Historia

Edward Chudzyński - satyryk emigracji

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2016 07:00
"Prawdę mówiąc, jeśli moje satyry i kuplety mają pozostać dla potomności, to wolałbym, aby zostały na taśmie magnetofonowej, a nie na papierze" - pisał o swojej twórczości Edward Chudzyński.
Audio
  • Audycja o strukturze, zadaniach i pracy Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Rozmowa Tadeusza Kryski-Karskiego z Edwardem Chudzyńskim. (RWE, 30.01.1984)
Edward Chudzyński, zdjęcie udostępnione dzięki uprzejmości Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Edward Chudzyński, zdjęcie udostępnione dzięki uprzejmości Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

25 lat temu, 30 listopada 1990, zmarł Edward Chudzyński, pisarz, autor tekstów piosenek i współpracownik Radia Wolna Europa.

Przyszedł na świat 13 września 1921 w Warszawie. Po ukończeniu gimnazjum zamierzał wstąpić do szkoły podchorążych. Plany te pokrzyżowała wojna. Chudzyński wdał się w konspirację.

- Z ruchem podziemnym zetknąłem się bardzo wcześnie, bo już w listopadzie, gdy oficerowie służby stałej zaczęli wracać po wojnie i ukrywać się w Warszawie - wspominał Edward Chudzyński w audycji "O nas samych" z archiwum Radia Wolna Europa.

Uczęszczał do podziemnej podchorążówki i na tajne komplety zakonspirowanej Wyższej Szkoły Handlowej. W latach 1942-1943 walczył w oddziałach partyzanckich na Kielecczyźnie.

- Wylądowałem w oddziale "Barabasza". Tam otrzymałem kulę, która do dziś tkwi w mojej nodze – mówił na antenie RWE.

Chudzyński brał udział w Powstaniu Warszawskim. Walczył w szeregach kompanii "Gustaw".

- Naszym celem był atak na Uniwersytet Warszawski od strony skarpy - wspominał. - Ponieśliśmy ogromne straty, z kompanii zrobił się pluton, który zorganizowałem jako jedyny pozostały przy życiu oficer.

W trakcie Powstania Chudzyński przeżył własny pogrzeb. Jak do tego doszło? Posłuchaj wspomnień Edwarda Chudzyńskiego.

Po upadku Powstania dostał się do niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu stalagu był oficerem II Korpusu Polskiego we Włoszech. Na emigracji rozpoczął studia, korzystając ze stypendium Polskiego Komitetu Oświaty. "Gdy wreszcie uznałem, że nawet z Bożą pomocą nie przebrnę przez żaden egzamin, zamknąłem się w domu (…) i napisałem drugą sztukę" – pisał Chudzyński w książce "A to ci pech!"

Na emigracji imał się różnych zajęć: był aktorem, satyrykiem, autorem tekstów piosenek (ma ich w swoim dorobku ponad 70), dramaturgiem, redaktorem "Dziennika Polskiego" i tygodnika "Lwów i Wilno", a nawet tynkarzem. W latach 1979-1983 współtworzył z Janem Pęskim kabaret PE-CH. Przez wiele lat współpracował z Rozgłośnią Polską RWE. Wykazywał niezwykłą wszechstronność w doborze tematyki: od audycji historycznych, przez reportaże i relacje, po humorystyczne programy rozrywkowe.

Posłuchaj archiwalnych nagrań Edwarda Chudzyńskiego z archiwum Radia Wolna Europa w serwisie specjalnym Radia Wolności.

bm


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jan Nowak-Jeziorański – legendarny kurier z Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2019 06:01
105 lat temu urodził się Jan Nowak-Jeziorański. Legendarny kurier z Warszawy, pisarz i polityk, wieloletni dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Ossowski – "Król Białych Kurierów"

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2019 08:00
- Nikt tyle razy co on nie przedostawał się z Węgier pod zabór bolszewicki i z powrotem - mówił o Władysławie Ossowskim Tadeusz Chciuk-Celt, legendarny cichociemny, dziennikarz Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.
rozwiń zwiń