Historia

Wojna polsko-ukraińska 1918-1919

Ostatnia aktualizacja: 01.11.2017 06:07
Trwający osiem miesięcy konflikt między odrodzoną Rzeczpospolitą, a dążącymi do niepodległości Ukraińcami położył się cieniem na stosunkach między oboma narodami w okresie II RP.
Audio
  • Wojna polsko-ukraińska 1918-1919 - audycja historyczna z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" z udziałem historyka prof. Rafała Habielskiego (10.09.1998).
Naczelna komenda obrony Lwowa w 1918 roku fot. Wikimedia Commons.
Naczelna komenda obrony Lwowa w 1918 roku fot. Wikimedia Commons.

- Konflikt rozpoczął się walkami o Lwów, a zakończył bez formalnego zawieszenia broni. Ukraińcy nie zrezygnowali z aspiracji niepodległościowych, a dla strony polskiej zmiana granicy wschodniej była nie do pomyślenia. Polska bez Kresów nie mogła istnieć – mówił na antenie PR prof. Rafał Habielski.

Preludium

Konflikt rozpoczął się we Lwowie w nocy z 31 października na 1 listopada 1918. W ciągu kilku dni oddziały ukraińskie opanowały miasto.

- Strona ukraińska traktowała Lwów jako punkt wyjścia do zajęcia całej zachodniej Galicji, a w szerszym planie miał to być początek niepodległego bytu ukraińskiego, proklamowanego zresztą w połowie października pod nazwą Zachodnioukraińska Republika Ludowa – mówił gość audycji z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" – był to jednak akt o znaczeniu czysto teoretycznym.

Walku o Lwów trwały trzy tygodnie. Zaskoczona strona polska znajdowała się w odwrocie. Świeżo rekonstruowana państwowość polska nie miała w zasadzie żadnych oddziałów, ani władzy w tym rejonie. Stąd spontaniczna mobilizacja społeczeństwa polskiego zamieszkałego we Lwowie. Przede wszystkim młodzieży. W ciągu tygodnia pod polskie sztandary zgłosiło się około tysiąca uczniów szkół średnich, których udział w walkach przeszedł do legendy narodowej jako czyn Orląt Lwowskich. 22 listopada 1918 Ukraińcy opuścili Lwów i sytuacja z punktu widzenia polskiego uległa poprawie.

- Konflikt w Galicji był przyjęty przez społeczeństwo polskie z pewnym zaskoczeniem – mówił historyk – uznano, że niepodległe państwo polskie nie może istnieć bez Lwowa i obszarów wschodnich. Stąd zdecydowane działania polityczne i mobilizacja Polaków mieszkających na wschodzie.

Zwycięski pochód gen. Hallera

Po krótkim rozejmie, wymuszonym mediacją państw ententy, działania wojenne zostały wznowione na wiosnę 1919 roku.

Za sprawą powrotu z Francji błękitnej armii gen. Hallera wyraźną przewagę osiągnęła strona polska. Decydująca ofensywa polska rozpoczęła się 15 maja. Po przełamaniu frontu pod Jazłowcem oddziały ukraińskie zostały zmuszone do wycofania się za Zbrucz, na teren URL.
W listopadzie 1919 państwa ententy przyznały Polsce mandat nad Galicją Wschodnią na okres 25 lat, który kilka lat później zamieniono na pełnoprawną obecność na tym terenie. Wojna w Galicji trwała 8 miesięcy i kosztowała stronę ukraińską 15 tysięcy zabitych. Polaków poległo 10 tysięcy.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Orlęta Lwowskie zawsze wierne

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2010 06:00
To młodzież wywalczyła dla swego Lwowa dwie dekady wolności. Józef Piłsudski udekorował tarczę herbową miasta najwyższą odznaką wojskową. Na tarczy widniał napis "Zawsze wierny".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Traktat Ryski kończy wojnę z bolszewikami

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2015 06:13
Ostatecznie w wyniku rokowań granice II Rzeczypospolitej na wschodzie kończyły się niemal w granicach drugiego zaboru.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gdynia - chluba II Rzeczpospolitej

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2017 06:04
Budowano ją z rozmachem, w nowoczesnym jak na ówczesne czasy stylu. Gdynia uchodziła przed wojną za polskie eldorado.
rozwiń zwiń