X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Niezależne Zrzeszenie Studentów - uczelniana "Solidarność"

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2018 08:40
- Życie studenckie było ciekawsze niż teraz, ale studiowanie, w sensie nauki, było o wiele gorsze - wspominał przełomowe lata 80. na polskich uczelniach Jarosław Guzy, pierwszy przewodniczący NZS.
Audio
  • O historii powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów oraz o działalności organizacji mówi pierwszy przewodniczący NZS Jarosław Guzy, aud. Andrzeja Szozdy i Pawła Wojewódki (27.10.2005)
Ogłoszenia i informacje Komitetu Założycielskiego NZS wywieszone na tablicach przed wejściem na dziedziniec Uniwersytetu Warszawskiego przy Krakowskim Przedmieściu, Warszawa, 09.1980.
Ogłoszenia i informacje Komitetu Założycielskiego NZS wywieszone na tablicach przed wejściem na dziedziniec Uniwersytetu Warszawskiego przy Krakowskim Przedmieściu, Warszawa, 09.1980.Foto: Fot. PAP/Jan Morek

Niezależne Zrzeszenie Studentów powstało 22 września 1980, ale ówczesny komunistyczny rząd zwlekał z rejestracją zrzeszenia. Ta nastąpiła dopiero po długich strajkach studentów 17 lutego 1981, a pierwszym szefem organizacji został Jarosław Guzy.

Na fali Sierpnia

– Ten pomysł istniał wcześniej, przynajmniej w niektórych ośrodkach akademickich, bo w Krakowie w 1977 roku powstał pierwszy studencki komitet "Solidarności" – wspominał Jarosław Guzy w rozmowie z Andrzejem Szozdą i Pawłem Wojewódką w 2005 roku. – Jeden z pierwszych pomysłów, jaki ten komitet miał, to było założenie niezależnej organizacji studenckiej.

Jak podkreślał pierwszy szef NZS, w momencie kiedy pojawiła się szansa na powstawanie legalnych organizacji tego typu, wszyscy młodzi ludzie, którzy wspierali opozycję od razu byli przekonani, że powstanie taka komórka zrzeszająca studentów.

Protesty w Łodzi

NZS powstał na fali wydarzeń Sierpnia 1980. Krótko potem, we wrześniu na Politechnice Warszawskiej, spotkali się przedstawiciele 60 grup z całej Polski, by stworzyć organizację, która byłaby studenckim odpowiednikiem "Solidarności". 13 listopada tegoż roku sąd odrzucił jednak wniosek o rejestrację NZS. Odpowiedź studentów była gwałtowna.

Największy protest miał miejsce w Łodzi. Od 29 stycznia 1981 strajkowało tam ok. 10 tys. studentów. Ich głównym postulatem była rejestracja NZS, ale żądali oni także zniesienia cenzury w wydawnictwach, skrócenia służby wojskowej dla studentów oraz poszanowania autonomii uczelni przez służby bezpieczeństwa. W połowie lutego zerwano rozmowy z przedstawicielami władzy, gdyż ta wciąż nie zgadzała się na legalizację Niezależnego Związku Studentów. W ciągu kilku następnych dni strajkowała już prawie cała studencka Polska. Wówczas władze nie miały innego wyjścia – musiały pozwolić na działalność NZS.

Studenci przeciw komunie

Mimo rejestracji studenckiego stowarzyszenia komunistyczna rzeczywistość dawała się studentom we znaki. Uczelnie wciąż nie były całkowicie wolne od wpływów politycznych. Jednak to właśnie wśród młodych ludzi, niegodzących się na taki stan rzeczy, najsilniej objawiały się idee zmiany ustroju.

– Uczelnie była pod pewnym rygorem politycznym, który był odczuwany w różnych miejscach, ale to, że studenci Politechniki czy medycyny musieli wkuwać jakieś formułki marksistowskich filozofii w ramach "humanizowania się" to był absurd – mówił Jarosław Guzy.

Logotyp
Na zdjęciu: Logotyp Niezależnego Stowarzyszenia Studentów, aut. Janusz Smaczny, źr. www.nzs.org.pl, Wikipedia/CreativeCommons

W okresie "karnawału Solidarności" w całym kraju powstawało wiele organizacji zrzeszających różne grupy społeczne i zawodowe. Co dał studentom wówczas NZS? – Jednym z największych osiągnięć NZS-u i oczywiście Solidarności była ustawa o szkolnictwie wyższym – zaznaczał Guzy. – Ponieważ nie był to priorytet, tak jak walka ze związkami zawodowymi, to ta ustawa, choć trochę okrojona, przetrwała i zagwarantowała uczelniom dużą swobodę w latach 80.
W ramach tego stowarzyszenia działały samorządy studenckie, które miały realizować postanowienia stowarzyszenia na uczelniach. W czasie stanu wojennego NZS zszedł do podziemia. Niezależne Zrzeszenie Studentów zostało ponownie zalegalizowane dopiero we wrześniu 1989 roku. Obecnie działalność organizacji ma charakter zdecydowanie mniej polityczny, a raczej promujący działalność studencką i aktywizującą środowisko uczelni.

Posłuchaj rozmowy z Jarosławem Guzym, pierwszym szefem Niezależnego Związku Studentów.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jaruzelski rozwiązuje NSZ

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2012 06:00
NZS skupiające około 80 tysięcy studentów w latach 1980-1981 było największą niezależną organizacją działającą w środowisku akademickim.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wałęsa - Miodowicz. Ich telewizyjna debata przyciągnęła miliony

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2013 07:00
- W Polsce, aby ruszyć ze sprawami do przodu, potrzebny jest pluralizm. Wy idziecie do niego piechotą, a tu świat samochodami już jedzie. Jak będziecie tak szli, to efekty osiągniecie za 200 lat - mówił Lech Wałęsa do Alfreda Miodowicza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Paradoksy Okrągłego Stołu

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2014 20:00
- Rozpatrywanie obrad Okrągłego Stołu w kategoriach narodowej zdrady wynika z niewiedzy i kierowania się emocjami - mówił "W tyglu kultury" Leszek Moczulski, którego Konfederacja Polski Niepodległej odmówiła jednakże udziału w obradach 1989 roku.
rozwiń zwiń