X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Reinhard Heydrich – praski "rzeźnik"

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2019 06:01
Przebiegły, bezwzględny, inteligentny i całkowicie pozbawiony skrupułów. Wzbudzał strach nawet u najwyższych dygnitarzy III Rzeszy. Herman Goering w poufnych rozmowach nazywał go wcielonym diabłem. Hitler obdarzył go mianem "mój książę Alba".
Audio
  • Reinhard Heydrich - audycja z cyklu "Postacie XX wieku". Rozmawiają red. Sławomir Szof i historyk prof. Cezary Król. (PR, 10.06.2001).
Reinhard Heydrich w 1934 roku
Reinhard Heydrich w 1934 roku Foto: Wikimedia Commons/cc/Bundesarchiv

27 maja 1942 czechosłowaccy cichociemni dokonali w Pradze udanego zamachu na protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha. Był on z pewnością jedną z najbardziej złowrogich postaci ery hitlerowskiej. W cieniu Himmlera, którego był prawą ręką, wyrósł na samodzielną potęgę w reżimie.

- Sylwetka Reinharda Heydricha jest bez wątpienia zdemonizowana – mówił na antenie Polskiego Radia prof. Cezary Król. - Przypisuje mu się stanowczo zbyt wiele cech negatywnych, jakby przenosząc niektóre cechy z całej elity hitlerowskiej na tę jedną osobę.

Początek kariery

Heydrich został przyjęty do SS z zadaniem zorganizowania komórki wywiadowczej, która z biegiem czasu w latach 30. XX wieku przekształciła się w Służbę Bezpieczeństwa (SD) – rodzaj wewnętrznej policji, która miała za zadanie obserwowanie przeciwników politycznych, a z drugiej strony szukanie ewentualnych wrogów wewnętrznych. Od 1936 roku stał również na czele nazistowskiej policji.

Prowokacja gliwicka

W sierpniu 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny światowej, zorganizował "prowokację gliwicką". Po podpisaniu dyrektywy o ataku na Polskę Hitler potrzebował pretekstu. Dał mu go aparat podległy Heydrichowi. Było to zainscenizowanie napadu jakoby zorganizowanego przez Polaków na niemiecką radiostację w Gliwicach. Dokonali go Niemcy przebrani w mundury polskich żołnierzy, a w rzeczywistości więźniowie obozu koncentracyjnego, którzy zostali później zgładzeni, aby zatrzeć wszelkie ślady.

Główny Urząd Bezpieczeństwa

W trakcie II wojny światowej połączono wszystkie siły policyjne i bezpieczeństwa, tworząc Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy, w ramach którego w jednej centrali znalazła się policja bezpieczeństwa i służba bezpieczeństwo pod zarządem Heydricha.

Do jesieni 1941 roku Heydrich działał za kulisami. Wpadł na pomysł nie tylko inwigilacji przeciwników reżimu, ale i jego aparatu władzy. Podległe mu służby dbały o aryjską czystość, zwalczały wpływy wrogiej propagandy, a także marksizmu, monarchizmu i liberalizmu. Indoktrynowały młodzież, miały pod swą opieką Kościół oraz sprawy żydowskie. Heydrich wiedział wszystko o wszystkich. Można go nazwać niemieckim odpowiednikiem Ławrientija Berii.

Front Wschodni

Inną rolę przewidział dla niego Hitler po rozpoczęciu wojny z ZSRR na froncie wschodnim w czerwcu 1941 roku.

- Heydrich ponosi całkiem klarowną odpowiedzialność za organizację i za dokonania tzw. grup operacyjnych (Einsatzgruppen), czyli mobilnych oddziałów policyjnych, które miały za zadanie spacyfikować, czy też zabezpieczyć teren zajęty już przez wojsko – tłumaczył w audycji z cyklu "Postacie XX wieku" prof. Cezary Król. – W praktyce oznaczało to masowy terror na zajętych ziemiach, który dotykał miejscową ludność.

Architekt Holokaustu

Heydrich ponosi też odpowiedzialność za przygotowanie akcji tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Przewodniczył on w styczniu 1942 konferencji na przedmieściu Berlina, gdzie podjęto konkretne decyzje dotyczące programu ludobójstwa wobec Żydów.

German Death Camps - zobacz serwis edukacyjno-społeczny

- Trzeba jednak zaznaczyć, że do wybuchu wojny Heydrich był zwolennikiem nieco innej drogi rozwiązania problemu żydowskiego - wydalenia Żydów z terytorium III Rzeszy na zasadzie planu "Madagaskar" – mówił gość red. Sławomira Szofa.

Służby podległe Heydrichowi weszły też w kontakt z organizacjami syjonistycznymi, dzięki czemu udało się spowodować wyjazd kilkuset tysięcy Żydów z Rzeszy do 1939 roku.

Ostatecznie zdecydowano w listopadzie 1941 roku, że ze względu na trudności polityczne i organizacyjne należy przyjąć wariant ostatecznego rozwiązania.

- Heydrich mawiał często, że traktuje się go jako "śmietnik Rzeszy" – mówił historyk. – To znaczy, że powierza mu się najmniej wdzięczne, a jednocześnie najtrudniejsze zadania. Niektóre wywoływały u niego wewnętrzny protest, ale nigdy się nie przeciwstawił, bo był zdyscyplinowany. Nie był skrajnym antysemitą, osobiście do Żydów nic nie miał. Traktował procedurę przygotowania ludobójstwa jako nowe zadanie.

Protektor Czech i Moraw

W dalszej fazie wojny sowiecko-niemieckiej, we wrześniu 1941 roku, został protektorem Czech i Moraw. W tym czasie, w tym kluczowym strategicznie rejonie dochodziło do licznych strajków i sabotaży na mieszczące się tam zakłady zbrojeniowe.

Heydrich został panem życia i śmierci w Czechach. Stosował bezwzględne represje wobec jakichkolwiek przejawów niezadowolenia i buntu. Jednocześnie dbał też o dobre zaopatrzenie robotników w fabrykach, ocierając się wręcz o populizm. W szybkim czasie znacznie poprawił wskaźniki produkcyjne protektoratu.

Zamach

27 maja 1942 czechosłowaccy cichociemni na rozkaz przywódcy emigracji czeskiej w Londynie, Edvarda Beneša, dokonali w Pradze zamachu na Reinharda Heydricha. Ciężko ranny, zmarł po ośmiu dniach w szpitalu.

- Prawdopodobnie do zamachu doszło, ponieważ działania Heydricha osłabiały w społeczeństwie ducha oporu – mówił prof. Cezary Król. – Zdemoralizowanie społeczeństwa, które na przykład przestanie myśleć o niepodległości, uspokojone metodą kija i marchewki.

Represje za śmierć Heydricha były okrutne. Zniszczono i spalono wieś Lidice, a masę ludzi wtrącono do więzień.

Posłuchaj audycji red. Sławomira Szofa, w której wraz z historykiem prof. Cezarym Królem przedstawiają sylwetkę "praskiego rzeźnika" Reinharda Heydricha.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Adolf Eichmann - morderca milionów Żydów

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2019 07:00
- Bezbronnych ofiar hitleryzmu nie można już przywrócić do życia, ale wołają one o sprawiedliwość. Apeluję o wydanie sprawiedliwego wyroku - tymi słowami generalny prokurator Izraela zakończył swe przemówienie oskarżycielskie w procesie Adolfa Eichmanna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rudolf Hess - ostatni więzień Spandau

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2017 07:01
10 maja 1941 zastępca Hitlera w NSDAP Rudolf Hess poleciał pilotowanym przez siebie myśliwcem do Szkocji, gdzie został aresztowany.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Trybunał w Norymberdze - rozliczenie z nazizmem

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2017 06:01
8 sierpnia 1945 cztery mocarstwa okupujące Niemcy powołały Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze w celu ukarania zbrodniarzy wojennych. Oskarżonym postawiono cztery główne zarzuty: udział w spisku w celu popełnienia zbrodni międzynarodowej, zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości. Wyroki zapadły 1 października 1946.
rozwiń zwiń