Historia

Aleksander Gierymski - rzeczywistość bez upiększania

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2020 05:50
- Był jednym z najbardziej bezkompromisowych i niezależnych artystów swojej epoki. Nigdy nie podporządkował się narzuconym konwencjom stylistycznym - mówiła o Gierymskim Ewa Micke-Broniarek na antenie Polskiego Radia.
Audio
  • Audycja Michała Montowskiego z cyklu "Rozdroża kultury" poświęcona postaci Aleksandra Gierymskiego. (PR, 24.03.2014)
Pomarańczarka Aleksandra Gierymskiego
"Pomarańczarka" Aleksandra GierymskiegoFoto: Wikiepedia/źr.wikipedia,fot.www.auktionshaus-aldag.de,lic.CC

119 lat temu, 6 marca 1901 roku zmarł Aleksander Gierymski, wybitny malarz i rysownik, kronikarz życia warszawskiej biedoty.

Posłuchaj audycji poświęconej malarzowi.

Pod wpływem brata i włoskiego słońca

Aleksander, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, znajdował się pod silnym wpływem swojego starszego brata, również malarza, Maksymiliana.

- Maksymilian Gierymski jest uważany za pierwszego malarza, który skierował rozwój polskiego malarstwa na tory realizmu – wyjaśniała historyk sztuki Ewa Micke-Broniarek w audycji Michała Montowskiego z cyklu "Rozdroża kultury".

Duży wpływ na twórczość Gierymskiego miał też pobyt w Rzymie w latach 1873-1874 i 1875-1879, gdzie malarz doskonalił warsztat. Na ten okres przypada fascynacja światłem i cieniem, bliska impresjonizmowi.

Pędzel reporterski

W 1879 roku Gierymski powrócił do Warszawy. Pracował jako ilustrator w warszawskich czasopismach.

- W Warszawie malował obrazy mające charakter reporterskiego spojrzenia na rzeczywistość - mówił gość audycji Michała Montowskiego.

Sam o sobie mówił, że jest malarzem karczemnym. Obrazy Gierymskiego, przedstawiające zabłocone, brudne i pełne biedoty warszawskie Powiśle, korespondowały z naturalistycznymi opisami rzeczywistości, które można znaleźć u Bolesława Prusa i Stefana Żeromskiego. Łatwo wyobrazić sobie, że wśród robotników na obrazie "Piaskarze" i Żydów ukazanych w "Święcie trąbek" przechadza się Wokulski lub Judym, że spogląda w zmęczoną twarz starej przekupki sportretowanej - na chyba najsłynniejszym obrazie malarza - "Pomarańczarce".

Tułacz

Obrazy Aleksandra Gierymskiego nie zostały ciepło przyjęte przez krytykę. Pozbawiony środków do życia malarz w 1888 roku opuścił swoją muzę - Warszawę. Wyjechał do Wiednia, podróżował po Niemczech i Francji. Niepowodzenia odbiły się na psychice artysty, zaczęła dręczyć go depresja. Odszedł od tematyki naturalistycznej.

Na krótko przyjechał na ziemie polskie w 1893 roku. Przez dwa lata starał się o objęcie katedry malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wrócił wtedy do ukazywania codzienności: na obrazie "Trumna chłopska" zamiast biedoty warszawskiej, pojawili się ubodzy chłopi galicyjscy.

Ostatnie lata spędził we Włoszech. Jego depresja się pogłębiała. Aleksander Gierymskim zmarł w szpitalu psychiatrycznym. Dokładna data nie jest znana, najprawdopodobniej było to między 6 a 8 marca 1901 roku.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Henri Matisse - "dzika bestia" malarstwa

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2019 05:45
W 1905 roku w czasie prestiżowej wystawy sztuki w Paryżu krytyk sztuki Louis Vauxcelles krzyknął na widok kilku obrazów: "cóż za dzikie bestie". Była to reakcja na prace Henri Matisse'a.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Vermeer – malarz magii codzienności

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2015 06:00
- Dziś Vermeer należy do ścisłej czołówki geniuszy pędzla – mówiła dr Bożena Fabiani na antenie Polskiego Radia. Trudno uwierzyć, że ten wybitny artysta żył w permanentnym ubóstwie, a po jego śmierci zapomniano o jego twórczości na dwieście lat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Claude Monet – meteorologiczny esteta

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2018 06:01
Zaczął od koloru i na kolorze skończył. Zaczął od wyzwalania go od zwyczajowych układów, akademickich reguł i wiekowych konwencji. Skończył na doprowadzeniu do absolutu.
rozwiń zwiń