Historia

Leon Wyczółkowski - romantyczny realista

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2015 06:00
- W każdym obrazie jest miłość, serdeczne przywiązanie tego człowieka do przyrody - opisywał malarstwo mistrza portretu i pejzażu towarzysz plenerów artysty Kazimierz Szulisławski.
Audio
  • Audycja Elżbiety Elbanowskiej z cyklu "Nieznane o znanych" poświęcona sylwetce Leona Wyczółkowskiego (29.06.1972)
Autoportret Leona Wyczółkowskiego, 1898
Autoportret Leona Wyczółkowskiego, 1898Foto: Wikipedia/domena publiczna

11 kwietnia 1852 urodził się Leon Wyczółkowski , malarz, grafik, uczeń Matejki i wybitna postać Młodej Polski.
Wyczółkowski urodził się w Hucie Miastkowskiej na południowym Mazowszu. Do gimnazjum uczęszczał w Siedlcach, a następnie w Warszawie. Tam rozpoczął naukę rysunku i malarstwa pod okiem Antoniego Kamieńskiego, Rafała Hadziewicza i Wojciecha Gersona.
Jako młodzieniec podróżował po Europie zwiedzając wystawy sztuki. Po powrocie do kraju osiadł w Krakowie, gdzie pobierał nauki u Jana Matejki w latach 1877-1879.

Leon
Leon Wyczółkowski 'Orka na Ukrainie', źr. Wikimedia Commons/CC

 

Portrecista epoki

W 1883 wyjechał na Ukrainę, gdzie namalował szereg obrazów o tematyce rustykalnej. W 1895 powrócił do Krakowa, gdzie pełnił funkcję wykładowcy na Akademii Sztuk Pięknych.To z tego okresu pochodzi cykl portretów autorstwa malarza, który uwiecznił m.in. brata Alberta Chmielowskiego, czy prof. Ludwika Rydygiera.  W Krakowie należał do bohemy artystycznej i zaliczany był obok Juliana Fałata i Jacka Malczewskiego do najwybitniejszych artystów swojej doby.

Brat

Na zdjęciu: Brat Albert pędzla Leona Wyczółkowskiego (1934), źr. Wikimedia Commons/dp
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przeniósł się na północ kraju. Wyczółkowski, który poza malarstwem pasjonował się też kolekcjonerstwem i zbieractwem, przekazał swoje zbiory Muzeum Wielkopolskiemu w Poznaniu. Za ten dar malarz otrzymał dworek w Gościeradzu w powiecie bydgoskim. Tu odwzorowywał przyrodę Pomorza.

Mistrz z Gosieradza
-Wyczółkowski był zakochany w drzewach i w starej pięknej architekturze. W ostatnich latach swojego życia często malował gościeradzki krajobraz – wspominał mistrza  Kazimierz Szulisławski w audycji Elżbiety Elbanowskiej.-Był tak skupiony, że w czasie malowania dostawał wypieków.
Natchnieniem dla artysty były m.in. drzewa w Rezerwacie Cisów Staropolskich, który otrzymał imię Leona Wyczółkowskiego.
- On niespokojnie rysował, tutaj zaczął, tam poprawił, później gdzieś indziej zaczynał rysować - mówił towarzysz plenerów artysty.

Dziedzictwo oddał pod opiekę Bydgoszczy
Wyczółkowski był żonaty z Franciszką z Panków, która we wspomnieniach znajomych artysty zapisała się jako pragmatyczne dopełnienie męża-artysty.
- Pani Franciszka była nie tylko świetną opiekunką artysty, ale i jego dzieł, ponieważ on sobie zupełnie nie zdawał sprawy z wartości materialnej tego, co robił - wspominał Kazimierz Borucki, były dyrektor Muzeum w Bydgoszczy.
To właśnie żonie artysty przypadło wykonanie jego ostatniej woli: w testamencie Wyczółkowski podarował Muzeum w Bydgoszczy swoje dzieła. Malarz zmarł 27 grudnia 1936 w Warszawie. Jego pogrzeb w Bydgoszczy przerodził się w wielotysięczną manifestację ku czci artysty.
Obrazy mistrza do dziś można oglądać w Bydgoszczy, gdzie otwarto muzeum Dom Leona Wyczółkowskiego.
Posłuchaj audycji Elżbiety Elbanowskiej ze wspomnieniami przyjaciół i znajomych Wyczółkowskiego.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wyczółkowski malarz-kolekcjoner

Ostatnia aktualizacja: 18.08.2011 10:05
Doskonale znamy jego obrazy. W Muzeum Narodowym w Poznaniu możemy przekonać się, że Leon Wyczółkowski był też wytrawnym zbieraczem, kolekcjonerem m.in. chińskiej porcelany czy włoskich grafik.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Podkowiński, czyli "Szał uniesień"

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2015 07:00
120 lat temu, 5 stycznia 1895 zmarł Władysław Podkowiński - malarz i ilustrator, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego impresjonizmu i symbolizmu. Miejsce w panteonie polskich artystów przyniósł mu obraz "Szał uniesień", który miał bardzo burzliwą historię.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Julian Fałat – akwarele wybrał z biedy

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2020 05:55
9 lipca 1929 roku zmarł Julian Fałat, jeden z najwybitniejszych polskich akwarelistów, przedstawiciel realizmu i impresjonistycznego pejzażu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jacek Malczewski – żywot przedstawiony w autoportrecie

Ostatnia aktualizacja: 08.10.2019 06:55
Obrazami młodego Malczewskiego zachwycił się sam Jan Matejko, który postanowił wziąć go pod swoje skrzydła. Kilka lat później drogi mistrza i ucznia się rozeszły. Malczewski poszedł własną.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Brat Albert Chmielowski - sztuka poświęcenia bliźniemu

Ostatnia aktualizacja: 25.12.2019 05:50
Powstaniec i artysta, który zrezygnował z dotychczasowego życia i oddał się pomocy najbiedniejszym. Święty, którego świadectwo natchnęło Karola Wojtyłę. 103 lata temu zmarł brat Albert Chmielowski.
rozwiń zwiń