X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Polski stalinizm - kalka sowieckiego terroru

Ostatnia aktualizacja: 14.06.2011 09:00
W sferze politycznej stalinizm był właściwie powieleniem sowieckiego systemu – systemu terroru opartego na kontroli wszelkich dziedzin życia przez partię komunistyczną. W sferze ekonomicznej oznaczał przymusową kolektywizację i przejście do gospodarki wojennej.
Józef Stalin - jeden z największych zbrodniarzy w historii świata
Józef Stalin - jeden z największych zbrodniarzy w historii świataFoto: Wikipedia/Margaret Bourke-White

Stalinizm w Polsce trwał od 1948 do 1956 roku. Oczywiście pewne symptomy zbrodniczego systemu występowały już wcześniej, począwszy od 1944 roku, kiedy władze na ziemiach polskich objęli komuniści.

Polska była całkowicie podporządkowana ZSRR. Choć oficjalnie władzę w Polsce sprawował triumwirat: Bolesław Bierut, Jakub Berman i Hilary Minc, to wojskiem kierował Konstanty Rokossowski, sowiecki marszałek, a Ministerstwem Bezpieczeństwa Publicznego – sowieccy doradcy. Władze w kraju kontrolował ambasador ZSRR, który był faktycznym namiestnikiem Moskwy. Supernadzorcą był kierownik sektora polskiego w KC WKP(b).

W setkach procesów politycznych poddano represjom ponad 60 tys. osób. Są to dane prowizoryczne, które wciąż czekają na weryfikację. Rozmiary terroru były niewyobrażalne. Warto wspomnieć, że np. jedynie w latach 1950-1951 w ramach  tzw. akcji "K" na bezpośredni rozkaz Stanisława Radkiewicza, ministra bezpieczeństwa publicznego, aresztowano jako "niepewnych politycznie" ponad 4 tys. osób, w tym żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Pod zarzutem szpiegostwa znaleźli się w więzieniach zarówno wybitni żołnierze ruchu oporu, opozycyjni politycy, jak też byli działacze komunistyczni. Torturami fizycznymi i psychicznymi zmuszano do przyznawania się do nawet najbardziej absurdalnych zarzutów. W kapturowych procesach zamordowano setki wybitnych Polaków, m.in. stracony został gen. Emil Fieldorf ps. Nil, płk Aleksander Rode, płk Antoni Olechnowicz.

Ogromne represje dotknęły także Kościół katolicki. Komuniści internowali samego Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego. Głośny stał się pokazowy proces biskupa Czesława Kaczmarka, oskarżonego m.in. o szpiegostwo, kolaborację z Niemcami i próbę obalenia ustroju PRL. Księdza Kaczmarka skazano na 12 lat więzienia.

Setki księży zmuszano do przysięgi na wierność PRL. W 1954 roku w ramach akcji X-2 wysiedlono z domów zakonnych ponad 1500 zakonnic z województw zachodnich, umieszczając je w obozach pracy.

Stalinizm odcisnął swoje piętno także w gospodarce. Od 1947 roku, w ramach tzw. "bitwy o handel", władze doprowadziły do likwidacji prywatnego handlu. W tym okresie zbudowano w Polsce system obozów pracy, gdzie trafiali sklepikarze i inni "wrogowie ludu", młodzież, księża, czy chociażby opowiadacze antypaństwowych dowcipów i słuchacze zachodnich rozgłośni radiowych. Na wsi walczono z kułakami i próbowano doprowadzić do kolektywizacji rolnictwa.

Stalinowskie władze starały się podporządkować wszystkie dziedziny życia i działalności Polaków, począwszy od kultury i nauki a skończywszy na modzie. Dziesiątkami zakazów kontrolowali życie codzienne. Kwitło donosicielstwo i wzajemne szpiegowanie. Symbolem odwilży i zmian stała się publikacja "Poematu dla dorosłych" Adama Ważyka w 1955 roku. Na zmiany przyszło czekać jeszcze wiele miesięcy.

Grzegorz Sołtysiak

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

XX Zjazd KPZR i "Tajny referat" Chruszczowa

Ostatnia aktualizacja: 13.06.2011 18:00
Przemówienie, które I Sekretarz KC KPZR Nikita Chruszczow wygłosił w nocy z 24 na 25 lutego 1956, miało otworzyć delegatom oczy na poczynania Józefa Stalina.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Strajki i protesty robotnicze przed Czerwcem '56

Ostatnia aktualizacja: 17.06.2011 09:00
W stalinowskiej Polsce strajki i innego rodzaju protesty robotnicze należały do rzadkości, a jeżeli nawet gdzieś w kraju wybuchały, to władze robiły wszystko, by informacja o tym nie przedostała się szerzej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wojsko w zbuntowanym mieście

Ostatnia aktualizacja: 17.06.2011 13:39
Przeciw ludziom wołającym o chleb i wolność władza wysłała 359 czołgów i 10 tysięcy żołnierzy, którzy wystrzelili ok. 180 tys. pocisków z broni ręcznej i maszynowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Chcemy chleba i wolności!

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2011 14:45
Poznański czerwiec był pierwszym w dziejach PRL buntem robotniczym o znaczeniu ogólnopolskim. Według historyków było to ostatnie zbrojne powstanie i pierwszy strajk na taką skalę przeciwko komunistycznym władzom.
rozwiń zwiń