X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Seweryn Gałęzowski – bohater meksykańskich Indian

Ostatnia aktualizacja: 25.01.2020 05:40
– W kraju ciągłych rozruchów i bandytyzmu dziwił się, dlaczego nigdy nie został napadnięty. Okazało się, że miejscowa ludność utrzymywała straż wzdłuż jego drogi, pilnowała jego dobytku i strzegła gospód, w których się zatrzymywał – mówiła na antenie Radia Wolna Europa Irena Gałęzowska.
Audio
  • Seweryn Gałęzowski - audycja z cyklu "Sylwetki wielkich emigrantów". (RWE, 23.03.1962)
Popiersie Seweryna Gałęzowskiego dłuta Cypriana Godebskiego w Paryżu
Popiersie Seweryna Gałęzowskiego dłuta Cypriana Godebskiego w ParyżuFoto: Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0/Mu

25 stycznia 1801 roku urodził się Seweryn Gałęzowski, światowej sławy chirurg i wybitny działacz polskiej emigracji.

Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Wileńskim wyjechał na zachód Europy. Praktykował i kształcił się w Niemczech, Anglii i we Francji. W 1830 roku w Neapolu dotarła do niego wiadomość o wybuchu powstania listopadowego.

Natychmiast przebił się przez wszystkie kordony i w krótkim czasie stawił się w Warszawie. Z narażeniem życia niósł na polach bitew pomoc rannym powstańcom. W uznaniu zasług został odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Po klęsce zrywu niepodległościowego przedostał się do Niemiec. Ścigany przez agentów carskich musiał uciekać z Europy. W 1834 roku dotarł do Meksyku, gdzie zatrudnił się jako lekarz w jednej z kompanii wydobywającej srebro.

Seweryn Gałęzowski był jednym z założycieli uniwersytetu w mieście Meksyk. Jako wzięty i ceniony chirurg dorobił się fortuny. Mimo to dwa dni w tygodniu przeznaczał na bezpłatne leczenie biednej ludności indiańskiej. W Meksyku był uwielbiany. – W kraju ciągłych rozruchów i bandytyzmu dziwił się, dlaczego nigdy nie został napadnięty. Okazało się, że miejscowa ludność utrzymywała straż wzdłuż jego drogi, pilnowała jego dobytku i strzegła gospód, w których się zatrzymywał – mówiła na antenie Radia Wolna Europa Irena Gałęzowska.

Jednak sława i dostatek nie odgoniły myśli dr Gałęzowskiego od dalekiej ojczyzny. W 1848 roku, gdy wybuchła Wiosna Ludów porzucił wszystko i wrócił do Europy. Tym razem przybył za późno. W Paryżu spotkał nowych emigrantów z Polski i pozostał tam już do końca życia.

Z przekonania był demokratą, ale nie należał do żadnej partii. Ogromnie cenił Czartoryskiego, Lelewela i Mickiewicza. Porzucił praktykę lekarską, a swoje wysiłki i majątek poświęcił podupadłej szkole polskiej Batiniol w Paryżu. Uratował ją przed bankructwem i zorganizował na nowo. Bronisław Zalewski pisał, że "dla tej biednej, często sierocej dziatwy stał się ojcem i matką".

Zmarł 31 marca 1878 roku w swoim paryskim mieszkaniu przy Blanche.

Posłuchaj audycji Radia Wolna Europa z cyklu "Sylwetki wielkich emigrantów".

mjm

Czytaj także

Ernest Malinowski - zbudował najwyższą kolej świata

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2020 05:57
- Projekt inżyniera Ernesta Malinowskiego przewiduje przeprowadzenie linii kolejowej na wysokości prawie 5000 m n.p.m., a to jest niemożliwe. Również zaprojektowane przez niego mosty i żelazne wiadukty są jeszcze mało znane w technice, obliczenia wątpliwe, a realizacja ryzykowna - tak oceniali projekt Polaka XIX-wieczni eksperci.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wacław Rzewuski - romantyk, podróżnik, arabski emir

Ostatnia aktualizacja: 15.12.2019 06:02
Brytyjczycy mają swojego Lawrence’a, Polacy - Rzewuskiego. Los nomada, przemierzającego na ukochanych koniach rozległe przestrzenie był dla niego ideałem. Już za życia stał się dla Arabów legendą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maurycy Mochnacki – herold polskiego romantyzmu

Ostatnia aktualizacja: 20.12.2019 05:57
- Maurycy Mochnacki dość żył dla swojej sławy, ale zbyt krótko dla ojczyzny, której był mocnym filarem – tymi słowami na francuskim cmentarzu pożegnał swojego przyjaciela kapitan Antoni Olszewski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adam Jerzy Czartoryski – król, którego nie było

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2020 06:05
Sylwetka jednego z najpotężniejszych magnatów upadłej Rzeczpospolitej, współpracownika cara, który przerodził się w demiurga Hotelu Lambert otwiera poczet postaci, które dowodzą, że najlepsze polskie cechy objawiają się na politycznej emigracji.
rozwiń zwiń