X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Polska Organizacja Wojskowa – gwardia Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 22.10.2016 06:21
I wojna światowa była okazją do odzyskania niepodległości, jakiej Polacy oczekiwali od chwili rozbiorów. Nasi rodacy, z Józefem Piłsudskim na czele, nie byli naiwni. Wiedzieli, że wolność przyjdzie im wywalczyć. W tym celu powstała POW.
Audio
  • Posłuchaj felietonu doktora Janusza Osicy o Polskiej Organizacji Wojskowej w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika XX wieku” (22.09.2001)
Józef Piłsudski i Komenda Naczelna POW podczas ćwiczeń (1917),źr. Szlakiem Józefa Piłsudskiego Warszawa 1939, Wikimedia Commonsdp
Józef Piłsudski i Komenda Naczelna POW podczas ćwiczeń (1917),źr. "Szlakiem Józefa Piłsudskiego" Warszawa 1939, Wikimedia Commons/dp

Polska Organizacja Wojskowa - taką nazwę 22 października 1914 otrzymała, dotąd bezimienna, konspiracyjna organizacja niepodległościowa działająca w Królestwie Polskim.

Żołnierze POW rekrutowali się z Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Strzeleckiego - przedwojennych organizacji powołanych, by wyszkolić młodych Polaków do służby w przyszłych polskich siłach zbrojnych.

Zobacz serwis specjalny Polskiego Radia przygotowany z okazji 80. rocznicy śmierci Józefa Piłsudskiego.

- Gdy w sierpniu 1914 roku wybuch wojny odciął działaczy Związku Walki Czynnej i Polskich Drużyn Strzeleckich przebywających w Królestwie od ich galicyjskiego zaplecza i dowództwa, skrzyknęli się, tworząc własną komendę warszawską  - mówił dr Janusz Osica w audycji "Kronika polska".

Przeciw Rosji

Działaniami nowopowstałej, tajnej organizacji od początku sterował Józef Piłsudski. Nie osobiście, a przez emisariusza, Tadeusza Żulińskiego. To on nadał nazwę i stanął na czele tworzonej przez Adama Koca i Tadeusza Hołówkę POW.

"Celem POW jest zdobycie niepodległości Polski drogą walki zbrojnej" - stwierdzała deklaracja organizacji. POW realizowała ten cel początkowo poprzez akcje dywersyjne i wywiadowcze wymierzone przeciwko Rosji.

- Zakładano kulminację aktywności dopiero w momencie ewakuacji wojsk rosyjskich z Królestwa Polskiego - wyjaśniał dr Janusz Osica w 2001 roku w audycji Andrzeja Sowy. - Zajęcie tych terenów przez armie państw centralnych stworzyło nowe, korzystniejsze warunki działania POW. Rozbudowywana, lecz wciąż na poły konspiracyjna, stała się POW dla Józefa Piłsudskiego ważnym instrumentem kolejnego etapu gry z zaborcami o niepodległość. Posłuchaj felietonu Janusza Osicy o Polskiej Organizacji Wojskowej w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika polska".

Kryzysowa zmiana frontu

W 1917 roku, nastąpił tzw. kryzys przysięgowy - żołnierze I i III Brygady Legionów odmówili złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec, Wilhelmowi II. W odpowiedzi legioniści zostali internowani, a Piłsudski trafił do twierdzy w Magdeburgu, gdzie miał zostać aż do końca wojny. W nowej sytuacji POW, pod dowództwem Edwarda Rydza-Śmigłego, zaczęła prowadzić działania skierowane przeciwko niemieckiemu okupantowi.

Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej działali już nie tylko na terenie Królestwa Polskiego. W pogrążonej w rewolucyjnym chaosie Rosji dążyli do zmobilizowania sił polskich.

U progu niepodległości

- Uczestniczyli w przejmowaniu władzy w Galicji, byli siłą zbrojną efemerycznego, powstałego w Lublinie, Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, uczestniczyli w rozbrajaniu Niemców w całym Królestwie Polskim i w Warszawie - wyliczał dr Janusz Osica. - Stali się prawdziwą gwardią swego wodza, skutecznym instrumentem działania obozu piłsudczykowskiego.

Polska Organizacja Wojskowa, decyzją Piłsudskiego, została rozwiązana w grudniu 1918 roku. Odrodziła się na zachodzie kraju, gdy zaszła potrzeba. Członkowie POW byli podstawą sił walczących podczas powstania wielkopolskiego w 1918 roku, zaś żołnierze POW Śląska zabezpieczali przebieg plebiscytu i walczyli w czasie powstań śląskich w latach 1919-1921.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Pierwsza Kompania Kadrowa – zalążek wojska polskiego

Ostatnia aktualizacja: 03.08.2018 06:07
"Żołnierze! Spotkał was ten zaszczyt, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru, jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć za oswobodzenie ojczyzny" – pisał w rozkazie z 3 sierpnia 1914 Józef Piłsudski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stulecie Legionów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 29.07.2014 12:30
3 sierpnia 1914 roku w krakowskich Oleandrach powstała Pierwsza Kompania Kadrowa, która potem zmieniła się w Legiony Polskie. Rozpoczynają się obchody stulecia Legionów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Legiony Piłsudskiego - tak tworzyły się polskie fakty w czasie I wojny światowej

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2014 16:15
Józef Piłsudski uważał, że wojna w Europie to szansa na niepodległość Polski. W powodzi faktów obcych, jak sam je określał, zamierzał tworzyć też fakty polskie. Kluczową rolę w tym zadaniu odegrały Legiony Polskie.
rozwiń zwiń