X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jan Henryk Dąbrowski – bohater nie tylko hymnu

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2018 07:00
30 października 1813 roku, po śmierci księcia Józefa Poniatowskiego poległego w bitwie pod Lipskiem, głównodowodzącym wojsk polskich Księstwa Warszawskiego został generał Jan Henryk Dąbrowski.
Audio
  • Spór o postać Jana Henryka Dąbrowskiego między historykiem dr Krzysztofem Bauerem, a redaktorem Andrzejem Tokarczykiem w audycji z cyklu "Na historycznej wokandzie" Andrzeja Sowy (Polskie Radio, 23.06.1998)
Fragment obrazu Juliusza Kossaka pt. Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów, akwarela z 1882 r.
Fragment obrazu Juliusza Kossaka pt. "Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów", akwarela z 1882 r.Foto: Wikimedia/domena publiczna

Jan Henryk Dąbrowski jest jedną z dwóch - obok Stefana Czarnieckiego - postaci uwiecznionych w hymnie państwowym. Jak na ironię, ten urodzony 2 sierpnia 1755 roku bohater narodowy językiem polskim posługiwał się słabo.

- Z Polski wyjechał jako jedenastoletni chłopiec. Wrócił jako dojrzały mężczyzna, po dwudziestu paru latach pobytu w środowisku zdecydowanie niemieckim - wyjaśniał problemy z językiem ojczystym generała dr Krzysztof Bauer w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie". Językiem niemieckim posługiwała się też żona i dzieci generała.


Niepatriotyczne początki patrioty

Dr Bauer przekonuje, że Dąbrowskim początkowo nie kierowały motywy patriotyczne. Służył najpierw w saskiej armii, do wojska polskiego przeszedł w 1792 roku z powodu długów. - Małżonka Dąbrowskiego, z domu von Rackel, postawiła w Dreźnie dom na poziomie bardzo wysokim, przekraczającym dochody rotmistrza pułku gwardyjskiego, w którym służył Dąbrowski - dr Krzysztof Bauer.

Wypracowana legenda

Bez względu na motywy, Dąbrowski wsławił się później w służbie sprawie polskiej. - Nawet zawistny mu generał Zajączek przyznaje, że Dąbrowski dzielnie bronił stanowiska pod Powązkami. Uzyskał powodzenie na całej linii od Powązek do Marymontu. Przyprawił Prusaków o dotkliwe straty. Zmusił króla Wilhelma II do odstąpienia dnia 6 września 1794 roku od Warszawy - opisywał udział Dąbrowskiego w insurekcji kościuszkowskiej redaktor Andrzej Tokarczyk.

Dwa lata po upadku powstania Dąbrowski trafił do Paryża. Tam nadzieję na odrodzenie państwa polskiego zobaczył w ambitnym Napoleonie Bonaparte. Rok później, 9 stycznia 1797 roku, podpisał z rządem lombardzkim układ, na mocy którego powstało dzieło życia Dąbrowskiego - Legiony Polskie we Włoszech. To wówczas Józef Wybicki napisał "Pieśń Legionów Polskich we Włoszech", przyszły hymn Polski.

Na czele armii Księstwa Warszawskiego

Dąbrowski, wraz z podległymi mu oddziałami, walczył u boku Napoleona i dla powołanego do życia w 1807 roku Księstwa Warszawskiego. - Księstwo Warszawskie ocalili generał Sokolnicki i generał Dąbrowski - wyjaśniał kulisy polskiej kampanii przeciw Austrii w 1809 roku Andrzej Tokarczyk.

Po bitwie pod Lipskiem w 1813 roku, w której zginął książę Józef Poniatowski, Dąbrowski został naczelnym wodzem wojsk Księstwa Warszawskiego. Po upadku tegoż w 1815 roku współtworzył armię zależnego od Rosji Królestwa Polskiego. Odmówił przyjęcia tytułu namiestnika Królestwa i wycofał się z życia politycznego. Zmarł 6 czerwca 1818 roku.

Blaski i cienie postaci Jana Henryka Dąbrowskiego - posłuchaj audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie".

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Borodino - wygrana, która doprowadziła do klęski

Ostatnia aktualizacja: 05.09.2018 06:00
- To jedna z ważniejszych bitew w dziejach Europy, świata, a także Polski - mówił na antenie PR prof. Paweł Wieczorkiewicz. - Starcie równie ważne jak Grunwald, a patrząc na skutki, może nawet ważniejsza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak zginął książę Poniatowski?

Ostatnia aktualizacja: 09.05.2013 15:04
250 lat temu - 7 maja 1763 roku urodził się Józef Poniatowski. W dzisiejszym "Naukowym zawrocie głowy" przyjrzymy się nie do końca jasnym okolicznościom śmierci bratanka ostatniego króla Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Książę Józef Poniatowski – poległy w Bitwie Narodów

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2018 06:07
– Koło południa otrzymał postrzał w piersi kulą pruską, odmówił zdania dowództwa – opowiadał o ostatnich chwilach Poniatowskiego gen. prof. Marian Kukiel na antenie Radia Wolna Europa. – Mówił gorączkowo o honorze i Polsce, i że trzeba umrzeć mężnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Ludzie wolni są braćmi" - tak brzmiało motto Legionów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2019 08:00
9 stycznia 1797 roku starania generała Jana Henryka Dąbrowskiego doprowadziły do powstania na terenie Włoch Legionów Polskich, formacji wojskowej, która miała walczyć o niepodległość Polski przy boku wojsk włoskich i francuskich, dowodzonych przez Napoleona Bonaparte.
rozwiń zwiń