Historia

Adolf Hitler obejmuje władzę w Rzeszy

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 05:45
30 stycznia 1934 roku Reichstag uchwalił ustawę o odbudowie Rzeszy Niemieckiej. Dokładnie rok wcześniej prezydent Paul von Hindenburg mianował Adolfa Hitlera kanclerzem.
Audio
  • Demon zła – o rządach Adolfa Hitlera mówi historyk prof. Mieczysław Tomala, aud. Sławomira Szofa "Postacie XX wieku", w audycji wykorzystano nagrania archiwalne. (PR, 16.10.1993)
Pierwsze posiedzenie rządu Adolfa Hitlera (30.01.1933), od lewej: premier Hermann Gring, kanclerz Adolf Hitler i wicekanclerz Franz von Papen, źr. Niemieckie Archiwum Federalne, WikipediaCreativeCommons
Pierwsze posiedzenie rządu Adolfa Hitlera (30.01.1933), od lewej: premier Hermann Göring, kanclerz Adolf Hitler i wicekanclerz Franz von Papen, źr. Niemieckie Archiwum Federalne, Wikipedia/CreativeCommons

Na czele NSDAP

Po raz pierwszy na zebraniu, wówczas jeszcze niewiele znaczącej, Niemieckiej Partii Robotniczej Adolf Hitler pojawił się w 1919 roku. Jako 30-latek wstąpił w jej szeregi. W lutym 1920 roku partia ta zmieniła nazwę na NSDAP (Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza), a Adolf Hitler przejął w niej przywództwo. W 1923 roku odbył się pierwszy zjazd NSDAP. Po puczu monachijskim partia została zdelegalizowana, a Hitler osadzony w więzieniu. Już rok później Führer znalazł się na wolności. Partia została odbudowana, a w 1925 roku startowała już legalnie w wyborach do Reichstagu.

NSDAP sukcesywnie zwiększała poparcie. Do kulminacji doszło podczas wyborów w 1932 roku, kiedy to uzyskała spektakularny sukces, osiągając 37% poparcia. Tym samym stała się największą partią w Reichstagu, a Adolf Hitler czołowym niemieckim politykiem.

Kanclerz Hitler

Adolf Hitler szybko zjednywał sobie kolejne grupy społeczne i przekonywał innych polityków do swojej wizji państwa. Na początku stycznia 1933 roku podczas spotkania z przemysłowcami, zaaranżowanego przez Franza von Papena, Hitler przedstawił swój plan gospodarczy, który już 3 tygodnie później mógł być realizowany.

– Zachód widział w nim tego, którego uda się "wypchnąć" na wschód, na Rosję komunistyczną, na zniszczenie tego, czego się Zachód w ówczesnych warunkach międzywojennych bardzo obawiał – podkreślał w aud. "Postacie XX wieku" w 1993 roku historyk prof. Mieczysław Tomala.

21 marca 1933 roku Hitler zwracał się do prezydenta Paula von Hindenburga: Dzięki Panu, Panie Feldmarszałku świętujemy połączenie symboli dawnej wielkości z nową siłą. Opiekuńcza opatrzność postawiła Pana na czele naszego narodu w tych historycznych chwilach.

Władza absolutna

Kiedy dwa dni później zebrał się Reichstag, władza Hitlera dała o sobie znać. Już pierwsza ustawa uchwalona przez parlament niemiecki, nazywana Ustawą o Pełnomocnictwach, przekazywała rządowi Rzeszy moc ustawodawczą. W ten oto sposób Adolf Hitler posiadł pełnię władzy.

W nocy z 27 na 28 lutego 1933 roku spłonął Reichstag. Budynek parlamentu został prawdopodobnie podpalony, co tylko ułatwiło Hitlerowi wprowadzenie rządów totalitarnych. Prezydent von Hindenburg został bardzo szybko nakłoniony do podpisania dekretu "O ochronie narodu i państwa", który zawieszał prawa obywatelskie zawarte w konstytucji.

– Adolf Hitler wiedział, że program wielkiej ekspansji w Europie może realizować tylko przy pomocy armii – mówił historyk prof. Mieczysław Tomala. Rozpoczęła się akcja zbrojeniowa, stawało się jasne, że Hitler prze ku wojnie.

– Osoba, która zmieniła wiele w Europie, ale tragicznym kosztem – charakteryzował Hitlera prof. Tomala. – A wszystko dlatego, że jednostka chciała mieć władzę nad światem. Krematoria, palenie żywych ludzi to nie jest geniusz, to jest demon zła.

Posłuchaj, jak Adolf Hitler doszedł do władzy. W audycji wykorzystano archiwalne nagrania przemówień Führera.

mb

Czytaj także

Generalne Gubernatorstwo – od dziś panują tu Niemcy!

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2020 05:45
- Znajdujemy się na tym obszarze dla ugruntowania niemieckiego panowania, dla wprowadzenia w życie władczych aspiracji niemieckich. Rzesza niemiecka nie jest gościem w tym kraju. My przebywamy tu po to, aby kraj ten zniemczyć na wieki i nieodwracalnie – pisał w 1943 roku generalny gubernator Hans Frank.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Sonderaktion Krakau" - brutalny atak na polską inteligencję

Ostatnia aktualizacja: 06.11.2020 05:45
- Moment przeprowadzenia nas z dworca do obozu w Sachsenhausen to najstraszniejsze wspomnienie z tamtych dni. Pędzono nas w morderczym tempie, między nami byli ludzie starzy, chorzy, którzy upadali ze znużenia, bito ich i tłuczono kolbami - mówił prof. Jan Marian Gwiazdomorski, świadek "Sonderaktion Krakau".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Drugi proces oświęcimski – załoga Auschwitz-Birkenau przed sądem

Ostatnia aktualizacja: 10.08.2015 06:01
52 lata temu zakończył się drugi proces oświęcimski. Po latach od strasznych zbrodni w Oświęcimiu przed sądem stanęło 20 esesmanów, członków załogi obozu. Przeciwko swoim oprawcom zeznawali więźniowie, którym udało się przeżyć.
rozwiń zwiń