X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Islandia - niedoszłe laboratorium nazizmu

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2019 06:01
10 maja 1940 roku wojska brytyjskie zapoczątkowały okupację Islandii. Była to akcja prewencyjna: do zajęcia wyspy przygotowywali się też Niemcy. Dlaczego Hitlerowi zależało na tym skrawku lądu na północy Atlantyku?
Audio
  • Kulisy brytyjskiej inwazji na Islandię w audycji Agnieszki Stecki "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" przedstawia prof. Bernard Piotrowski. (PR, 12.09.2002)
Amerykański konwój płynący przez Atlantyk, 27 listopada 1941 roku
Amerykański konwój płynący przez Atlantyk, 27 listopada 1941 rokuFoto: Wikipedia/domena publiczna

Kluczowe znaczenie taktyczne

Powody były dwa. Po pierwsze, położona na środku północnego Atlantyku wyspa stanowiła idealną bazę do kontrolowania tego rejonu oceanu. Mogła mieć kluczowe znaczenie w toku bitwy o Atlantyk jako przystanek miedzy USA a portami Wielkiej Brytanii i ZSRR. Ponadto, podobnie jak Malta, wyspę można było przekształcić w niezatapialny lotniskowiec dla myśliwców i bombowców.

Farma rasy panów

Drugi powód, dla którego Hitlerowi zależało na zajęciu wyspy, to ideologia nazistowska. - Traktowano Islandczyków jako ludzi rzekomo rasowo czystych, jako Aryjczyków, jako tych, którzy tworzyli kulturową, nordycką spuściznę. Wytworzono prawdziwą psychozę propagandy - wyjaśniał prof. Bernard Piotrowski w audycji z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Islandia" Agnieszki Steckiej.

Islandczycy, potomkowie nordyckich wikingów, żyli we względnej izolacji od reszty Europy przez blisko 1000 lat. Nawet ich język do dziś niewiele różni się od tego, którym posługiwali się pierwsi skandynawscy kolonizatorzy wyspy. Odcięta od świata, zamieszkana przez czysto germańską ludność, Islandia wydawała się wymarzonym miejscem do hodowli nowej "rasy panów".

Lądowanie Brytyjczyków

Po zajęciu przez Niemcy Danii, która była połączona z Islandią unią personalną, mieszkańcy wyspy lodu i ognia ogłosili zerwanie stosunków politycznych z Duńczykami. Brytyjczycy, świadomi znaczenia taktycznego i ideologicznego Islandii, zdecydowali się na prewencyjną okupację. Islandczycy nie witali jednak Brytyjczyków jako wybawicieli przez niemieckim zagrożeniem. Na wyspie wylądowało ponad 20 tys. żołnierzy, co w stosunku do liczącej ok. 120 tys. osób wyspy było liczbą ogromną.

Zbawienne skutki okupacji

W lipcu 1941 roku okupacja brytyjska zamieniła się w okupację amerykańską. Obawy o utratę niepodległości były nadal palącym tematem dla islandzkiej opinii publicznej, ale jednocześnie inwestycje prowadzone przez Amerykanów napędzały gospodarkę wyspiarskiego państwa.
Amerykanie założyli tu m.in. bazę morską w miejscowości Keflavik, która działała do 8 września 2006 roku. Obecnie znajduje się tam port lotniczy.

Zastrzyk amerykańskiego kapitału spowodował rozwój gospodarczy Islandii. Biedna, rybacka wyspa po wojnie była jednym z najlepiej rozwijających się państw, aż do kryzysu finansowego w 2008 roku.

Posłuchaj o dziejach Islandii w czasach II wojny światowej w audycji "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Islandia".

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Bitwa o Atlantyk. Jak ocean stał się grobem dla 50 tysięcy ludzi

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2019 06:02
Od ładunków przewożonych przez atlantyckie konwoje, kursujące przez ocean ze Stanów Zjednoczonych zależało przetrwanie Wielkiej Brytanii walczącej z Niemcami o przetrwanie. Atlantyk był jedną z kluczowych aren zmagań sił zbrojnych w trakcie II wojny światowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Neville Chamberlain – symbol polityki appeasementu

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2014 06:00
”Nie wolno ustępować tak, jak robił to Chamberlain”. Motto to stało się przestrogą dla brytyjskiej sceny politycznej.
rozwiń zwiń