Historia

Kazimierz Funk – odkrywca witamin

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2020 06:00
Dziś witaminy znają nawet małe dzieci. Wyodrębnienie przez Kazimierza Funka ponad sto lat temu nowego związku było odkryciem epokowym.
Audio
  • Jakie znaczenie miało odkrycie witamin? Audycja Krystyny Mar z cyklu "Portrety Polaków" (20.02.1988)
Kazimierz Funk, źr. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1964, Wikipediadp
Kazimierz Funk, źr. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1964, Wikipedia/dp

135 lat temu, 23 lutego 1884, w Warszawie urodził się Kazimierz Funk, światowej sławy twórca nauki o witaminach.

Po ukończeniu szkoły średniej w 1900 roku Kazimierz Funk, syn lekarza, wyjechał na studia do Szwajcarii. Pod okiem polskiego chemika prof. Stanisława Kostaneckiego zgłębiał biologię i chemię. Po ukończeniu studiów chemicznych podjął pracę w Instytucie Pasteura w Paryżu, następnie kontynuował ją na Uniwersytecie w Berlinie.

Zasadniczym krokiem w kierunku odkrycia witamin były badania nad przyczyną choroby beri-beri. Pierwszą witaminę B1 Funk wyodrębnił z otrąb ryżowych. Nieznany dotąd związek otrzymał w 1912 roku w Anglii, nazywając go witaminą, od łacińskich słów: "vita" – życie i "amine" – związki zawierające azot.

Posłuchaj, jak przebiegały eksperymenty Kazimierza Funka prowadzące do odkrycia witamin.

Badacz miał świadomość, że jego odkrycie to nie tylko wyklarowanie jednego związku, a raczej całej grupy. Późniejsze badania nad niedoborem witamin wykazały, że awitaminoza może być przyczyną bardzo wielu chorób. Odkrycie to było krokiem milowym w podejściu do odżywiania i znaczenia zbilansowanej diety.

Pionier nauki o witaminach prowadził przez wiele lat tułaczy żywot. W 1923 roku Funk przeniósł się do Warszawy, gdzie tworzył się nowy ośrodek badań naukowych – Państwowy Zakład Higieny. Wówczas zaczął zajmować się badaniami nad hormonami, głównie w celu wyizolowania insuliny. W 1927 roku powrócił do Francji, gdzie nawiązał współpracę z firmami farmaceutycznymi. Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, aby tam prowadzić dalsze badania.

Kazimierz Funk w ciągu swojej kariery badawczej napisał kilkaset publikacji naukowych. Zmarł w wieku 83 lat, 19 listopada 1967 w Nowym Jorku.

Posłuchaj audycji o działalności naukowej Kazimierza Funka.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Christiaan Barnard jako pierwszy w świecie przeszczepił ludzkie serce

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2013 07:00
- Jak mi się nie udaje? Czuję się tak jakbym sam umierał. Ciąży na mnie odpowiedzialność za ludzkie życie, które jest w tym leżącym przede mną pacjencie - mówił prof. Marius Barnard, starszy brat wybitnego kardiochirurga.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dolly – owca inna niż wszystkie

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2018 07:00
To było coś absolutnie przełomowego. 5 lipca 1996 w Szkocji urodziła się owca Dolly, pierwszy ssak sklonowany z dorosłych komórek somatycznych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

48 lat temu, po raz pierwszy w Polsce, przeszczepiono nerkę

Ostatnia aktualizacja: 26.01.2014 12:32
W niedzielę obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Transplantacji. Lekarze podkreślają, że przeszczep narządu może uratować życie, kiedy inne metody leczenia zawodzą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Galileo Galilei - geniusz bez szkoły

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2014 10:00
Był jednym z najbardziej błyskotliwych umysłów swej epoki. Swoimi odkryciami mógłby obdzielić kilku uczonych. W radiowej Jedynce przypomnieliśmy postać Galileusza - wielkiego włoskiego astronoma, fizyka i matematyka.
rozwiń zwiń