Historia

Walerian Czuma - dowódca obrony Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2020 05:55
- Do najcięższych przeżyć, jakie miałem w mym życiu wojskowym, należą chwile, które przeżyłem w pamiętnych dniach września 1939 roku - wspominał gen. Czuma. Ze swojego zadania wywiązał się najlepiej, jak mógł, biorąc pod uwagę szczątkowe siły, jakimi dysponował.
Audio
  • Wspomnienia gen. Waleriana Czumy - dowódcy obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku. Zapowiedź Bronisława Piekarskiego. Dźwięk nagrany w 1955 roku, wyemitowany już po śmierci generała (RWE 01.09.1964)
Uroczystości 300 rocznicy urodzin króla Jana III Sobieskiego we Lwowie, gen. Walerian Czuma w centrum, szósty z lewej, źr. NAC
Uroczystości 300 rocznicy urodzin króla Jana III Sobieskiego we Lwowie, gen. Walerian Czuma w centrum, szósty z lewej, źr. NAC

7 kwietnia 1962 zmarł Walerian Czuma, generał, dowódca obrony Warszawy.

Czuma studiował w Wiedniu, gdzie zapisał się do Drużyn Strzeleckich. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów. Wraz ze swoimi oddziałami przebił się na stronę rosyjską, gdzie również zajmował się poborem do polskich oddziałów wojskowych.

Walczył w trakcie rewolucji październikowej przeciw bolszewikom. Wpadł w sidła Armii Czerwonej i pozostał w niewoli do 1922 roku, kiedy został wymieniony na radzieckich komisarzy.

W dwudziestoleciu międzywojennym pełnił szereg funkcji wojskowych. Służył jako dowódca 9. dywizji piechoty (1922–27), 5. dywizji piechoty (1928–38) oraz komendant główny Straży Granicznej (1939).

Po wybuchu wojny został mianowany dowódcą obrony Warszawy. Odpowiadał za obronę miasta stołecznego, zaś nad Armią "Warszawa", której celem było osłanianie stolicy, komendę sprawował gen. Juliusz Rómmel.Dowódcy musieli wykazać się nie tylko umiejętnościami taktycznymi, ale i organizacyjnymi: wkrótce do Warszawy napłynęło blisko 70 tys. żołnierzy i oficerów z rozbitych oddziałów. Trzeba było ich wyekwipować i rozdać im przydziały do jednostek.

Posłuchaj pozostałych materiałów dźwiękowych związanych z postacią Waleriana Czumy z archiwów Radia Wolna Europa.

Czuma sprawował funkcję aż do kapitulacji Warszawy. Resztę wojny spędził w niemieckim oflagu. Został wyzwolony przez Amerykanów w 1945 roku. Generał zdecydował się pozostać na emigracji, wycofał się jednak z życia publicznego i zajął się rolnictwem. Zmarł 7 kwietnia 1962.

bm


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kazimierz Sosnkowski - "Szef Komendanta"

Ostatnia aktualizacja: 19.11.2019 06:00
19 listopada 1885 roku urodził się Kazimierz Sosnkowski, szef sztabu I Brygady Kadrowej, generał, który po śmierci gen. Władysława Sikorskiego został Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Emanuel Ringelblum – kronikarz getta warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2019 06:08
Zgromadzone przez niego Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego zostało wpisane przez UNESCO na listę "Pamięć Świata", gromadzącą najważniejsze dokumenty obrazujące historię naszego globu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Tomaszewski - świadek płonącej Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 10.12.2019 05:50
- Dziesięć godzin takiego piekła, że nikt kto tego nie przeżył, nie może powziąć nawet przybliżonego wyobrażenia – wspominał bombardowanie Warszawy na antenie Radia Wolna Europa gen. Tadeusz Tomaszewski.
rozwiń zwiń