X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Ignacy Potocki – człowiek kompromisu

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2015 07:23
– Był to człowiek największego formatu, przede wszystkim mocnego charakteru – mówił na antenie PR dr Krzysztof Bauer. – Arystokrata skażony rodową pychą, która była słynna podczas Sejmu Czteroletniego. Jednocześnie miał najbardziej liberalne poglądy w całym Sejmie na sprawy mieszczaństwa, chłopstwa, reform ustrojowych.
Audio
  • Ignacy Potocki – jeden z twórców Konstytucji 3 maja – o postaci mówi dr Krzysztof Bauer, aud. Andrzeja Sowy z cyklu "Ludzie ustawy majowej". (PR, 3.05.2001)
Portret Ignacego Potockiego (fragment), aut. Anna Rajecka, źr. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Wikipediadp
Portret Ignacego Potockiego (fragment), aut. Anna Rajecka, źr. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Wikipedia/dp

265 lat temu, 28 lutego 1750 urodził się Ignacy Potocki.

Przyszły polityk i pisarz był wychowankiem pijarskiego Collegium Nobilium w Warszawie. Studiował też nauki prawne w Rzymie. Przebywał jakiś czas we Włoszech, Francji i Niemczech. W latach 1773-94 był członkiem Komisji Edukacji Narodowej.

Praca nad konstytucją

W przygotowaniu konstytucji odegrał kluczową rolę. – Był z pewnością jej inicjatorem i projektodawcą – podkreślał dr Krzysztof Bauer. – Pierwsze jego prace zostały złożone w sejmie w 1789 roku, ale było to jeszcze opracowanie bardzo niespójne.

4 grudnia 1790 spotkał się z królem Stanisławem Augustem Poniatowskim, aby ustalić szczegóły nowej konstytucji. Kilka dni później, doszło do kolejnego spotkania Potockiego z królem. Wówczas zostawił on inicjatywę projektodawczą w rękach Stanisława Augusta. – Uznał, że inaczej postąpić nie można – wyjaśniał dr Bauer. – Skoro przewaga w sejmie należy do króla to trzeba królowi oddać pierwszeństwo w sprawie opracowania projektu.

Antagonista króla

Ostatecznie i tak na tekście konstytucji podyktowanym przez króla poprawki nanosił Potocki, który  chciał dość mocno ograniczyć władzę monarchy na rzecz komisji sejmowych. W końcu jednak poszedł na kompromis i oddał część kompetencji królowi.

– Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, jakim wysiłkiem ze strony Ignacego Potockiego było czynienie ustępstw na rzecz Stanisława Augusta, którego nie lubił, nie cenił i pogardzał nim – podkreślał dr Krzysztof Bauer.

Z kim współpracować?

– W trudnej sytuacji, kiedy obradował Sejm Wielki uważał, że Polska musi szukać przyjaciół wśród swoich wrogów, ale nie wśród Rosji, tylko wśród Prus – mówił redaktor Andrzej Sowa w swojej audycji "Ludzie ustawy majowej". – To było szukanie tzw. mniejszego zła.

Po upadku konstytucji odmówił przystąpienia do Targowicy i udał się na emigrację do Drezna. Dwa lata później wystąpił jednak jako jeden z przywódców Insurekcji Kościuszkowskiej. Po rzezi Pragi jako jedyny udał się na rokowania do Aleksandra Suworowa, choć przez swoje poglądy był przez Rosjan znienawidzony.

Wielki patriota

– Był to człowiek największego formatu, przede wszystkim mocnego charakteru – mówił dr Bauer. –  Arystokrata skażony rodową pychą, która była słynna podczas Sejmu Czteroletniego. Jednocześnie miał najbardziej liberalne poglądy w całym Sejmie na sprawy mieszczaństwa, chłopstwa, reform ustrojowych.

Do 1796 roku przebywał w niewoli rosyjskiej, a po wypuszczeniu przez cara osiadł w Galicji i był pod stałym nadzorem policji. Wówczas, aż do śmierci poświęcił się pisarstwu.

Kiedy Napoleon utworzył Księstwo Warszawskie, Potocki udał się do Wiednia, aby postulować za przyłączeniem do Księstwa Galicji. Wyjazd okazał się dla niego pechowy, gdyż w stolicy Austrii panowała wówczas zaraza, której padł ofiarą. Zmarł 30 sierpnia 1809 w wieku 59 lat.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Reytan – obrońca honoru Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2019 06:09
- Tadeusz Reytan odebrał sobie życie w 1780 r. w majątku Hruszówka koło Nowogródka. Samobójcę pochowano w zakątku ogrodu, bodaj nawet bez nagrobka. 150 lat później mój wuj, Henryk Grabowski wystawił ładną, neogotycką kaplicę i złożył w krypcie odnalezione szczątki swego przodka – opowiadał historyk, prof. Stefan Kieniewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sejm Czteroletni zwany Wielkim

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2018 06:01
Sejm Czteroletni dawał nadzieję na zmiany w Rzeczypospolitej. Miał przywrócić suwerenność i przyspieszyć reformy gospodarcze kraju. Posłowie rozpoczęli obrady 6 października 1788.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Małachowski - symbol ludzi oświeconych

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2014 06:00
Szczupły, niewysoki, dostojeństwa dodawały mu szlachetne rysy twarzy i siwe włosy. Ceniony przez króla, nazywany był polskim Arystydesem.
rozwiń zwiń