Historia

Immanuel Kant – filozof z Królewca

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2020 05:50
– Był przekonany, że można mówić o pełnym człowieczeństwie wtedy, gdy dana jednostka zmierza do jakichś ideałów – zaznaczała prof. Maria Szyszkowska. Kant przez całe życie chciał swe ideały zweryfikować.
Audio
  • O życiu, dziele i poglądach Immanuela Kanta mówi prof. filozofii Maria Szyszkowska, aud. Witolda Malesy z cyklu "Alfabet filozofów" cz. 1. (PR,, 4.02.2004)
  • O dorobku filozoficznym, języku prac, sposobie formułowania poglądów Immanuela Kanta mówi prof. filozofii Maria Szyszkowska, aud. Witolda Malesy z cyklu "Alfabet filozofów" cz. 2. (PR, 11.02.2004)
Immanuel Kant przez całe życie związany był z Królewcem (obecnie Kaliningrad)
Immanuel Kant przez całe życie związany był z Królewcem (obecnie Kaliningrad)Foto: Wikimedia/domena publiczna

22 kwietnia 1724 roku urodził się Immanuel Kant, jeden z najwybitniejszych filozofów. Kierował się maksymą: "Niebo gwiaździste nade mną i prawo moralne we mnie". Filozof z Królewca poddawał znane mu osiągnięcia nauki przeglądowi oraz krytycznej ocenie. Nic dziwnego, że często rozgranicza się dorobek filozofii na okres przed i po Kancie.

– On nie tylko dał impuls filozofom i przyrodnikom, by stworzyć prąd o nazwie neokantyzm, ale jego siła, oddziaływanie inspirujące jest tak wielkie, że w rozmaitych systemach filozoficznych można odnaleźć ślady Kanta – zaznaczała prof. Maria Szyszkowska w audycji "Alfabet filozofów", nadanej w 2004 roku.

Przed Kantem i po nim

Choć wychował się w biednej rodzinie, zdobył gruntowne wykształcenie. Szerokie kontakty zdobył dzięki nauczaniu dzieci z bogatych domów. Spotkania z wykształconymi i oświeconymi umysłami wywarły wielki wpływ na rozwój jego myśli filozoficznej.

Podobno do swojego najwybitniejszego dzieła pt. "Krytyka czystego rozumu" przygotowywał się przez wiele lat, choć samo pisanie zajęło mu niewiele czasu. Ten czynnik mógł mieć wpływ na chaotyczną konstrukcję utworu. – Aby przemyśleć myśl Kanta, zawartą w tym dziele nie należy zaczynać czytania od pierwszej strony, lecz od "którejś" – mówiła prof. Maria Szyszkowska. – Ja osobiście podziwiam styl Kanta. On jest zawiły, ale ogromnie piękny.

Kant z Bogiem czy bez?

Kant przyjmował istnienie Boga, ale jego koncepcja moralności nie odnosi się do Absolutu. Moralność bowiem powinna wynikać nie ze strachu przed Bogiem, ale ma być celem samym w sobie.

– Etyka Kanta, jego cała koncepcja moralności, ma charakter autonomiczny – wyjaśniała prof. Szyszkowska. – Oznacza to, że człowiek staje się moralny nie drogą nauki, co mu wolno, a czego nie. Człowiek staje się moralny wtedy, gdy żyje z poczuciem obowiązku, z imperatywem kategorycznym.

– Kant używał terminu "czysty rozum", ażeby podkreślić, że w człowieku są dwie władze poznawcze: zmysły, dzięki którym stykamy się ze światem oraz rozum – podkreślała prof. Maria Szyszkowska. – Czysty rozum jest siłą poznawczą działającą niezależnie od tego, jakie informacje uzyskujemy, jakie wrażenia odbieramy ze świata przy pomocy zmysłów.

Ideały wcielane w życie

– Stajemy się pełnym człowiekiem, o ile w naszym życiu odgrywają rolę określone ideały i o ile działamy zgodnie z naszymi przekonaniami – mówiła o filozofii Immanuela Kanta gość audycji.
Na uznaniu rozdzielności, ale i silnego związku tych czynników polegał nowy racjonalizm i empiryzm Kanta. Filozof zaznaczał też, że jeżeli przestajemy poznawać, a opieramy się tylko na samych zmysłach, nie poznamy prawdy.

Immanuel Kant całe swe życie poświęcił nauce. – Kant całkiem świadomie wybrał życie samotnicze – mówiła prof. Szyszkowska. – Mieszkał sam, ale nie wiem, czy słuszne jest to określenie "życie samotnicze", ponieważ towarzyszył mu nieustannie kamerdyner, który był jego powiernikiem.

Gdy umarł, na pewien czas filozofie innych myślicieli zdominowały dyskusję. Chociaż Immanuel Kant żył w epoce oświecenia, to jego myśl była całkowicie odmienna od myśli tych, którzy oświecenie tworzyli. 60 lat po śmierci nastąpił powrót do jego filozofii i myśl ta już nigdy nie została zapomniana.

Kim był, w co wierzył, do czego dążył Immanuel Kant? Posłuchaj audycji Witolda Malesy.

mb

Zobacz więcej na temat: filozofia HISTORIA
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Denis Diderot – odnaleziony sens życia

Ostatnia aktualizacja: 05.10.2018 06:02
- Zmory, które wisiały nad jego epoką i nad nim samym, niczym się nie różnią od tych, które nas dzisiaj dręczą. Zwłaszcza problem władzy i ingerencji religii w życie codzienne – tłumaczył aktualność myśli filozofa literaturoznawca, Jan Gondowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kartezjusz – potęga rozumu

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2020 05:30
Francuski filozof swoimi poglądami, które można streścić w słynnej maksymie "myślę, więc jestem", dokonał rewolucji w sposobie myślenia Europejczyków. To od niego można liczyć dzieje nowożytnej filozofii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Georg Hegel – filozof pesymista

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2017 06:07
- Historia uczy, że ludzkość niczego się z niej nie nauczyła – do takiej opinii skłoniła Georga Hegla cała ułożona przez niego filozofia. Pełna pesymizmu, co zrozumiałe jeśli zważyć na czasy, w których przyszło mu żyć.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wolter – gwiazda filozofii i hipokryta

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 05:45
Był człowiekiem pełnym sprzeczności. Zasłynął jako oświeceniowy myśliciel, który głosił wolność słowa i wyznania, ale jednocześnie poparł rozbiory Polski. Po latach stwierdził, że został wykorzystany przez absolutystycznych monarchów.
rozwiń zwiń