X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Ignacy Krasicki: satyra prawdę mówi

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2017 06:03
Jeden z głównych przedstawicieli polskiego Oświecenia. Nazywany "księciem poetów polskich". Czy znamy prawdziwe oblicze Ignacego Krasickiego?
Audio
  • Czy Ignacy Krasicki to tylko bajki i satyra? Mówi dr Andrzej Guzek w audycji Bogumiły Prządki pt. "Ignacy Krasicki - znany czy nie znany". (PR, 3.02.2005)
  • O pierwszych krokach pisarskich młodego Ignacego Krasickiego mówi historyk Piotr Dmitrowicz, w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat". (PR, 2.12.2005)
Fragment portretu Ignacego Krasickiego, malarz  Johann Gottlieb Becker (1768), źr. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie
Fragment portretu Ignacego Krasickiego, malarz Johann Gottlieb Becker (1768), źr. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej w OlsztynieFoto: Wikipedia/dp

14 marca 1801 zmarł Ignacy Krasicki – biskup warmiński, najwybitniejszy pisarz polskiego Oświecenia. Autor poematów heroikomicznych, bajek, satyr, komedii i pierwszej polskiej powieści nowoczesnej – "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki". Twórca "Monitora" – pierwszego nowoczesnego czasopisma moralno-politycznego w Polsce.

Blisko króla

Przyszedł na świat w Dubiecku. Niższe Seminarium Duchowne w Warszawie ukończył w wieku 19 lat. – Miał podobno od młodych lat nie tylko dar przekonywania, ale zjednywania sobie ludzi – mówił o Ignacym Krasickim Piotr Dmitrowicz w audycji Andrzeja Sowy w 2005 roku. – Nie było w tym nic, mówiąc nieładnie, z wazeliniarstwa, ale właśnie taka cecha, że ludzie go lubili, po prostu chcieli z nim przebywać.

W 1763 roku został sekretarzem prymasa Władysława Aleksandra Łubieńskiego i wówczas zaprzyjaźnił się z młodym Poniatowskim – przyszłym królem. Później został jednym z najbliższych współpracowników Stanisława Augusta. Był jego kapelanem, a już w grudniu 1766 otrzymał biskupstwo warmińskie, tytuł książęcy, godność senatora Rzeczypospolitej. Pod koniec życia został arcybiskupem gnieźnieńskim.

Uśmiechnięty Krasicki

– W popularnym myśleniu jest to poeta, który chciał wychowywać społeczeństwo – mówił dr Andrzej Guzek w audycji Bogumiły Prządki z 2005 roku. – Marzyło mu się nowoczesne społeczeństwo, które on wychowa, zmieni. Taki klucz dydaktyczny jest dla prawdziwej poezji zabójczy.

Według gościa Polskiego Radia rangę Krasickiego obniża także przypisywanie mu łatki twórcy literatury nie do końca poważnej. Nazywa się go bajkopisarzem, mistrzem satyry, więc autorem wszystkiego, co jest związane z zabawą i ironią.

– Zawsze się wydaje, że poezja satyryczna jest jednoznaczna – to jest dobre, to złe, to jest białe, to czarne, z tym walczymy, to chwalimy. Tutaj nie ma możliwości, nie ma przestrzeni na niejednoznaczności. Tymczasem Krasicki jest cały w tej wielkiej niejednoznaczności – podkreślał dr Andrzej Guzek.

Posłuchaj, jakie niejednoznaczności dostrzega w twórczości Ignacego Krasickiego gość Polskiego Radia.

Król ironii

Debiutował późno, bo w wieku 40 lat, jednym ze słynniejszych swoich utworów "Hymnem do miłości Ojczyzny". Najbardziej ceniony jest jego kunszt bajkopisarski. Doskonale posługiwał się satyrą i nie szczędził krytycznych i ironicznych uwag nawet samemu królowi.

Jego utwory często określa się jako mające charakter dydaktyczny. Jednak on sam bardzo często dochodzi w nich do konkluzji, że ludzi się nie da zmienić, a głupi nigdy nie stanie się mądrym. Krasicki nie uciekał od oceny duchowieństwa, klasy, do której sam przecież należał. Walkę dwóch zakonów opisał w poemacie heroikomicznym "Monachomachii", którą wydał anonimowo. Aby załagodzić dość ostrą reakcję ze strony kleru, napisał "Antymonachomachię". Dzięki wykorzystaniu satyry i ironicznego stylu poemat tylko pozornie odwoływał wcześniejsze zarzuty.

"Książę polskich poetów" Ignacy Krasicki obserwował rzeczywistość i doskonale obnażał ludzkie słabości: do alkoholu, hazardu i rozrzutności. Dzięki temu jego utwory są aktualne do dziś. Posłuchaj audycji.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jan Chrystian Szuch – ogrodnik króla Stanisława

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2013 06:00
Jeśli nawet wielu Polaków nie wie kim był, to zapewne każdemu jest dobrze znane jego nazwisko. Jest on patronem jednej z warszawskich ulic w pobliżu Łazienek – alei Jana Chrystiana Szucha.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Komisja Edukacji Narodowej - oświecony jak Polak

Ostatnia aktualizacja: 14.10.2018 06:07
Akt powołania Komisji Edukacji Narodowej wydał sejm zatwierdzający jednocześnie I rozbiór Polski. W cieniu narodowej tragedii reforma oświaty była najważniejszym sposobem ratowania państwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław August Poniatowski – pechowiec?

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2018 06:04
– Ostateczny wizerunek Stanisława Augusta w oczach opinii publicznej został określony przez zderzenie faktów: klęskę państwa polskiego i odrodzenie tego państwa przez patriotów emigrantów – mówił historyk, prof. Henryk Wisner.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Marcello Bacciarelli – nadworny malarz Poniatowskiego

Ostatnia aktualizacja: 16.02.2014 06:00
Wybitnym malarzem nie był, ale to dzięki niemu mamy słynny poczet królów polskich. Król Stanisław August Poniatowski nadał mu nawet szlachectwo polskie i własny herb.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Małachowski - symbol ludzi oświeconych

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2014 06:00
Szczupły, niewysoki, dostojeństwa dodawały mu szlachetne rysy twarzy i siwe włosy. Ceniony przez króla, nazywany był polskim Arystydesem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Staszic - oświeceniowy myśliciel, naiwny polityk

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2017 06:07
Oświeceniowy myśliciel, miłośnik nauki. Autor broszury, która wywarła wpływ na powstanie Konstytucji 3 maja.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Śniadecki - "mędrca szkiełko i oko"

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2018 07:05
Matematyk, astronom, filozof i reformator oświaty. Zasłużony dla uniwersytetów w Krakowie i Wilnie. Udowadniał, że patriotą jest nie tylko ten, kto walczy szablą, ale i oświeca rozumem.
rozwiń zwiń