Historia

Wilczy Szaniec - betonowe siedlisko bestii

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2022 05:40
50 tysięcy metrów sześciennych betonu i ściany o grubości kilku metrów do dziś, choć zostały z nich tylko ruiny, przytłaczają ogromem. Wolfsschanze idealnie obrazuje dwie natury Hitlera: megalomanię i paniczny strach o własne życie.
Wilczy Szaniec w Gierłoży
Wilczy Szaniec w GierłożyFoto: Andrzej Otrębski/Wikimedia/domena publiczna

W nocy z 24 na 25 stycznia 1945 roku wydany został rozkaz wysadzenia w powietrze dotychczasowej kwatery głównej Adolfa Hitlera - Wilczego Szańca w dzisiejszej Gierłoży.

Idealna lokalizacja

Ukryty w kętrzyńskiej puszczy kompleks, ponad 50 tysięcy metrów sześciennych betonu, stanowił w latach 1941-1944 główną kwaterę Hitlera. Wybór lokalizacji był nieprzypadkowy. Kwatera była na tyle daleko wysunięta na wschód, że nie zagrażały jej naloty bombowe zachodnich aliantów. Jej lokacja miała też wymiar propagandowy: bliskość granicy ZSRR miała pokazywać, że Führer jest pewny powodzenia planu Barbarossa i rychłego zwycięstwa nad Stalinem. Betonowa twierdza była trudna do zdobycia ze względu na otoczenie: wróg musiałby przedostać się przez gęsty las i pokonać mazurskie jeziora.


Posłuchaj
09:59 kwatera hitlera.mp3 Kwatera Hitlera, reportaż z archiwum Polskiego Radia. (PR, 1.07.1957)

 

Nad Hitlerem czuwał diabeł stróż

Przy budowie szańca pracowało 30-50 tysięcy ludzi. W środku mazurskiego lasu wyrósł kompleks betonowych bunkrów o ścianach kilkumetrowej grubości. Taka izolacja pozwalałaby przetrwać nalot dywanowy lub ostrzał artyleryjski. Hitler nie przewidział, że paradoksalnie ową grubość ścian chcieli wykorzystać spiskowcy na czele z Clausem von Stauffenbergiem. Dzięki grubym ścianom ładunek bombowy, który wystarczyłby do zgładzenia Wodza Rzeszy mógł być stosunkowo niewielkich rozmiarów: dzieła zniszczenia dokonałaby odbita przez betonowe ściany fala uderzeniowa.

Przypadek sprawił, że dnia zamachu - 20 lipca 1944 roku - narada wojskowa, podczas której von Stauffenberg podrzucił ładunek, odbywała się nie w betonowym bunkrze, a w drewnianym baraku. To, i gruby dębowy stół do map, uratowało Hitlerowi życie.

Szczęście już jednak opuściło przywódcę III Rzeszy. Jego dywizje cofały się pod naporem Armii Czerwonej na wschodzie i wojskami sprzymierzonych na zachodzie. 20 listopada 1944 roku kwaterę główną przeniesiono do Zossen pod Berlinem. Do wysadzenia Wilczego Szańca zużyto prawdopodobnie około 8 ton trotylu.

Rozminowywanie terenu wokół Wilczego Szańca zakończono dopiero w 1955 roku. Odnaleziono i zabezpieczono ponad 54 tysięcy min. Łącznie trzeba było rozminować 72 ha lasu i ponad 52 ha gruntów. Posłuchaj reportażu z archiwum Polskiego Radia o rozminowywaniu kwatery Hitlera.

bm

Czytaj także

Wannsee - tu "rozwiązano kwestię żydowską"

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2019 06:00
Według protokołu konferencji, zagładzie miało ulec 11 milionów europejskich Żydów, w tym 5 milionów na terenach ZSRR i ponad 3 miliony w Generalnym Gubernatorstwie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Noc kryształowa - niemiecka noc hańby

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2021 05:45
"Tylko ci, w których żyłach płynie niemiecka krew, mogą być członkami narodu. Dlatego żaden Żyd nie może być członkiem narodu" – tak pisał Adolf Hitler w "Mein kampf".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Akcja T4. "Likwidacja życia niewartego życia"

Ostatnia aktualizacja: 12.01.2022 05:55
Na szczycie hierarchii czystości rasowej znajdowali się Aryjczycy – zmyślona rasa wysokich, smukłych i jasnowłosych ludzi z północnej Europy. Na przeciwnym biegunie usytuowano Żydów, Romów, homoseksualistów i osoby niepełnosprawne. Wyeliminowanie tych grup stało się zasadniczym elementem ideologii nazistów.
rozwiń zwiń