X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Stanisław Taczak - pierwszy dowódca Powstania Wielkopolskiego

Ostatnia aktualizacja: 27.12.2018 06:00
Nad tym kapitanem rezerwy armii niemieckiej, świeżo mianowanym majorem w Wojsku Polskim, spoczęło tytaniczne zadanie organizacji zrywu w Wielkopolsce w jego pierwszych dniach. Stanisław Taczak, jak na osobę, której dowództwo przypadło właściwie przypadkowo, wyszedł z tego wyzwania obronną ręką.
Audio
  • "Stanisław Taczak - główny dowódca powstania wielkopolskiego", audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" (PR, 11.10.2002)
Gen. bryg. Stanisław Taczak - dowódca OK II Lublin, źr. NAC
Gen. bryg. Stanisław Taczak - dowódca OK II Lublin, źr. NAC

W czasie I wojny światowej urodzony 8 kwietnia 1874 Stanisław Taczak służył w szeregach armii niemieckiej. To doświadczenie pomogło mu następnie awansować w strukturach rodzącego się Wojska Polskiego.

- Łatwiej Polacy robili karierę w armii austriackiej, armii rosyjskiej, ale mówiąc szczerze: to armia niemiecka była tą, od której można było się nauczyć prawdziwej wojaczki - mówił dr Janusz Osica w audycji z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

Dowódca z przypadku

W armii polskiej  zajmował się m.in. organizowaniem Sztabu Generalnego. Na czele sił zbrojnych powstańców wielkopolskich stanął właściwie z przypadku. Taczak, wówczas major, w Poznaniu był przejazdem, w odwiedzinach u brata. Wizyta w stolicy Wielkopolski zbiegła się w czasie z wybuchem Powstania. Wielkopolanom potrzebny był doświadczony, wysoki stopniem oficer o zdolnościach organizacyjnych. Taczak nadawał się do tej roli lepiej, niż ktokolwiek na miejscu.

Powstańcy
Powstańcy wielkopolscy, źr. Wikimedia Commons/dp
Po namowach ze strony Wojciecha Korfantego i brata, ks. Teodora Taczaka, zgodził się objąć dowództwo do czasu przysłania przez Warszawę wyższego stopniem oficera.
- Po zaakceptowaniu jego nominacji, także przez Józefa Piłsudskiego, przystąpił z ogromną energią do prac organizacyjnych. Praktycznie rzecz biorąc Taczak uczył także amatorów podstaw strategii walki - wyjaśniał historyk w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego.
Służba w mundurze i w cywilu

Funkcję dowódcy pełnił w okresie od 27 grudnia 1918 do 16 stycznia 1919, kiedy to przekazał dowództwo gen. Józefowi Dowborowi-Muśnickiemu. Na tym nie skończyła się służba Stanisława Taczaka Polsce: piastował szereg funkcji związanych z logistyką armii, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, wreszcie - objął dowództwo Okręgu Korpusu nr. II w Lublinie. W 1930 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Wrócił wówczas do ukochanej Wielkopolski.

- Działał w Poznaniu, to naturalna kolej rzeczy, jako szef Związku Weteranów Powstań Narodowych, przewodniczący różnorodnych organizacji społecznych takich, jak straże pożarne i zajmował się także badaniem historii powstania wielkopolskiego - podkreślał dr Janusz Osica.

Powrót do kraju, powrót do Wielkopolski

- Gdy wybuchła II wojna światowa Taczak bez wahania zgłosił się do szeregów Armii Poznań - mówił dr Janusz Osica w audycji z 2002 roku.

Generał dostał się do niewoli i wojnę spędził w Oflagach. Zwolniony w 1945 roku, został przyjęty do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zdecydował się jednak na powrót do kraju. Nowa, ludowa Polska, nie przyjęła go jednak z otwartymi ramionami - otrzymał zakaz mieszkania w ukochanej Wielkopolsce.

Stanisław Taczak zmarł 2 marca 1960 roku w Malborku. Chciał spocząć obok swoich żołnierzy w Poznaniu. Wówczas jego woli nie uszanowano. Jego szczątki przeniesiono na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan dopiero w 1988 roku.

O Stanisławie Taczaku, pierwszym dowódcy powstania wielkopolskiego posłuchaj w audycji z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wojciecha Korfantego kochały kobiety i lud śląski

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2018 06:00
- Gdyby nie moje starania, to by dziś Katowice nie były polskie - mówił Wojciech Korfanty, jeden z najbardziej znanych polityków dwudziestolecia międzywojennego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie Wielkopolskie - niezwykłe zwycięstwo

Ostatnia aktualizacja: 27.12.2018 06:00
W Poznaniu po drodze do Warszawy, mimo protestu władz niemieckich zatrzymuje się Ignacy Paderewski. Witają go przystrojone domy i tłumy na ulicach. Paderewski wygłasza przemówienie do rodaków, a ci w narodowościowym zrywie rozpoczynają powstanie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przyjazd Paderewskiego do Poznania był tylko iskrą zapalną...

Ostatnia aktualizacja: 27.12.2013 21:00
- Ekonomiczne i moralne przygotowania do tego zrywu zbrojnego trwały przez cały wiek XIX - podkreślił w 95. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego profesor Janusz Karwat.
rozwiń zwiń