Historia

Afganistan – cmentarzysko mocarstw

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2019 05:50
W XIX wieku na Afganistanie połamali sobie zęby Brytyjczycy. Na początku obecnego stulecia wyposażeni w nowoczesną broń Amerykanie. W latach 80. XX wieku największa ówcześnie armia świata poniosła klęskę z mudżahedinami, uzbrojonymi w muszkiety z czasów wojen angielsko-afgańskich.
Audio
  • Wojna w Afganistanie - gawęda prof. Pawła Wieczorkiewicza. (PR, 5.12.1997)
Mudżahedini szykują się do ataku na wojska sowieckie fot. WikipediaccErwin Lux.
Mudżahedini szykują się do ataku na wojska sowieckie fot. Wikipedia/cc/Erwin Lux.

12 grudnia 1979 roku Biuro Polityczne ZSRR podjęło decyzję o sowieckiej interwencji w Afganistanie.

Afgański chaos

Wszystko zaczęło się w połowie lat 70. XX wieku. Zamach stanu pozwolił przejąć władzę komunizującym oficerom, co przy braku reakcji świata zachodniego, oznaczało wejście Afganistanu w sowiecką sferę wpływów. Bezwzględna i brutalna walka na szczytach władzy, toczona między dwoma frakcjami partii komunistycznej doprowadziła do sowieckiej interwencji. W 1979 roku radio moskiewskie informowało: "Nowe władze zwróciły się do Związku Sowieckiego o wszechstronną pomoc i rząd sowiecki zgodnie z układem z grudnia ubiegłego roku przychylił się do tej prośby".

W Kabulu osadzono całkowicie wiernego ZSRR Babraka Karmala. Wprowadzane przez niego socjalistyczne reformy spotkały się z oporem tradycyjne i feudalnego społeczeństwa afgańskiego.

Z muszkietem na czołgi

Przeciwko najsilniejszej ówcześnie armii lądowej świata stanęli mudżahedini, uzbrojeni nieraz w XIX wieczne muszkiety, pamiętające brytyjsko-afgańskie wojny kolonialne. Afgańczycy wykorzystując górzyste ukształtowanie terenu oraz nieoficjalną pomoc Stanów Zjednoczonych, mimo katastrofalnych strat trwali w oporze przez blisko 10 lat. Trwali i doczekali się zwycięstwa.

Przyczyną sowieckiej klęski była determinacja całego narodu afgańskiego. – Sowieci wojnę afgańską wygrali militarnie, ale przegrali politycznie – mówił na antenie PR prof. Paweł Wieczorkiewicz.

Spektakularna klęska i wycofanie wojsk sowieckich w 1989 roku było sygnałem dla krajów zachodnich. Do tej pory Związek Sowiecki nie cofał się nigdy i nigdzie, w myśl zasady, że socjalizm tworzy się na ziemi, którą zdepcze gąsienica sowieckiego czołgu.

Posłuchaj gawędy prof. Wieczorkiewicza o przebiegu afgańsko-sowieckiego konfliktu.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Szpiegowska misja pilota Powersa

Ostatnia aktualizacja: 01.05.2020 05:40
- Związek Radziecki nie dopuści do naruszania swej suwerenności i każdego agresora spotka należyta odprawa podobna do tej, jaka spotkała samolot amerykański - mówił w 1960 roku premier ZSRR Andriej Gromyko po zestrzeleniu maszyny Francisa Powersa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sowiecka bomba atomowa – zimnowojenna pogoń za Ameryką

Ostatnia aktualizacja: 29.08.2019 05:30
Wybuch amerykańskiej bomby atomowej był szokiem dla Stalina. Na rozwój sowieckiego programu atomowego przyznano nieograniczone środki, a nadzór nad nim zlecono wszechpotężnemu szefowi NKWD Ławrientijowi Berii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kryzys sueski - wojna o kanał

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2014 07:00
Konflikt między Egiptem z jednej, a koalicją brytyjsko-francusko-izraelską z drugiej strony trwał niespełna dwa miesiące. Jego skutki były jednak znaczące dla Bliskiego Wschodu na długie lata.
rozwiń zwiń