X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Janusz Jędrzejewicz – wychować nowe pokolenie

Ostatnia aktualizacja: 16.03.2016 06:03
- Dziś, gdy oglądam się za siebie, w odległość dziesięciu lat twardej pracy, szalonych zaiste triumfów i klęsk ciężkich, przez które przeszliśmy jako obóz ludzi walki, widzę tym wyraźniej, jak ciężkie podjęliśmy zadanie i uważam okres POW pod rosyjskim zaborem za najtrudniejsze zadanie z tych, które w ciągu lat wojny na nas spadły – pisał Janusz Jędrzejewicz w pamiętniku.
Audio
  • Janusz Jędrzejewicz - audycja Elizy Bojarskiej z cyklu "Wybitni polscy parlamentarzyści". (PR, 08.11.1988)
Rząd Janusza Jędrzejewicza. Premier siedzi pierwszy od lewej, fot. Wikimedia Commonsdomena publiczna
Rząd Janusza Jędrzejewicza. Premier siedzi pierwszy od lewej, fot. Wikimedia Commons/domena publiczna

65 lat temu, 16 marca 1951 zmarł Janusz Jędrzejewicz, piłsudczyk, jeden z czołowych działaczy okresu międzywojennego i autor reformy szkolnej. W jego życiu rywalizowały ze sobą dwa pierwiastki: pozytywizmu i romantyzmu. Koncepcja walki o niepodległą Polskę, a potem układania stosunków w II Rzeczpospolitej.

Urodził się w 21 czerwca 1895 roku. Do obozu piłsudczykowskiego trafił przez Polską Partię Socjalistyczną, z którą był związany w latach 1905-1914. Po wybuchu I wojny światowej Jędrzejewicz związał się z Polską Organizacją Wojskową. Przez rok walczył na pierwszej linii frontu.

W pamiętnikach wydanych pod tytułem "W służbie idei" pisał po latach: "Lipiec 1915 roku w Warszawie był dla nas specjalnie gorący. Zbliżał się kres panowania Moskali w stolicy i świadomość tego przepełniała nas radością, a zarazem niepokojem. (…) Zdawaliśmy sobie sprawę, że w naszych pracach wojskowych byliśmy odosobnieni, że za nami nie stoi nikt, czyj głos miałby wagę na rynku politycznym. (…) Byliśmy sami i było nas mało. To właśnie stanowiło naszą siłę".

Piłsudski poznał się na skali talentu Jędrzejewicza. Odkomenderował go na tyły, gdyż uznał, że jego żywiołem powinna być polityka. I Jędrzejewicz tę politykę, aż po kres swojej aktywności publicznej w Polsce uprawiał. Karierę w II Rzeczpospolitej rozpoczął jako jeden z adiutantów Piłsudskiego. Z wojskiem rozstał się w 1923 roku, w tym samym czasie, gdy z życia publicznego wycofał się Komendant.

Pracował w Warszawie jako nauczyciel. To była jego wizja uprawiania polityki – nie poprzez doraźne działania parlamentarne, a poprzez długofalowe działania społeczne, nastawione na wychowanie nowego człowieka, bez wad i stygmatów niewoli, które zdaniem Jędrzejewicza odciskały się piętnem na polskim parlamentaryzmie.

Po zamachu majowym w 1926 roku szybko awansuje. Przez dwie kadencje pełni funkcję posła z ramienia BBWR, będąc wiceprzewodniczącym tego ugrupowania. Wbrew sobie brał udział w pacie parlamentarnym, rozgrywce Piłsudskiego z opozycją.

Jednak jego prawdziwą pasją była działalność oświatowo-kulturalna. Jako minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego przeprowadził reformę systemu szkolnictwa, która wprowadzała między innymi powszechny obowiązek szkolny.

W 1933 roku zastąpił Aleksandra Prystora na stanowisku premiera. Za jego kadencji uchwalono konstytucję kwietniową, de facto wprowadzającą w Polsce autorytarne rządy Piłsudskiego.  

Po śmierci Marszałka padł ofiarą walki politycznej na szczytach władzy. Do 1938 roku pełnił funkcję senatora, choć praktycznie wycofał się z życia publicznego. Skupił się na swojej pasji – pisał książki dla młodzieży i zastanawiał się nad koncepcjami wychowawczymi.

Ostatni okres swojego życia spędził na emigracji. Po klęsce w kampanii wrześniowej 1939 roku opuścił Polskę. Trafił na Bliski Wschód, gdzie pracował jako nauczyciel matematyki.

mjm


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kazimierz Bartel - premier i męczennik

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2019 07:00
Premier prof. Kazimierz Bartel mógł zdradzić Polskę za cenę własnego bezpieczeństwa. Postąpił jednak inaczej. Za ten akt męstwa musiał zapłacić najwyższą cenę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Mackiewicz - wybitny publicysta, słaby polityk

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2018 06:03
18 lutego 1966 zmarł Stanisław Cat-Mackiewicz. Deklarował poglądy konserwatywne, czuł się monarchistą, ale sympatyzował z Józefem Piłsudskim.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Aleksander Sulkiewicz – tatarski przyjaciel Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 08.12.2018 06:00
Bliski przyjaciel Piłsudskiego, muzułmanin i wielki patriota. Aleksander Sulkiewicz był kontynuatorem pięknej tradycji Tatarów, którzy wiernie służyli Polsce już od XVI wieku.
rozwiń zwiń