X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Książę Adam Czartoryski - wierzył w szlachetność cara Aleksandra

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2017 06:03
W Polsce w okresie zaborów dominowały dwie drogi patrzenia na przyszłość Polski i starania się o jej niezależność. Z jednej strony były nadzieje związane z Napoleonem, z drugiej orientacja rosyjska – mniej znana i mniej popularna.
Audio
  • Archiwalna audycja z cyklu "Historia na opak" o księciu Adamie Czartoryskim, pt. "Z Moskalami na Paryż", Polskie Radio 1994
Fragment obrazu Seweryna Olszyńskiego przedstawiającego księcia Adama Jerzego Czartoryskiego ok. 1831 roku
Fragment obrazu Seweryna Olszyńskiego przedstawiającego księcia Adama Jerzego Czartoryskiego ok. 1831 rokuFoto: Wikimedia Commons

Jej rzecznikiem był urodzony 14 stycznia 1770 książę Adam Jerzy Czartoryski, polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach (1804-1806), wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1831), prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury.

Urodził się w związku małżeńskim księcia gen. Adama Kazimierza Czartoryskiego, generała ziem podolskich (1734-1823) i Izabeli z domu Flemming, chociaż jego prawdziwym ojcem był Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Warszawie i kochanek Izabeli Czartoryskiej. Otrzymał staranne wykształcenie, wiele podróżował. W czasie powstania 1794 przebywał za granicą w Brukseli i w Wiedniu. Po zniszczeniu Puław (rodowego majątku Czartoryskich) przez wojska rosyjskie, rodzice za radą generał-gubernatora litewskiego Nikołaja Repnina wysłali swoich synów do Sankt Petersburga.

W Rosji został kamerjunkrem Pułku Gwardii Konnej. Awansowany później do stopnia brygadiera był adiutantem wielkiego księcia Aleksandra I. Nawiązał romans z żoną Aleksandra wielką księżną Elżbietą Aleksiejewną.

- W jego myśli przyszłe wyzwolenie Polski wiązało się z potęgą Rosji – mówił o Czartoryskim wybitny znawca epoki Marian Kukiel. – Sprawa polska mogła być w jego przekonaniu rozwiązana przez przebudowę Europy. A tylko zliberalizowana przez cara Aleksandra Rosja wspólnie z liberalną Anglią mogłyby taką przebudowę Europy przeprowadzić, przeciwstawiając się napoleońskiej polityce zaborów.

Czartoryski podziwiał cara Aleksandra i wierzył w jego szlachetność. – Miał w głowie wyidealizowany obraz Aleksandra, bardzo go podziwiał, był jego ministrem spraw zagranicznych. Miał wizję federacji słowiańskiej, nad którą koronę objąłby car, władca najpotężniejszego słowiańskiego państwa – mówił w Polskim Radiu prof. Jerzy  Skowronek, historyk.

- Argumentem obozu księcia Czartoryskiego było przekonanie, że nawet Napoleon w zenicie swojej potęgi będzie musiał się liczyć z wielkością Rosji i że nigdy nie powstanie samodzielna Polska bez wyraźnego przyzwolenia Rosji - mówił prof. Skowronek.

Jednocześnie Czartoryski nie przewidywał porażki Napoleona. Nie było to możliwe przed rokiem 1812. Był pewny, że cesarz utrwali dominację Francji w zachodniej Europie. - Myślenie Czartoryskiego było kapitalne - nie jak wygrać coś po którejś stronie, ale jak zorganizować podział Europy i nasze w niej miejsce - stwierdził historyk.

Koncepcja napoleońska upadła wraz z klęską cesarza. Powstało Królestwo Polskie, istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 roku jako część składowa Imperium Rosyjskiego.

- Kiedy Napoleon przegrał wojnę z Rosją, większa część Europy odetchnęła z ulgą i politycy zaczęli myśleć, jak przywrócić dawne struktury. Polska nie mogła liczyć na nic innego i na nic więcej. To, co wywalczyliśmy, to i tak było dużo. Przyczynił się do tego Czartoryski  – uznał historyk.

Czy Polacy zyskaliby więcej przelewając krew za Rosję zamiast za "boga wojny” Napoleona? Jak potoczyłyby się losy Polski i Europy, gdybyśmy poszli za carem Aleksandrem a nie za Napoleonem? Posłuchaj audycji Andrzeja Sowy.

im

Komentarze1
aby dodać komentarz
pons2014-05-04 21:55 Zgłoś
To jak on się w końcu nazywał, "Czartoryski" czy raczej "Repnin". Chyba "Repnin". Kapitalne...

Czytaj także

Napoleon i złudne nadzieje

Ostatnia aktualizacja: 04.05.2012 16:29
W tym roku obchodzimy 200. rocznicę wyprawy Napoleona na Rosję. O związkach tej wojny z ówczesną sytuacją Polski rozmawialiśmy w "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Borodino - wygrana, która doprowadziła do klęski

Ostatnia aktualizacja: 05.09.2019 06:00
- To jedna z ważniejszych bitew w dziejach Europy, świata, a także Polski - mówił na antenie PR prof. Paweł Wieczorkiewicz. - Starcie równie ważne jak Grunwald, a patrząc na skutki, może nawet ważniejsza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Napoleon Bonaparte zawsze rozpalał namiętności i budził zaciekłe spory

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2014 06:00
- Potrafię być lisem i lwem. Sztuka rządzenia polega na tym, aby wiedzieć, kiedy należy być jednym, a kiedy drugim - mawiał Napoleon Bonaparte.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Ludzie wolni są braćmi" - tak brzmiało motto Legionów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2019 08:00
9 stycznia 1797 roku starania generała Jana Henryka Dąbrowskiego doprowadziły do powstania na terenie Włoch Legionów Polskich, formacji wojskowej, która miała walczyć o niepodległość Polski przy boku wojsk włoskich i francuskich, dowodzonych przez Napoleona Bonaparte.
rozwiń zwiń