X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Piotr I Wielki – brutalny despota i reformator Rosji

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2020 05:40
Przez Rosjan jest uważany za bohatera, który zbudował potęgę Rosji, ale był jednocześnie brutalnym i bezwzględnym władcą, który nie cofał się przed zbrodnią, aby zrealizować swoje cele. Być może dlatego był dla Józefa Stalina ulubionym władcą i wzorem do naśladowania.
Audio
  • Jak wyglądałaby Rosja, Polska i Europa bez reform Piotra I Wielkiego? – odpowiada historyk prof. Janusz Tazbir, aud. Andrzeja Sowy i Janusza Osicy z cyklu "Historia na opak" (28.04.1996)
Portret Piotra I Wielkiego, aut. Jean-Marc Nattier (1717), Wikipediadp
Portret Piotra I Wielkiego, aut. Jean-Marc Nattier (1717), Wikipedia/dp

8 lutego 1725 roku (wg obowiązującego wówczas w Rosji kalendarza juliańskiego) zmarł Piotr I Wielki.

Reformator

Carem został wybrany wiosną 1682 roku po śmierci przyrodniego brata, bezdzietnego Fiodora III. Początkowo nie rządził samodzielnie, gdyż miał zaledwie 10 lat, pełnię władzy objął w 1689 roku. Piotr otrzymał gruntowne wykształcenie, jako pierwszy z władców Rosji podróżował po Europie. Zafascynowany zachodnimi dokonaniami postanowił swój kraj budować na wzór tych europejskich.

Zmiany dotyczyły zarówno wojska i administracji, jak i gospodarki państwa. Jednak Piotr I chciał również dokonać przewrotu obyczajowości rodaków. Bojarzy musieli skrócić szaty i ogolić brody, wprowadzono naukę zachodnich tańców oraz zwyczaj palenia tytoniu. Zreformowano także alfabet – tradycyjną cyrylicę zastępując grażdanką.

Rosja dzięki reformom Piotra I Wielkiego poradziła sobie z zagrożeniem zewnętrznym i mogła rozpocząć ekspansję poza swoje granice, która ostatecznie doprowadziła kilkadziesiąt lat później do rozbiorów Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Piotr I Wielki prowadził m.in. wieloletnie wojny z Imperium Osmańskim, których celem było zdobycie wybrzeża Morza Czarnego. Car chciał także wywalczyć dla Rosji okno na świat przez Bałtyk, dlatego wmieszał się w III wojnę północną prowadzoną w latach 1700-1721, w której ostatecznie złamał potęgę Szwecji w bitwie pod Połtawą w 1709 roku. Wojna zakończyła się sukcesem  Rosji, ale jednym z jej skutków było spustoszenie ziem Rzeczpospolitej, przez którą przetoczyły się walczące armie.

Nieprzygotowani na zmiany 

Reformy Piotra Wielkiego były brutalne i krwawe, a społeczeństwo nie było gotowe na tak gruntowne zmiany, także w obyczajowości. Car nie zważając na koszta, jakie poniesie naród realizował swój cel. W nagrodę dla samego siebie tworzy sobie miasto, nową stolicę Rosji – Sankt Petersburg.

– Ja nie wierzę, że bez Piotra Wielkiego w końcu nie objąłby rządu jakiś młody i energiczny władca, który starałby się pospiesznie zreformować państwo, zbudować silną armię i sprowadzić specjalistów z zachodu. Nastąpiłoby jedynie opóźnienie pewnych procesów, które jednak mogłoby mieć wpływ na brak rozbiorów Rzeczpospolitej i porażkę w kampaniach napoleońskich – powiedział prof. Janusz Tazbir w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Historia na opak".

Reformy Piotra Wielkiego wzmocniły Rosję, ale pociągnęły za sobą śmierć i cierpienie wielu poddanych cara. Największym marzeniem i obsesją Piotra Wielkiego było zbudowanie reprezentacyjnej stolicy na miarę europejskiego państwa. Nazwany na jego cześć Petersburg został założony na bagnistym terenie, którego przystosowanie do wzniesienia na nim murowanych budynków pochłonęło życie wielu robotników.

Co więcej car, aby zagwarantować pewne dostawy materiału do budowy miasta zabronił wznoszenia murowanych budynków w reszcie kraju. Wstrzymało to rozwój innych regionów Rosji.

– Zawsze reformy w Rosji były przeprowadzane niewspółmiernie wysokim kosztem w stosunku do tego, jak mogły być w sposób cywilizowany i powolny przeprowadzone  – zaznaczał prof. Tazbir w audycji Polskiego Radia 1996 roku. – Taka była w Rosji zawsze cena postępu. Fantazja cara nie miała granic.

Uratował Rosję

Przed panowaniem Piotra I Wielkiego Rosja nie miała pozycji imperium. Reformy Piotra I zbudowały silne państwo, które zaczęło się liczyć na mapie świata.

 Gdyby nie reforma Piotra Wielkiego to Rosja o wiele dłużej by była pod wpływem kultury polskiej – powiedział prof. Janusz Tazbir w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Historia na opak". – Europa jeszcze wtedy nie myślała o Rosji, która bez reform Piotra Wielkiego nie dałaby rady w wojnach z Turcją i Szwecją.

Posłuchaj archiwalnej audycji Polskiego Radia.


Zasługi cara zostały docenione przez Rosjan. Dla wielu z nich do dziś zostaje wzorem władcy, był również ulubioną postacią historyczną Józefa Stalina.

– Być albo nie być Piotra I Wielkiego i jego reform to sprawa ważna dla historii całej Europy, wręcz dla ładu światowego – oceniał dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Historia na opak".

mb/sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Katarzyna II - demon zła, natchnienie filozofów

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2019 05:45
W Polsce Katarzyna II oceniana jest bardzo surowo, uważa się ją za główną sprawczynię upadku naszej państwowości. To ona przysyłała do Warszawy ambasadorów, którzy rządzili jak namiestnicy podbitych prowincji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Iwan IV Groźny – okrutny car Rosji

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2019 05:40
Na swój przydomek zapracował latami bezwzględnych rządów. Na jego polecenie stracono tysiące ludzi. W napadzie szału zamordował nawet własnego syna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mikołaj II Romanow – car, który nie sprostał swoim czasom

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2019 07:11
- Rosja w tym bardzo szczególnym okresie, tak dramatycznym, tak brzemiennym w konsekwencje potrzebowała samowładcy o silnej osobowości - wyjaśniał prof.Leszek Jaśkiewicz. - Mikołaj nią nie dysponował.
rozwiń zwiń