Historia

Szkoła Rycerska – wychowanie przez patriotyzm

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2021 05:40
- Szkoła Rycerska, druga po Collegium Nobilium uczelnia warszawska, wspominana z szacunkiem przez historię. Jedni z jej wychowanków mieli zostać wojskowymi, inni inżynierami. Wszyscy zaś razem zasługującymi na to miano obywatelami, tzn. ludźmi poczuwającymi się do osobistej odpowiedzialności za kraj – pisał Paweł Jasienica w książce "Rzeczpospolita Obojga Narodów".
Szkoła Rycerska, akwarela Zygmunta Vogla z 1785 roku, fot. Wikimedia Commonsdomena publiczna
Szkoła Rycerska, akwarela Zygmunta Vogla z 1785 roku, fot. Wikimedia Commons/domena publiczna

15 marca 1765 roku król Stanisław August Poniatowski założył Szkołę Rycerską w Warszawie.

Na czele pierwszej świeckiej szkoły Rzeczpospolitej stanął Adam Kazimierz Czartoryski. Mieściła się w przebudowanym Pałacu Kazimierzowskim. Kuzyn króla z pasją zajął się organizowaniem nowej placówki. Sprowadzał wybitnych nauczycieli i doświadczonych oficerów z kraju i z zagranicy. Zadbał o przetłumaczenie podręczników, skompletowanie biblioteki, a sam ułożył katechizm kadecki, w którym zarysował ideał absolwenta.

Pisał: "Powinien Ojczyznę swoją kochać, a jej dobro nade wszystko i sposobić się do tego, aby mógł poświęcić się na jej usługi, powinien być cnotliwy, pełen uszanowania dla zwierzchności, dobroczynności i afektu dla równych, względu dla niższych".


Posłuchaj
05:08 szkoła rycerska___2288_01_iv_tr_0-0_1126418460c9f70e[00].mp3 Szkoła Rycerska - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika polska". (PR, 02.06.2001)

 

Duży nacisk położono w Szkole Rycerskiej na patriotyczne wychowanie i wiedzę ogólną. Za cel stawiano sobie przygotowanie przyszłych kadr wojskowych i cywilnych w myśl idei: "edukacja społeczeństwa poprzez edukację jednostki".

Szkoła Rycerska działała do 30 listopada 1794. Zamknięto ją po upadku insurekcji kościuszkowskiej. Do tego czasu wychowała ok. 650 kadetów, w tym chociażby Tadeusza Kościuszkę, Józefa Orłowskiego czy Juliana Ursyna Niemcewicza.

Posłuchaj audycji z cyklu "Kronika polska".

mjm


Czytaj także

Hugo Kołłątaj - kontrowersyjny twórca Konstytucji 3 maja

Ostatnia aktualizacja: 01.04.2021 05:50
Duchowny i uczony, uczestnik prac Komisji Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Hugo Kołłątaj herbu Kotwica urodził się 1 kwietnia 1750 roku w Dederkałach Wielkich na Wołyniu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie styczniowe. Zwycięstwo ducha

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2021 05:55
- Wybuch powstania jest zawsze aktem desperacji, oznacza, że wyczerpano wszelkie inne możliwe środki walki politycznej o własny byt narodowy, a sytuacja, w której naród się znajduje, jest po prostu nieakceptowalna - mówi historyk prof. Michał Klimecki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław August Poniatowski. Ostatni król Polski

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2021 06:06
12 lutego 1798 roku zmarł ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski. Jednym z największych jego osiągnięć było zwołanie Sejmu Czteroletniego i uchwalenie 3 maja 1791 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ignacy Krasicki: satyra prawdę mówi

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2020 05:40
Jeden z głównych przedstawicieli polskiego Oświecenia. Nazywany "księciem poetów polskich". Czy znamy prawdziwe oblicze Ignacego Krasickiego?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Teatr Narodowy – pierwsza publiczna polska scena

Ostatnia aktualizacja: 19.11.2015 06:00
200 lat temu, 19 listopada 1765 w nieistniejącym dziś budynku Operalni przy ul. Królewskiej, odbyła się premiera "Natrętów" Józefa Bielawskiego. Król Stanisław August Poniatowski powołał pierwszy stały skład zawodowych aktorów, a nazywano ich "Aktorowie Narodowi Jego Królewskiej Mości". Dopiero po kilkunastu latach ustanowiono nazwę Teatru Narodowego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Efraim Szreger – pierwszy architekt-stypendysta Poniatowskiego

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2017 06:00
Architekt specjalizował się w projektowaniu kościołów i wnętrz, choć miał o wiele większe ambicje, włącznie z przebudową przestrzeni przez Zamkiem Królewskim w Warszawie.
rozwiń zwiń