poetyki renesansowej.

– Kochanowski stał się dla nas poetą uniwersalnym – mówiła prof. Barbara Otwinowska, historyk literatury.

Posłuchaj audycji o Janie Kochanowskim i dowiedz się, jaki wpływ na dzisiejszą literaturę polską miał ten poeta.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jak Jan Kochanowski stracił głowę... po śmierci

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2013 12:55
W swojej nowej książce pt. "Siedziby wielkich Polaków. Od Reja do Kraszewskiego" Barbara Wachowicz opisuje domostwa wielkich osobowości polskiej literatury, sztuki i muzyki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W co wierzył Jan Kochanowski?

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2014 12:00
- W twórczości przyjął stanowisko ponadwyznaniowe. Nie odwoływał się ani do kultu Matki Boskiej ani świętych. Dlatego jego "Psalmy" były wykonywane w katolickich kościołach oraz w protestanckich zborach - podkreślał w Dwójce prof. Janusz Tazbir. A gdzie i kiedy Jan Kochanowski przyjął ideały renesansowego humanizmu?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Gajcy – pesymizm w poezji, radość w życiu

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2014 06:00
Powstanie Warszawskie pochłonęło setki tysięcy ofiar, wśród nich był kwiat polskiej młodzieży, elita intelektualna kraju. Podczas powstańczych walk zginął także poeta Tadeusz Gajcy. Miał 22 lata.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Edward Stachura – żył tak, jak pisał

Ostatnia aktualizacja: 18.08.2014 06:00
– Stachura daje świadectwo możliwości przekroczenia siebie samego, literatury, granic słowa, po to, żeby wskazać drogę czemuś innemu – charakteryzował poetę jego przyjaciel Krzysztof Rutkowski.
rozwiń zwiń