Historia

"Krwawa środa" w Olkuszu

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2020 05:45
31 lipca 1940 roku miała miejsce pacyfikacja małopolskiego miasta Olkusz. Przez kilka godzin mieszkańcy byli torturowani, szykanowani i bici przez okupantów w odwecie za śmierć niemieckiego żandarma.
Krwawa środa w Olkuszu - mieszkańcy miasta zmuszeni do leżenia na bruku
Krwawa środa w Olkuszu - mieszkańcy miasta zmuszeni do leżenia na brukuFoto: Wikimedia Commons/dp

Niemcy wywlekli z domów wszystkich mężczyzn w wieku od 15 do 55 lat i sprowadzili na rynek oraz inne place miasta. Okupanci kazali olkuszanom leżeć przez kilka godzin w pełnym słońcu na bruku twarzami do ziemi.

Mężczyzn bito, kopano i wyszydzano, części z nich kazano przemaszerować z biało-czerwoną flagą i śpiewać hymn narodowy – w trakcie pochodu, jego uczestnicy byli znieważani. 

Posłuchaj
04:34 olkusz.mp3 Fragment audycji z cyklu "Mapa bohaterstwa" zawierający wspomnienia olkuszan z czasów okupacji. (PR, brak daty)

Były też ofiary śmiertelne. Tadeusz Lupa, dwudziestopięcioletni pracownik magistratu został zastrzelony podczas próby ucieczki, zginął też amerykański Żyd Meyer, a dziesięć dni później zmarł z wyczerpania, męczony tamtego dnia, ksiądz kanonik Piotr Mączka. 20 ciężko pobitych olkuszan wywieziono do więzienia w Sosnowcu.

Pretekstem do pacyfikacji stała się śmierć niemieckiego żandarma. Zginął on w nocy z 15 na 16 lipca z rąk włamywacza, który planował okraść willę miejscowego lekarza, nie wiedząc, że zakwaterowany jest tam niemiecki funkcjonariusz.

Sprawa miała charakter kryminalny, czego dowiodło śledztwo przeprowadzone przez okupantów. To nie powstrzymało ich od okrutnych represji na niewinnej ludności. "Krwawą środę" w Olkuszu poprzedziła egzekucja dwudziestu Polaków 16 lipca.

Posłuchaj wspomnień olkuszan z czasów okupacji w audycji "Mapa bohaterstwa" Bogusława Czajkowskiego.

bm

Czytaj także

Zatopienie statku "Tannenberg" - spektakularna akcja BCh i AK

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2020 05:55
76 lat temu, 31 maja 1944 roku, żołnierze polskiego podziemia zatopili na Wiśle w okolicy Machowa na Lubelszczyźnie niemiecki statek "Tannenberg" przewożący żołnierzy Wehrmachtu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pacyfikacja Michniowa - symbol martyrologii polskiej wsi

Ostatnia aktualizacja: 12.07.2021 05:55
Zginęło 204 mieszkańców - 102 mężczyzn, 54 kobiety i 48 dzieci. Najmłodszą ofiarą mordu był Stefanek Dąbrowa. Miał dziewięć dni, gdy został wrzucony do płonącego domu. 12 lipca 1943 roku Niemcy spacyfikowali świętokrzyską wieś Michniów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Kryst i zamach w restauracji "Adria"

Ostatnia aktualizacja: 22.05.2021 05:45
Przed wojną "Adria" była znana jako miejsce spotkań elity towarzyskiej Warszawy. W czasie okupacji stała się lokalem przeznaczonym wyłącznie dla Niemców. 22 maja 1943 roku Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej, przeprowadził w niej akcję, która miała pokazać okupantowi, że w żadnym miejscu nie jest bezpieczny.
rozwiń zwiń