X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Ignacy Jan Paderewski - mąż stanu, który łagodził obyczaje

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2018 06:07
- Był jednym z wielkich nie tylko ludzi sztuki, ale i wielkich mężów stanu, którym zawdzięczamy niepodległość - mówił o Paderewskim jego biograf prof. Marian Drozdowski. - Jego koncerty, w Wielkopolsce i w Warszawie, to były wielkie manifestacje polskości.
Audio
  • O politycznych zasługach Ignacego Jana Paderewskiego dla Polski mówi jego biograf, prof. Marian Drozdowski w audycji Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku". (PR, 23.04.1994)
  • O dokonaniach premiera Ignacego Jana Paderewskiego rozmawiali historyk dr Janusz Osica oraz publicysta Marek Ruszczyc w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie". (PR, 4.07.1992)
  • Przemówienie Ignacego Jana Paderewskiego na inauguracyjnym zebraniu Rady Narodowej w Paryżu. (BBC, 23.01.1940)
Ignacy Jan Paderewski opuszcza konferencję pokojową w Paryżu (1920)
Ignacy Jan Paderewski opuszcza konferencję pokojową w Paryżu (1920)Foto: UPPA/Photoshot

29 czerwca 1941 zmarł Ignacy Jan Paderewski, uznany na świecie pianista i kompozytor, premier i minister spraw zagranicznych II RP.

Przez muzykę do polityki

Urodził się w 1860 roku w Kuryłówce, w małej wiosce na Podolu. Skłonność do muzyki przejawiał już w wieku 3 lat. Ojciec Ignacego był przekonany o talencie syna i zainwestował w przyszłego wirtuoza fortepianu. Paderewski już jako 20-latek wyjechał za granicę i dzięki wsparciu Heleny Modrzejewskiej, zachwyconej jego talentem, mógł kontynuować naukę na najlepszych akademiach muzycznych Europy.

Szybko zyskał sławę i uznanie na całym świecie. Na jego recitalach można było spotkać nawet koronowane głowy. Ze sławą przyszły również pieniądze, którymi Paderewski chętnie się dzielił. W 1915 roku razem z Henrykiem Sienkiewiczem założył w Vevey Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Kiedy w tym samym roku wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych urasta do ideowego przywódcy Polonii amerykańskiej.

– Wydaje mi się, że powołanie Paderewskiego było powołaniem społecznikowskim, biorącym się z romantycznego pojmowania służby ojczyźnie i Polsce – mówił w aud. Andrzeja Sowy w 1992 roku publicysta Marek Ruszczyc.

Działalność polityczna

Swoje szerokie kontakty za oceanem Ignacy Jan Paderewski wykorzystuje na rzecz rodaków. Za pośrednictwem pułkownika Edwarda Mandella House’a informuje prezydenta Woodrowa Wilsona o sytuacji w Polsce, polityce zaborców, o dramacie Polaków. Dzięki wielkiej aktywności Paderewskiego prezydent Wilson w słynnym orędziu z 22 stycznia 1917, mówił wyraźnie o prawie Polski do niepodległości. Na tej podstawie jeden z 14 punktów pokoju sformułowanych przez Wilsona, mówi o konieczności powstania niepodległego państwa polskiego z dostępem do morza.

Kiedy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Paderewski wracał do kraju, witany był jako symbol odrodzenia ojczyzny. Jego przyjazd do Poznania stał się pretekstem do wybuchu powstania wielkopolskiego.

Premier Paderewski

Po przyjeździe do Warszawy podjął się roli mediatora między Piłsudskim a obozem Dmowskiego. Józef Piłsudski, widząc zaangażowanie w odbudowę niepodległej Polski oraz umiejętności zmotywowania przeciwników politycznych do działania we wspólnym celu, mianował go premierem i jednocześnie ministrem spraw zagranicznych.

– Piłsudski zdawał sobie sprawę, że przez Paderewskiego rozładuje konflikt między lewicą, centrum i prawicą, a przede wszystkim, dzięki Paderewskiemu uzyska życzliwość Ententy i Stanów Zjednoczonych – tłumaczył w audycji Sławomira Szofa w 1994 roku prof. Marian Drozdowski.

Rząd
Rząd Ignacego Jana Paderewskiego, źr. "Kurier Warszawski" (1919), Wikipedia/dp

– Na tym polegała wielkość Józefa Piłsudskiego, że widząc ogromne wpływy prawicy i centrum oraz Kościoła w życiu publicznym desygnował postać, która byłaby uznana przez koalicję – tłumaczył prof. Marian Drozdowski.

Wielu zarzucało Paderewskiemu artystyczny chaos w działaniu. W kwestiach administracyjnych pomagał mu Stanisław Wojciechowski. Paderewski jako wielki artysta, człowiek nadwrażliwy i ambitny w polityce spotykał się z wieloma złymi doradcami, co według gości Andrzeja Sowy w audycji "Na historycznej wokandzie" nie mogło przynieść wymiernych efektów jego rządzenia.

– Paderewski będąc wspaniałą postacią na wszystkich obszarach, nie był postacią wspaniałą na jednym, wąskim wyimku jego działalności, czyli na obszarze praktyki politycznej – oceniał dr Janusz Osica.

Konferencja w Paryżu

Paderewski funkcję premiera pełnił niespełna rok. Ustąpił ze stanowiska 10 grudnia 1919, ponieważ frakcje sejmowe nie były zadowolone z ustaleń konferencji pokojowej w Paryżu, na której Paderewski wraz z Romanem Dmowskim był przedstawicielem Polski. Oburzenie wywołało m.in. to, że nie udało się wynegocjować trwałego połączenia Galicji Wschodniej z Polską. Premier został brutalnie zaatakowany przez frakcje sejmowe jako odpowiedzialny za taki stan rzeczy.

Po podaniu się do dymisji wyjechał do Szwajcarii, żeby odpocząć od polityki, choć tak naprawdę nigdy całkowicie się z nią nie rozstał. Był człowiekiem myśli demokratycznej oraz orientacji prozachodniej. Całą swoją działalnością promował interes Polski na świecie, stając się jej nieformalnym ambasadorem.

Posłuchaj przemówienia Ignacego Jana Paderewskiego na inauguracyjnym zebraniu Rady Narodowej w Paryżu w 1940 roku.

Po wybuchu II wojny światowej wszedł w skład polskich władz na uchodźstwie. Został przewodniczącym Rady Narodowej RP w Londynie. We wrześniu 1940 roku pojechał jeszcze do Stanów Zjednoczonych, aby tam zabiegać w sprawie polskiej.

Ignacy Jan Paderewski zmarł 29 czerwca 1941 w Nowym Jorku. Dopiero ponad 50 lat później jego prochy sprowadzono do Polski i pochowano w krypcie archikatedry św. Jana w Warszawie.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Paderewski niczym Jagger. Polska w Wersalu miała gwiazdora

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2013 15:55
- Na czas rokowań w Wersalu Dmowski i Piłsudski powstrzymali się od kopania po kostkach, przynajmniej na arenie międzynarodowej. Natomiast Paderewski rolę polityka wypełnił perfekcyjnie - o odzyskaniu przez Polskę niepodległości rozmawiają w Jedynce historycy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piłsudski ogłasza światu wolną Polskę

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2018 08:30
"Jako Wódz Naczelny Armii Polskiej pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie Państwa Polskiego Niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski" – tymi słowami do szefów mocarstw zwrócił się Józef Piłsudski notyfikując II Rzeczpospolitą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Wojciechowski - drugi prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Ostatnia aktualizacja: 10.04.2018 08:32
"Trzeci z kolei szef państwa polskiego, drugi z tytułem prezydenta RP mógłby uchodzić za "czapkę niewidkę" - tak opisywał Stanisława Wojciechowskiego Wacław Zbyszewski z Radia Wolna Europa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie wielkopolskie - niezwykłe zwycięstwo

Ostatnia aktualizacja: 27.12.2017 06:00
W Poznaniu po drodze do Warszawy, mimo protestu władz niemieckich zatrzymuje się Ignacy Paderewski. Witają go przystrojone domy i tłumy na ulicach. Paderewski wygłasza przemówienie do rodaków, a ci w narodowościowym zrywie rozpoczynają powstanie.
rozwiń zwiń