Historia

Władysław Konopczyński – "archiwożerca"

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2015 06:03
- Nie brakowało mu odwagi cywilnej, determinacji i konsekwencji w działaniu obywatelskim, publicznym oraz naukowym – mówił na antenie Polskiego Radia dr Janusz Osica.
Audio
  • Władysław Konopczyński - audycja z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" (PR, 04.10.2002)
Uroczystość w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego. Profesor Władysław Konopczyński wręcza prof. Stanisławowi Kutrzebie księgę zawierającą prace historyczne. Fot. NAC1-N-331-3
Uroczystość w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego. Profesor Władysław Konopczyński wręcza prof. Stanisławowi Kutrzebie księgę zawierającą prace historyczne. Fot. NAC/1-N-331-3

135 lat temu, 26 listopada 1880 urodził się Władysław Konopczyński, historyk i pierwszy redaktor naczelny "Polskiego Słownika Biograficznego".

Pod kierunkiem prof. Szymona Askenazego rozpoczął badania zasobów archiwalnych w kraju i zagranicą. Tak intensywne, że ochrzczono go mianem "archiwożercy". Odkrycia inspirowały  bogatą i wszechstronną działalność naukową Władysława Konopczyńskiego.

W 1913 roku rozpoczął wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie I wojny światowej zacieśnił swe związki z Narodową Demokracją. Odpowiadała mu orientacja polityczna nastawiona na Zachód i państwa ententy.

W czasie konferencji pokojowej w Wersalu był ekspertem polskiego Biura Prac Kongresowych. W lipcu 1920 roku zgłosił się do wojska, a od 1922 został posłem z ramienia endecji. Działał też w Polskim Towarzystwie Historycznym i Polskiej Akademii Umiejętności.

Jedną z najcenniejszych inicjatyw Władysława Konopczyńskiego był zgłoszony przez niego projekt wydawania "Polskiego Słownika Biograficznego".

W latach okupacji hitlerowskiej został aresztowany podczas akcji "Sonderaktion Krakau", wymierzonej przeciw polskiej inteligencji. Przez kilka miesięcy był więźniem obozu w Sachsenhausen. Po uwolnieniu kierował tajnym nauczaniem historii w konspiracyjnym Uniwersytecie Krakowskim. - Nie brakowało mu odwagi cywilnej, determinacji i konsekwencji w działaniu obywatelskim, publicznym oraz naukowym – mówił na antenie Polskiego Radia dr Janusz Osica.

Po II wojnie światowej nie zgadzał się z narastającym procesem stalinizacji kraju. Wybitny znawca historii politycznej XVIII wieku stopniowo wycofywał się z życia naukowego. Zmarł w 1952 roku.

O życiu Władysława Konopczyńskiego posłuchaj w audycji "Kronika niezwykłych Polaków".


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Sonderaktion Krakau" - brutalny atak na polską inteligencję

Ostatnia aktualizacja: 06.11.2019 08:15
- Moment przeprowadzenia nas z dworca do obozu w Sachsenhausen to najstraszniejsze wspomnienie z tamtych dni. Pędzono nas w morderczym tempie, między nami byli ludzie starzy, chorzy, którzy upadali ze znużenia, bito ich i tłuczono kolbami - mówił prof. Jan Marian Gwiazdomorski, świadek "Sonderaktion Krakau".
rozwiń zwiń