X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Władysław Jasiński – twórca legendarnych Jędrusiów

Ostatnia aktualizacja: 18.08.2019 06:10
- Nie mieliśmy rodzin, nie mieliśmy domów, pozornie byliśmy samodzielni, ale bez niego wydawało się nam, że doszliśmy do kresu naszych możliwości – mówił Eugeniusz Dąbrowski, wspominając Władysława Jasińskiego, dowódcę oddziału Jędrusie.
Audio
  • "Jędrusie" - historia oddziału i jego legendarnego dowódcy Władysława Jasińskiego. Wspomnienia bliskiego współpracownika, Eugeniusza Dąbrowskiego ps. Genek. Reportaż Piotra Komorowskiego. (PR, 17.12.1969)
Żołnierze oddziału Jędrusiów - Okręg Radomsko-Kielecki Armii Krajowej przy ognisku w Lasach Turskich, czerwiec 1943. Wikimedia Commonsdp. Źr.: NAC
Żołnierze oddziału "Jędrusiów" - Okręg Radomsko-Kielecki Armii Krajowej przy ognisku w Lasach Turskich, czerwiec 1943. Wikimedia Commons/dp. Źr.: NAC

18 sierpnia przypada 110. rocznica urodzin Władysława Jana Jasińskiego, nauczyciela języka polskiego, instruktora harcerskiego, dowódcy grupy dywersyjno-bojowej "Jędrusie".

Urodził się w 1909 roku w Sadkowej Górze. Uczęszczał do gimnazjum w Kielcach i to tam zainteresował się harcerstwem. Po maturze, zdanej w 1929 roku, wybrał się początkowo na studia historyczne do Krakowa, potem jednak przeniósł się do stolicy i tu ukończył Wydział Prawa. Podjął pracę nauczyciela w gimnazjum w Tarnobrzegu. Tu zastała go II wojna światowa.

Władysław
Nz.: Władysław Jan Jasiński ps. "Jędruś". Wikimedia Commons/dp. Źr.: NAC

Początki konspiracji

Władysław Jasiński przystąpił od razu do działań konspiracyjnych. Wojenne losy przyszłego dowódcy Jedrusiów przedstawił Piotr Komorowski w audycji nadanej w grudniu 1969 roku. - Młody absolwent prawa Uniwersytetu Warszawskiego, potem nauczyciel gimnazjalny Władysław Jasiński przystąpił do zorganizowania w Tarnobrzegu i okolicy grupy Odwet - mówił autor programu. - Trzonem organizacji, wydającej tajne pismo i zajmującej się gromadzeniem oraz konserwacją broni, była miejscowa młodzież harcerska.

Działania dywersyjno-bojowe

Członkowie grupy prowadzili swe działania konspiracyjne na terenie Sandomierza, docierali do płd. części województwa lubelskiego i na Kielecczyznę. Coraz częściej przeprowadzali śmiałe akcje dywersyjno-bojowe, zdobywali żywność, którą potem rozdawali rodzinom osób aresztowanych, czy ukrywających się.

Z czasem grupa przekształciła się w silny oddział partyzancki, jeden z najsławniejszych, jaki działał w okupowanej Polsce.

- Pomijając bezgraniczne poświęcenie i całkowite oddanie walce z okupantem, to, co najbardziej nas młodych z nim wiązało – opowiadał w audycji bliski współpracownik Władysława Jasińskiego, Eugeniusz Dąbrowski ps. Genek - to było to, że traktował nas poważnie, z dużym zaufaniem. Jego pogoda ducha, żart powiedziany na poczekaniu, jakiś dowcip, to podtrzymywało nas w najgorszych, najcięższych chwilach.

Dlaczego Jędrusie?

- Po raz pierwszy Jasiński użył pseudonimu Jędruś przy pierwszej swojej akcji na leśnictwo w Szczerce – wspominał gość reportażu. - Jędruś to było imię jego małego synka.

Oddział zasłynął brawurowymi akcjami. Wydawało się, że liczy wielu członków, tymczasem działali w małych grupach, w różnych miejscach. Dysponowali znakomitym wywiadem, korzystając z pomocy ludzi, do których docierali na początku wojny ze swym pismem "Odwet". Jak mówili – był to "wywiad czytelniczy".

- To wytwarzało legendę Jędrusiowi, on był właściwie wszędzie – wspominał Eugeniusz Dąbrowski. - Jędruś nigdy nie bawił się w wojsko, nie uznawał bezmyślnego drylu, czysto zewnętrznej dyscypliny, nie wprowadzał stopni, nie organizował sztabu i własnej ochrony. Panowała za to świetna, koleżeńska atmosfera. Jędrusie w swoich rozlicznych i bardzo różnorodnych akcjach, wykazywali się brawurą, ale też ogromną pomysłowością. Wypracowali sobie własny styl i metody walki.

Zdrada i śmierć

Władysław Jasiński zginął w potyczce z Niemcami 9 stycznia 1943 roku. Wraz z nim polegli dwaj członkowie jego grupy, Marian Gorycki ps. Polikier i Antoni Toś ps. Antek.

- Mieliśmy wyznaczoną na  9 stycznia zbiórkę oddziału na kwaterach w Trzciance - opowiadał Dąbrowski. - W bramie zabudowania gospodarskiego stał Józek Wiącek, zastępca Jędrusia, nie mógł mówić, w końcu dowiedzieliśmy się, że Władek nie żyje.

- Było nas kilkunastu, myśmy długą chwilę klęczeli i płakaliśmy jak dzieci – dodał.

Władysław Jasiński został zdradzony przez mieszkańca wsi Tursko Wielkie. Niemcy nie zdawali sobie sprawy, kogo zabili. Legendarny dowódca został pochowany 11 stycznia w zbiorowej mogile "Jędrusiów" w Sulisławicach (powiat Sandomierz). Dowództwo nad grupą przejął Józef Wiącek ps. Sowa, który wcześniej był zastępcą Jasińskiego. W październiku 1943 oddział włączono do Armii Krajowej.

Fama Jędrusia – posłuchaj historii legendarnego dowódcy i oddziału, który stworzył.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Hubalczycy nigdy się nie poddali

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2019 07:00
We wrześniu 1939 roku "Hubal" brał udział w obronie Grodna przed Armią Czerwoną. Po kapitulacji innych oddziałów pułk, w którym służył, zdołał przedrzeć się przez linie wroga. Mimo decyzji przełożonego o rozwiązaniu oddziału major Henryk Dobrzański postanowił kontynuować marsz ku stolicy i dalszą walkę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kulisy zbrodni w Ciepielowie

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2019 07:00
- Były wypadki, że Niemcy otaczali dom, nie wyprowadzali tych, których mieli aresztować, a żywcem ich palili razem z domami - mówił w archiwalnej audycji "Mapa bohaterstwa" Marian Ciszek, mieszkaniec Ciepielowa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Skalski legendą stał się za życia

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2019 05:58
4 czerwca 1948 roku pod fałszywym zarzutem szpiegostwa został aresztowany, bohater Bitwy o Anglię, as polskiego myślistwa z czasów II wojny światowej Stanisław Skalski. Kolejne osiem lat był więziony w areszcie w Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy Rakowieckiej w Warszawie i poddany brutalnemu śledztwu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Niemcy bali się Ponurego jak ognia

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2019 06:10
Ponury rozgromił batalion SS, Ponury zdobył transport z amunicją, Ponury z pięćsetką partyzantów wyszedł cało z obławy w Kieleckiem – o poruczniku Janie Piwniku, dowódcy niewielkiego oddziału partyzanckiego AK krążyły legendy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Hieronim Dekutowski ps. Zapora - żołnierz niezłomny

Ostatnia aktualizacja: 24.09.2019 08:00
24 września 1918 przyszedł na świat Hieronim Dekutowski "Zapora". Był żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficerem Armii Krajowej, członkiem Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość", cichociemnym, kawalerem orderu Virtuti Militari
rozwiń zwiń