X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Bitwa pod Verdun - piekło na ziemi

Ostatnia aktualizacja: 21.02.2019 06:08
W trwającej niespełna rok bitwie po obu stronach frontu zginęło, zostało rannych lub wziętych do niewoli nawet 700 tys. żołnierzy. Wydarzenia roku 1916 przeszły do historii jako "piekło Verdun".
Audio
  • "Piekło Verdun" - o wielkiej bitwie francusko-niemieckiej mówi historyk prof. Jerzy Eisler, audycja Agnieszki Steckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Francja". (PR, 21.09.2000)
Francuscy żołnierze w okopach w północno-zachodniej Francji, bitwa pod Verdun
Francuscy żołnierze w okopach w północno-zachodniej Francji, bitwa pod VerdunFoto: Bain News Service, źr. Biblioteka Kongresu USA, Wikipedia/domena publiczna

21 lutego 1916 rozpoczęła się bitwa pod Verdun. Stała się symbolem wielkiego bohaterstwa i poświęcenia, ale też absurdalnej walki.

Przygotowania do walk

Niemcy po sukcesach na froncie wschodnim potrzebowali zwycięstwa z Francją, by następnie zaatakować, pozbawioną sojusznika, Wielką Brytanię. Szef Sztabu Generalnego niemieckiej armii, gen. Erich von Falkenhayn zdecydował, że najlepszym celem będzie "serce Francji", czyli Verdun. Zakładano, że francuscy żołnierze zrobią wszystko, by obronić Verdun. Generał von Falkenhayn nie mylił się. Z tym jednak wyjątkiem, że to nie jego wojsko miało odnieść zwycięstwo.

Verdun było położone w punkcie na tyle wysuniętym, że można było je zaatakować jednocześnie od wschodu i północy. Przez miasto przepływa rzeka Moza, co utrudniało obronę podzielonego na dwie części miasta.

– Dowódcą twierdzy Verdun, całego kompleksu, fortyfikacji i umocnień był gen. Philippe Pétain – mówił prof. Jerzy Eisler w aud. Agnieszki Steckiej w 2000 roku. – Dowódca, który w odróżnieniu od większości opowiadających się za atakiem, był przede wszystkim zwolennikiem koncepcji defensywnych. Obrona Verdun była życiowym zadaniem gen. Pétaina.

Jak się później okazało gen. Philippe Pétain ze swojego zadania wywiązał się znakomicie.

Verdeński młyn

Pierwsze stracie wojsk niemieckich z francuskimi miało miejsce 21 lutego 1916 o godzinie 7:00. Mimo, że w pierwszych dniach walk Francuzi ponieśli duże straty, Niemcy nie potrafili swej przewagi odpowiednio wykorzystać. Na początku marca ciężko ranny Charles de Gaulle, późniejszy prezydent Francji dostał się do niemieckiej niewoli.

Podczas walk narastał konflikt między dwoma francuskimi generałami: Philippem Pétainem a Josephem Joffrem. Ten drugi domagał się zdecydowanej walki, a nie preferowanego przez Pétaina zachowawczego systemu "kieratu". Na czym miał polegać ów "kierat"?

– Przyjęto zasadę, że francuska dywizja, która straci połowę stanu osobowego musi być wycofana na odpoczynek w celu uzupełnienia kadr – tłumaczył metodę walki opracowaną przez gen. Pétaina gość audycji. – Na jej miejsce wchodziła kolejna dywizja. To była jedna z przyczyn francuskiego zwycięstwa.

Walki w rejonie Verdun były toczone z wielką zaciętością. Niejednokrotnie dochodziło do starć na bagnety. Była to prawdziwa bitwa na wyniszczenie. Francuzi sięgnęli na szeroką skalę po żołnierzy z kolonii, nawet z Senegalu czy z Maroka.


Miejsce bitwy pod Verdun współcześnie, Wikipedia/dp (2005) Miejsce bitwy Pod Verdun współcześnie, Wikipedia/dp (2005)

Niemcy tracili na sile, zwłaszcza, że ogólnie sytuacja państw centralnych wydawała się wówczas coraz gorsza. Jesienią inicjatywę na polu walki już zdecydowanie przejęli Francuzi. Ostatnie miesiące doprowadziły do odzyskania wcześniej utraconych terenów. W tym okresie w rękach Francuzów było nawet 5 tys. niemieckiech jeńców. Walki pod Verdun ostatecznie zakończyły się 20 grudnia 1916.

Bitwa materiałowa

Niemcy nie doprowadzili do planowanego sukcesu. Marny pożytek przyniosło im nawet osłabienie sił armii wroga, bowiem sami również stracili ponad 300 tys. ludzi. Szacuje się, że obie strony konfliktu mogły zużyć nawet 36 milionów pocisków artyleryjskich. Samo miejsce walk zostało kompletnie zniszczone.

Spod Verdun pochodzi ciało złożone we francuskim Grobie Nieznanego Żołnierza pod Łukiem Triumfalnym. Miasto będące świadkiem tak dramatycznych wydarzeń zostało odznaczone nawet przez Józefa Piłsudskiego Krzyżem Virtuti Militari. Niemcy przełamali złą passę pod Verdun podczas II wojny światowej, 15 czerwca 1940, kiedy to zajęli słynną twierdzę.

Zobacz serwis specjalny o I wojnie światowej.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mata Hari - szpieg w spódnicy

Ostatnia aktualizacja: 25.07.2018 06:07
Wymarzona postać dla kultury masowej. Tancerka erotyczna, agentka dwóch wywiadów. 25 lipca 1917 Mata Hari została skazana na śmierć przez francuskie władze pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ferdynand Foch - marszałek trzech narodów

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2019 06:09
- Jest jedynym Francuzem, który został marszałkiem Polski, tak jak książę Józef Poniatowski jest jedynym Polakiem marszałkiem Francji - mówił historyk prof. dr Tadeusz Panecki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Philippe Pétain - bohater czy zdrajca?

Ostatnia aktualizacja: 26.04.2018 07:02
- Dla mnie nie ulega wątpliwości, że gdyby umarł przed wybuchem II wojny światowej, dziś byłby bohaterem narodowym - stwierdził historyk, profesor Jerzy Eisler, oceniając postać byłego marszałka Francji.
rozwiń zwiń