X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Obalenie sułtanatu w Turcji

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2014 06:00
3 marca 1924 Tureckie Zgromadzenie Narodowe z Mustafą Kemalem Ataturkiem na czele uchwaliło zniesienie kalifatu. Kraj odciął się od starego, hierarchicznego i konserwatywnego ośrodka władzy.
Audio
  • Rozmowa red. Sławomira Szofa z historykiem Dariuszem Cichockim na temat okoliczności zniesienia kalifatu w Turcji i dalszych rządów Ataturka (04.02.94).
Portret Mustafy Kemal Atatrka na tle tureckiej flagi. Wikimedia Commonscc
Portret Mustafy Kemal Atatürka na tle tureckiej flagi. Wikimedia Commons/cc Foto: Segafredo18

 

Obalenie sułtanatu w Turcji
3 marca 1924 Tureckie Zgromadzenie Narodowe z Mustafą Kemalem Ataturkiem na czele uchwaliło zniesienie kalifatu. Kraj odciął się od starego, hierarchicznego i konserwatywnego ośrodka władzy.
- Mustafie Kemalowi udało się zjednoczyć Turków i zachęcić do wyzwolenia. Jest to ogromny sukces, który później dyskontuje podczas reform przeprowadzanych w Turcji – powiedział w audycji z cyklu ”Postacie XX wieku” historyk Dariusz Cichocki.
Ataturk zyskał sławę, która pozwoliła mu zdobyć władzę odpierając agresję armii greckiej w latach 1921-1922. Układ, kończący wojnę z Grecją podpisano w Lozannie w lipcu 1923 roku.  Doprowadził on do rewizji na rzecz Turcji postanowień traktatu w Sevres, który zawarto po klęsce wojsk tureckich w I wojnie światowej.
- Doprowadza do tego, że na terenie dzisiejszej Turcji nie ma już wojsk alianckich. Przystępując do negocjacji w Lozannie występował w pozycji wygranego – zaznaczył gość redaktora Sławomira Szofa.
Tuż po zwycięstwie Ataturk zajmuje Izmir i zaczyna integrować kraj. Na zamieszkałych przez Turków obszarach Kemal i jego współpracownicy pragnęli stworzyć nowe państwo. Odbiegające od poprzedniego, półfeudalnego systemu. Kraj podobny do przodujących mocarstw Europy.
- Było to bardzo istotne, ponieważ w tym momencie odcinało się wszelkie siły polityczne od starego, hierarchicznego i konserwatywnego ośrodka władzy – podkreślał historyk.
To wszystko pozwoliło mu na obalenie trwającego przeszło 600 lat sułtanatu i proklamowania republiki, której stał się prezydentem.
W przemówieniu do członków pierwszego parlamentu Mustafa Kemal Ataturk mówił:
”Panowie nikt nikomu nie może darować władzy w wyniku dyskusji i debat. Władzę zdobywa się siłą, przemocą i przymusem. Osmanowie siłą zdobyli władzę nad narodem tureckim. Sprawili, że bezprawie to trwało sześć wieków. Obecnie jednak naród turecki uznawszy, że dość ma ciemiężycieli powstał przeciwko nim i przejął władzę w swoje ręce. Jest to fakt ”.
Ataturk jednocześnie odżegnywał się od imperialnej przeszłości. Jego reformy okazały się przełomem. Sułtan łączył w swojej władzy również władzę dawnych kalifów. Władza wykonawcza i religijna była w jednym ręku. Nowy przywódca wykonał dwa fundamentalne posunięcia. Zlikwidował władzę wykonawczą starego typu i zlikwidował duchową. Od tego momentu Turcja była państwem świeckim.
- To były reformy nie tylko na skalę jednego kraju, ale przejścia z formacji na formację. Z formacji umysłowej, co było trudne i zabrało wiele czasu, ale także z formacji ustrojowo-ekonomicznej – komentował Dariusz Cichocki.
mjm
Mustafa Kemal Ataturk sprawował władzę przez następne 15 lat, aż do śmierci przeprowadzając kolejne reformy polityczne, gospodarcze i społeczne.

- Mustafie Kemalowi udało się zjednoczyć Turków i zachęcić do wyzwolenia. Jest to ogromny sukces, który później dyskontuje podczas reform przeprowadzanych w Turcji – powiedział w audycji z cyklu ”Postacie XX wieku” historyk Dariusz Cichocki.

Ataturk zyskał sławę, która pozwoliła mu zdobyć władzę odpierając agresję armii greckiej w latach 1921-1922. Układ, kończący wojnę z Grecją podpisano w Lozannie w lipcu 1923 roku.  Doprowadził on do rewizji na rzecz Turcji postanowień traktatu w Sevres, który zawarto po klęsce wojsk tureckich w I wojnie światowej.

- Doprowadza do tego, że na terenie dzisiejszej Turcji nie ma już wojsk alianckich. Przystępując do negocjacji w Lozannie występował w pozycji wygranego – zaznaczył gość redaktora Sławomira Szofa.

Tuż po zwycięstwie Ataturk zajął Izmir i zaczął integrować kraj. Na zamieszkałych przez Turków obszarach Kemal i jego współpracownicy pragnęli stworzyć nowe państwo. Odbiegające od poprzedniego, półfeudalnego systemu. Kraj podobny do przodujących mocarstw Europy.

- Było to bardzo istotne, ponieważ w tym momencie odcinało się wszelkie siły polityczne od starego, hierarchicznego i konserwatywnego ośrodka władzy – podkreślał historyk.

To wszystko pozwoliło mu na obalenie trwającego przeszło 600 lat sułtanatu i proklamowania republiki, której stał się prezydentem.

W przemówieniu do członków pierwszego parlamentu Mustafa Kemal Ataturk mówił: ”Panowie nikt nikomu nie może darować władzy w wyniku dyskusji i debat. Władzę zdobywa się siłą, przemocą i przymusem. Osmanowie siłą zdobyli władzę nad narodem tureckim. Sprawili, że bezprawie to trwało sześć wieków. Obecnie jednak naród turecki uznawszy, że dość ma ciemiężycieli powstał przeciwko nim i przejął władzę w swoje ręce. Jest to fakt ”.

Ataturk jednocześnie odżegnywał się od imperialnej przeszłości. Jego reformy okazały się przełomem. Sułtan łączył w swojej władzy również władzę dawnych kalifów. Władza wykonawcza i religijna była w jednym ręku. Nowy przywódca wykonał dwa fundamentalne posunięcia. Zlikwidował władzę wykonawczą starego typu i zlikwidował duchową. Od tego momentu Turcja była państwem świeckim.

- To były reformy nie tylko na skalę jednego kraju, ale przejścia z formacji na formację. Z formacji umysłowej, co było trudne i zabrało wiele czasu, ale także z formacji ustrojowo-ekonomicznej – komentował Dariusz Cichocki.

Mustafa Kemal Ataturk sprawował władzę przez następne 15 lat, aż do śmierci przeprowadzając kolejne reformy polityczne, gospodarcze i społeczne.

Posłuchaj rozmowy red. Sławomira Szofa z historykiem Dariuszem Cichockim o okolicznościach zniesienia kalifatu w Turcji.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mustafa Kemal Pasza zwany Atatürkiem

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2015 07:00
- W Turcji nie ma orderów. Przysługują tylko jemu, nikomu innemu nie można ich nadać, nie ma przecież nikogo większego od Atatürka – mówił historyk Dariusz Cichocki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Hagia Sophia, punkt zwrotny architektury

Ostatnia aktualizacja: 28.08.2013 08:15
Kiedyś kościół, potem meczet, dziś muzeum. Znajdująca się w Stambule Hagia Sophia jest uważana za najwspanialszy obiekt architektury i budownictwa całego pierwszego tysiąclecia naszej ery.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Relacje polsko-tureckie trwają już 600 lat

Ostatnia aktualizacja: 26.01.2014 16:34
W tym roku mija 600. rocznica zawarcia pomiędzy Polską a Turcją stosunków dyplomatycznych. Niewiele krajów może pochwalić się tak długą historią nieprzerwanego partnerstwa.
rozwiń zwiń