Historia

Pierwsza "rózga" od Mikołaja. Kogo spoliczkował święty?

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2019 06:10
Sobór nicejski w 325 roku miał ustalić fundamentalne dogmaty krzepnącego wciąż chrześcijaństwa. Obrady były do tego stopnia burzliwe, że siłę argumentu zastępował niekiedy argument siły, a mężowie soborowi nie bacząc na powagę sytuacji, brali się za bary.
Audio
  • Audycja Jana Pniewskiego z cyklu "Lumen - światło wiary i kultury", w której o. prof. Henryk Pietras wyjaśnia okoliczności soboru nicejskiego. (PR, 29.12.2013)
Fragment malowidła przedstawiającego Mikołaja, który policzkuje Ariusza.
Fragment malowidła przedstawiającego Mikołaja, który policzkuje Ariusza. Foto: Wikimedia Commons/dp

Wśród obradujących hierarchów Kościoła miał znajdować się także biskup leżącej dziś w Turcji Miry, Mikołaj, któremu tradycja przypisała rozdawnictwo niewielkich upominków potrzebującym. I choć dziś reklamy podpowiadają nam, że Mikołaj to dobroduszny starszy pan w czerwonym ubranku, to podania związane z jego udziałem w soborze przedstawiają odmienny obraz świętego.

Ale od początku…

Sobór nicejski został zwołany na polecenie cesarza Konstantyna Wielkiego. Władca imperium rzymskiego zwołał do małoazjatyckiej Nicei najtęższe umysły ówczesnego chrześcijaństwa.

- Konstantyn Wielki sprawował funkcję, którą nazywano pontifex maximus, co oznaczało, że był najwyższym urzędnikiem odpowiedzialnym za wszystkie religie państwowe, w tym chrześcijaństwo. Dlatego miał prawo zwołać sobór – wyjaśniał o. prof. Henryk Pietras w audycji Jana Pniewskiego z cyklu "Lumen - światło wiary i kultury". - Uczynił to głównie ze względu na zbliżający się jubileusz dwudziestego roku swojego panowania. Chodziło o to, żeby przed głównymi uroczystościami wyciszyć wszelkie spory, które mogłyby zakłócić świętowanie.

A utarczek i kłótni w Kościele było wywczas co nie miara. Chrześcijanie nie mogli się porozumieć nawet co do wspólnej daty świętowania Wielkanocy. Wspólnota miała też problem z tzw. schizmą melecjańską. Odłam skupiał wiernych szczególnie rygorystycznie traktujących chrześcijan, którzy podczas prześladowań za cesarza Dioklecjana wyrzekli się wiary.

"Z liścia" heretykowi

Wszystkie te problemy blakły jednak przy rozdźwięku, jaki na łonie Kościoła spowodowały poglądy głoszone przez aleksandryjskiego prezbitera Ariusza. Był on głównym ideologiem antytrynitarzy, czyli zwolenników prądu w chrześcijaństwie, który odrzucał pogląd o Trójcy Świętej. Arianie rośli w siłę, a ich odmienne wobec pozostałych chrześcijan poglądy groziły schizmą.

Choć wydawałoby się, że ponad trzystu świątobliwych mężów ograniczy się do sporów na argumenty i cytaty z Pisma Świętego, to nie obyło się bez rękoczynów. I tutaj na scenę powraca Mikołaj. Poglądy Ariusza tak rozwścieczyły biskupa, że ten spoliczkował adwersarza. Prezbiter nie pozostał mu dłużny i… złamał szczękę.

Choć nie spodobało się to ojcom soboru i postanowili pozbawić go sakry biskupiej, to "w obronie Mikołaja stanął sam Bóg i pognębił nieprzyjaciela prawdziwej wiary". Herezję Ariusza potępiono, choć jego poglądy odżywały raz po raz w dziejach Kościoła.

Cała historia, choć występują w niej historyczne postacie, a spór z arianami był kluczowym elementem soboru nicejskiego, może (choć nie musi) być tylko legendą, wytworzoną przez wczesnochrześcijański folklor.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zbigniew Oleśnicki - szara eminencja średniowiecznej Polski

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2019 05:40
- Był to jeden z nielicznych polityków, którzy mieli koncepcję generalną, polegającą na stworzeniu z Polski wielkiego państwa - mówił historyk, prof. Henryk Samsonowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Bukowiński – apostoł Kazachstanu

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 06:15
Był więźniem Gułagu, pierwszym duchownym katolickim w Karagandzie (czwartym co do wielkości mieście Kazachstanu), duszpasterzem zesłańców i więźniów. Kapłan zmarł dokładnie 45 lat temu, 3 grudnia 1974.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Faust Socyn. Polski reformator religijny, który zainspirował Newtona

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2019 05:41
- Gdyby Faust Socyn nie uciekł z Włoch do Polski, lecz próbował rozwijać swoją doktrynę wyłącznie na zachodzie Europy, to dzisiaj nikt by o nim nie słyszał - powiedział na antenie Polskiego Radia prof. prof. Zbigniew Ogonowski, historyk socynianizmu. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kim był prawdziwy święty Mikołaj? Prof. G. Łęcicki: był bardzo wrażliwy na potrzeby ubogich

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2019 13:04
- Przede wszystkim najważniejsze jest to, że w hagiografii pokazuje się świętego Mikołaja jako kogoś, kto jest bardzo wrażliwy na potrzeby ubogich, czyli na potrzeby bliźnich. Tych, którzy znaleźli się nagle w jakiejś sytuacji bardzo dramatycznej - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Grzegorz Łęcicki z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
rozwiń zwiń