Historia

Szymon Askenazy - historyk i dyplomata

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2020 05:40
22 czerwca 1935 roku zmarł Szymon Askenazy, profesor, minister przy Lidze Narodów, twórca lwowskiej szkoły historycznej.
Audio
  • Audycja Elizy Bojarskiej z cyklu "Radiowe portrety Polaków". O Szymonie Askenazym mówi prof. Andrzej Zahorski (PR 21.04.1979)
Szymon Askenazy, źr. Wikimedia Commonsdp
Szymon Askenazy, źr. Wikimedia Commons/dp

Przyszły historyk przyszedł na świat w zamożnej rodzinie kupieckiej 24 grudnia 1865. Początkowo studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, po dwóch latach studiowania zdecydował się na wyjazd do Getyngi, gdzie zaczął zgłębiać tajniki historii.

- Askenazy wyraźnie preferował problemy polityki zagranicznej w swoich badaniach - mówił prof. Andrzej Zahorski w audycji Elizy Bojarskiej z cyklu "Radiowe portrety Polaków".

Przeciwnik szkoły krakowskiej

Po ukończeniu studiów związał się z Uniwersytetem Lwowskim. Już tam, wbrew dominującym wówczas w środowiskach naukowych prądom pozytywistycznym, Askenazy tworzył w duchu romantycznym. Polemizował ze szkołą krakowską, która winą za rozbiory obarczała głównie samych Polaków.

- Udowodnił, że z punktu widzenia politycznego mieliśmy wybitnych i tęgich polityków i że trzeba było aktywnie działać – stwierdził prof. Andrzej Zahorski.

Hołd dla księcia Józefa

Wyrazem romantycznych sympatii Szymona Askenazego była monografia poświęcona postaci księcia Józefa Poniatowskiego - bohatera na wskroś romantycznego.

- Podobno pracę tę napisał w trzy miesiące. (…) To jest niewątpliwie jedna z najpiękniejszych książek Askenazego, która zyskała bardzo duże znaczenie społeczne i była czytana podobnie jak ongiś powieści Żeromskiego czy dramaty Wyspiańskiego - wyjaśniał gość audycji.

Na emigracji

W czasie I wojny światowej przebywał w Szwajcarii. Tam współpracował z Henrykiem Sienkiewiczem. Razem redagowali czasopismo, w którym komentowali sytuację międzynarodową. Askenazy współpracował wówczas również ze Szwajcarskim Komitetem Generalnym Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. W 1918 roku powrócił do Polski.

Minister przy Lidze Narodów

W tym momencie rozpoczyna się właściwa kariera polityczna Askenazego. W latach 1920-23 piastował funkcję ministra pełnomocnego przy Lidze Narodów.

- Tu walczył o granice Polski. W ramach tych działań powstała książka, która zyskała duży rozgłos, mianowicie "Gdańsk a Polska", gdzie uzasadniał on pełne i nieprzedawnione prawa Polski do Gdańska. Ta praca miała duże znaczenie na kongresie pokojowym, kiedy decydowano o przynależności tego miasta do Polski – mówił gość Elizy Bojarskiej.

Jak się okazało, Askenazy osiągnął jedynie połowiczny sukces: Gdańsk ogłoszony został Wolnym Miastem.

Wychowawca historyków

Był jednak Szymon Askenazy przede wszystkim historykiem. Na tym polu spotykał się z trudnościami ze strony środowiska naukowego: kilkukrotnie odmawiano mu objęcia katedry na Uniwersytecie Warszawskim. Nie przeszkodziło to profesorowi w wychowaniu całego pokolenia historyków związanych ze stworzoną przez niego tzw. lwowską szkołą historyczną lub szkołą Askenazego.

Posłuchaj audycji poświęconej Szymonowi Askenazemu.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kuźnia mistrza Jana

Ostatnia aktualizacja: 03.01.2015 06:00
Liberał w głębi duszy, mistrz słowa, którego piękno doceniał sam Jarosław Iwaszkiewicz. Strażnik idei państwa i prawa, erudyta, humanista gigant, miłośnik nie tylko historii Francji, ale też francuskiej kuchni i muzyki – tak prof. Jana Baszkiewicza wspominają jego przyjaciele i uczniowie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rothschildowie synonimem bogactwa

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2019 06:00
Imperium finansowe bankierskiej rodziny obejmuje dziś niemal cały świat. To efekt pracy wielu pokoleń, a wszystko zaczęło się dwa wieki temu we Frankfurcie.
rozwiń zwiń