Historia

Grzegorz Białkowski - poeta i fizyk

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2019 06:00
- Wydaje mi się, że między nauką i poezją jest więcej podobieństw, niż to się zwykle sądzi – mówił prof. Grzegorz Białkowski na antenie Polskiego Radia.
Audio
  • Audycja z cyklu "Wizerunki ludzi myślących" Jerzego Mikke poświęcona postaci prof. Grzegorza Białkowskiego (03.01.1971)
Profesor Grzegorz Białkowski (1985), źr. archiwum Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego
Profesor Grzegorz Białkowski (1985), źr. archiwum Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego

29 czerwca 1989 zmarł Grzegorz Białkowski, fizyk, poeta, rektor Uniwersytetu Warszawskiego. Odszedł 25 dni po wyborze na senatora I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego.

Poeta

Pochodził z inteligenckiej warszawskiej rodziny. W jego domu kultywowano miłość do poezji. Naukowiec i poeta zadebiutował literacko mając niespełna 30 lat.

- Podobieństwa między poezją i nauką wynikają z rozmaitych przyczyn. Ich wspólną podstawą jest to, że obie służą modelowaniu rzeczywistości. Fizyka modelowaniu rzeczywistości materialnej, zaś poezja modelowaniu rzeczywistości psychologicznej i społecznej - mówił prof. Grzegorz Białkowski w audycji z cyklu "Wizerunki ludzi myślących" Jerzego Mikke.

Wydał kilka tomików poezji: "Mgła", "Przemienienie", "Odwijanie ze źródła", "Całopalenie". Jego twórczość charakteryzowała oszczędność środków.

Fizyk

Pasja literacka przeplatała się w jego życiu z zamiłowaniem do nauki. W 1955 Białkowski skończył matematykę na Uniwersytecie Warszawskim. Skierował się jednak ku fizyce. Interesowały go zagadnienia związane z fizyką cząstek elementarnych. W tej dziedzinie był jednym z najwybitniejszych specjalistów w kraju, a zarazem popularyzatorem tej dziedziny.

- Fizyka mnie zainteresowała, ponieważ wydawało mi się, że studiując fizykę będę mógł rozumieć więcej z tego, jak wszechświat jest zbudowany, jak on działa, jak jest zbudowany - wyjaśniał naukowiec.

Brał udział w Niezależnym Kongresie Kultury Polskiej w 1981 roku, brutalnie przerwanym przez wprowadzenie stanu wojennego. W 1984 roku przewodził komisji wyborczej podczas elekcji rektora UW. Dowodem na rzetelne wykonywanie tej funkcji przez Białkowskiego był wybór prof. Klemensa Szaniawskiego, który posiadał poparcie środowiska naukowego, ale nie był akceptowany przez władzę. Komisja elektorów została na pół roku zawieszona przez ministra oświaty.

Rektor i działacz

Po przywróceniu uprawnień, komisja przeprowadziła nowe wybory. O stanowisko ubiegali się popierany przez uczelniany PZPR prorektor Stanisław Kałużyński i właśnie prof. Grzegorz Białkowski. Wygrał ten drugi. Nowy rektor w 1986 został zaproszony do Rady Konsultacyjnej przy przewodniczącym Rady Państwa. Następnie, jako przedstawiciel strony solidarnościowej, zasiadł przy Okrągłym Stole.

Posłuchaj o dokonaniach naukowych i poetyckich Grzegorza Białkowskiego w audycji "Wizerunki ludzi myślących" Jerzego Mikke.

bm

Fotografię zamieszczamy dzięki uprzejmości Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Klemens Szaniawski - filozof "Solidarności"

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2020 05:45
- Do dziś jest to dla mnie coś paradoksalnego i niezrozumiałego, że ja się w tym wszystkim znalazłem na taką aż skalę - mówił prof. Szaniawski na antenie Polskiego Radia o swojej działalności w opozycji demokratycznej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jakub Karpiński - socjolog opozycjonista

Ostatnia aktualizacja: 17.06.2015 06:00
17 czerwca 1940 urodził się Jakub Karpiński, socjolog, historyk, politolog, działacz opozycji PRL, absolwent i pracownik naukowy UW, w marcu 1968 współautor "Deklaracji ruchu studenckiego", współpracownik Radia Wolna Europa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szymon Askenazy - historyk i dyplomata

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2020 05:40
22 czerwca 1935 roku zmarł Szymon Askenazy, profesor, minister przy Lidze Narodów, twórca lwowskiej szkoły historycznej.
rozwiń zwiń