Historia

Wielki Terror w ZSRR. "Co minutę ginęła jedna osoba"

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2013 10:21
Więzienne zdjęcia ofiar Wielkiego Terroru w ZSRR, fotografie miejsc ich pochówku oraz relacje świadków znalazły się w publikacji "Wielki Terror 1937-1938" Tomasza Kiznego pokazanej w stołecznej Fabryce Trzciny.
Audio
  • Wielka czystka - aud. Andrzeja Sowy z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po najnowszej historii ZSRR" (01.10.1997)
Otwarcie wystawy Tomasza Kiznego Wielki Terror 1937-1938 w warszawskiej Fabryce Trzciny
Otwarcie wystawy Tomasza Kiznego "Wielki Terror 1937-1938" w warszawskiej Fabryce TrzcinyFoto: PAP/Jakub Kamiński

Towarzyszy jej wystawa portretów ofiar stalinowskich czystek. Będzie otwarta do 28 marca.
Sama książka składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy prezentuje identyfikacyjne zdjęcia wykonywane w ramach rutynowej procedury po aresztowaniu w więzieniach NKWD w Moskwie. - Wypłynęły na światło dzienne z tajnych archiwów sowieckich na początku lat 90. Kiedy stały się dostępne, okazały się bardzo wyrazistym, namacalnym oskarżeniem zbrodni popełnionych przez sowiecki totalitaryzm. Są to zdjęcia ludzi, którzy mieli świadomość, że ich życie jest zagrożone, prezentują człowieka postawionego twarzą w twarz z grozą totalitarnego systemu - powiedział Tomasz Kizny.
W drugiej części są fotografie miejsc zbiorowego pochówku, które znajdują się na terytorium byłego Związku Sowieckiego. - Moim zamiarem było ukazanie obrazów miejsc, gdzie spoczęło tych 750 tys. ludzi, których rozstrzelano w ciągu 470 dni, co oznacza, że co minutę ginęła jedna osoba. Było to tym bardziej straszne, że działo się na tak wielkim obszarze jakim był Związek Sowiecki. W publikacji znalazły się fotografie miejsc, gdzie spoczywają prochy tych ludzi. Sfotografowałem ich ok. 30 z ok. 100 odnalezionych. Według ocen historyków to jednak zaledwie jedna trzecia z faktycznych miejsc pochówku ofiar terroru - podkreślił autor.
W trzeciej części książki znalazły się wywiady ze świadkami, przede wszystkim dziećmi rozstrzelanych. - Są to osobiste relacje tych osób, które przez dziesięciolecia były napiętnowane stygmatem dziecka wroga narodu. Jest to opowieść o bólu, dyskryminacji człowieka w systemie sowieckim, o tym czym dla człowieka, jego kondycji ludzkiej jest fakt, że traci najbliższą osobę i nie ma nawet możliwości dopełnić takiego przypisanego człowiekowi rytuału pożegnania, złożenia kwiatów na grobie, opłakania - dodał Kizny.
Publikacji towarzyszy wystawa prezentowana w Centrum Artystycznym Fabryka Trzciny. Można na niej zobaczyć 200 zdjęć. Przybliża informacje dotyczące Wielkiego Terroru w Związku Sowieckim. Ma część poświęconą stalinizmowi w Polsce. Na wystawie znalazły się również zdjęcia świadków, czyli w przeważającej mierze sierot po ofiarach terroru, ich audiowizualne relacje oraz 40 powiększonych portretów ofiar.

- Wielki Terror był jedną z największych zbrodni przeciwko ludzkości, jaka została popełniona w XX w. przez aparat państwowy na swoich własnych obywatelach. Zbrodni, która bardzo trudno przebija się do świadomości zbiorowej nie tylko w Rosji, ale także w całej Europie. I przybliżenie jej było główną motywacją, która skłoniła mnie do poświęcenia pięciu lat pracy temu projektowi - powiedział autor książki i wystawy Tomasz Kizny.

Zobacz serwis specjalny: Historia Związku Radzieckiego

Wielki Terror przypada na lata 30. XX stulecia. Związany jest z okresem stalinowskich czystek, które nasiliły się zwłaszcza w latach 1937-1938. Jak wynika z sowieckich dokumentów, aresztowano wtedy ponad 1,5 mln osób, z czego ok. 700 tys. rozstrzelano. Procesy przed sądami doraźnymi najczęściej kończyły się karą śmierci lub dożywotnim zesłaniem do łagrów.
PAP, tj

Zobacz więcej na temat: stalinizm wystawa ZSRR
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Wielka czystka" – sposób Stalina na pozbycie się wrogów

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2013 07:00
- Około miliona straconych w ciągu dwóch lat, parę milionów aresztowanych i zesłanych do łagrów, tyle było ofiar wielkiej czystki w Związku Sowieckim - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rosjanie o Stalinie: doskonały wódz i dobry gospodarz

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2013 14:38
Mija 60 lat od śmierci Józefa Stalina. Według sondażu przeprowadzonego przez Wszechrosyjski Instytut Badania Opinii Publicznej, aż 36 procent Rosjan wysoko ocenia rolę jaką odegrał on w historii Związku Sowieckiego.
rozwiń zwiń