X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Józef Szujski: Polski ja muszę zdusić adwersarza

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2018 06:07
Czołowy reprezentant krakowskich stańczyków. Mówiono, że przyszłość przewidywał intuicją poety i przezornością polityka, badał zaś nauką historyka.
Audio
  • Józef Szujski - czołowy przedstawiciel krakowskich stańczyków.
Józef Szujski na obrazie Jana Matejki fot. Wikimedia Commonsdp.
Józef Szujski na obrazie Jana Matejki fot. Wikimedia Commons/dp.

7 lutego 1883 zmarł Józef Szujski, historyk i poeta, czołowy reprezentant krakowskich konserwatystów - Stańczyków. Profesor Aleksander Krawczuk napisał: ”Żył tylko 48 lat, a w ciągu tak krótkiego życia dokonał tyle, że plonami jego prac i osiągnięć można by obdzielić cały zastęp profesorów, członków akademii, pisarzy i działaczy politycznych doby obecnej”.

Kandydat na wielkiego człowieka

Przyszedł na świat w Tarnowie jako nieślubny syn szlachcianki Emilii Szumskiej.  W szóstym roku życia oddany do szkół publicznych, zdał egzamin dojrzałości w Krakowie. Znawca języka francuskiego, angielskiego i włoskiego. Oczytany samotnik poświęcił życie historii, filozofii i literaturze. Już wówczas nazywał siebie ”kandydatem na wielkiego człowieka”.

Silna indywidualność Szujskiego, niepospolita energia twórcza, szerokość horyzontów czyniły ogromne wrażenie na otaczających go umysłach. Jeszcze w gimnazjum, wraz z Tadeuszem Wojciechowskim, rozpoczął pracę nad źródłowym poznaniem przeszłości Polski. Najwięcej na ideowej postawie przyjaciół zaważyła swoista odmiana mesjanizmu, wywodząca się z kursu literatury Mickiewicza.

Postawa ideowa grupy nie zatrzymała się w miejscu. Z biegiem czasu dążyła do wyzbycia się egocentryzmu, pychy i zarozumiałości. Duży wpływ na ewolucję poglądów Szujskiego miał jego udział w nieudanym powstaniu styczniowym.

Krakowscy stańczycy

Józef Szujski przyczyn upadku Rzeczpospolitej zaczął poszukiwać w jej historii. Zaś drogę do odzyskania niepodległości zaczął widzieć nie w walce zbrojnej i konspiracji, a legalnej pracy u podstaw pod władzą austriacką.

Tak powstało konserwatywne stronnictwo krakowskich stańczyków, których głównym ideologiem stał się Szujski. W ramach swojej działalności pełnił funkcję posła na Sejm Krajowy we Lwowie, kierował katedrą historii Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego i był współzałożycielem oraz pierwszym sekretarzem krakowskiej Akademii Umiejętności.

Jednocześnie imponował mrówczą pracą pisarską. Rozprawy historyczne i dramaty Szujskiego budziły w ówczesnym Krakowie olbrzymie zainteresowanie. W lipcu 1866 roku wyszedł pierwszy zeszyt Przeglądu Polskiego. Był jednym z redaktorów-współzałożycieli miesięcznika, który przez kilkadziesiąt lat stał się  organem krakowskich konserwatystów.

Mówiono o nim, że przyszłość przewidywał intuicją poety i przezornością polityka, badał zaś nauką historyka.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Kościuszko naczelnikiem insurekcji

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2019 06:07
W obliczu rozbiorów i coraz bardziej zachłannej polityki zaborców na przełomie 1792 i 1793 roku zawiązał się spisek przedpowstańczy. Uznano konieczność ustanowienia dyktatury wojskowej i powierzenia władzy Tadeuszowi Kościuszce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Śniadecki - "mędrca szkiełko i oko"

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2018 07:05
Matematyk, astronom, filozof i reformator oświaty. Zasłużony dla uniwersytetów w Krakowie i Wilnie. Udowadniał, że patriotą jest nie tylko ten, kto walczy szablą, ale i oświeca rozumem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Edward Dembowski – młody zakładnik idei romantycznej

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2019 08:01
- Oderwany od rzeczywistości marzyciel i entuzjasta. Nie kwestionuję jego odwagi i zaangażowania, ale plany powstania, które lansował i wymusił były nieporozumieniem – mówił na antenie PR prof. Jarosław Czubaty.
rozwiń zwiń