Historia

Rycheza - pierwsza królowa Polski nie była heterą

Ostatnia aktualizacja: 21.03.2021 05:55
Przekupna, okrutna zdrajczyni interesu Polski - taki obraz Rychezy utrwalił się w zbiorowej świadomości. Wszystko przez wywiezienie z kraju na cesarski dwór insygniów władzy królewskiej. Co kierowało monarchinią?
Rycheza, rysunek Jana Matejki, źr. Wikimedia Commonsdp
Rycheza, rysunek Jana Matejki, źr. Wikimedia Commons/dp

21 marca 1063 roku zmarła Rycheza, żona Mieszka II, pierwsza królowa Polski.

Rycheza pochodziła z najwyższych kręgów arystokracji niemieckiej. Była córką Matyldy, siostry cesarza Ottona III i palatyna reńskiego Ezzona. Ślub tej pary uważano za mezalians. Dlaczego? Posłuchaj audycji Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego".


Posłuchaj
58:20 rycheza - pierwsza królowa polski___517_10_ii_tr_0-0_99770816a6e693c[00].mp3 Audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego" poświęcony postaci Rychezy. (PR, 24.07.2010)

 

Małżeństwo polityczne

Za podobny mezalians uważano małżeństwo krewnej cesarza z wnukiem pogańskiego księcia, Mieszkiem II. Ich związek miał być gwarantem postanowień zawartych na zjeździe w Merseburgu w 1013 roku, który kończył jeden z etapów konfliktu Polski z niemieckim Cesarstwem Rzymskim.

- Wojna między Bolesławem a Henrykiem, następcą Ottona III, była przede wszystkim wojną o zachowanie przez Chrobrego takiej pozycji, jaką mu proponował Otton (na zjeździe gnieźnieńskim - przyp. red.) - mówił dr Jerzy Pysiak w audycji Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego". - Małżeństwo księcia, wyznaczonego w ten sposób na następcę tronu, z Rychezą było potwierdzeniem związków z arystokracją Cesarstwa.

Królowa zdrajczyni?

W 1025 roku, kiedy jej mąż koronował się na króla Polski, ona założyła na skroń koronę królowej. Jako władczyni sprowadziła do Polski budowniczych i fundowała klasztory.

- Rycheza była importerem rozwoju kulturowego – wyjaśniał historyk.

Małżeństwo nie było udane. Mieszko zdradzał żonę z nałożnicą, o czym wspominają kronikarze. Sześć lat po koronacji, w 1031 roku państwo znalazło się w kryzysie. Po napaści niemieckiej i ruskiej na Polskę, po władzę sięgnął starszy syn Chrobrego – Bezprym. Mieszko II musiał uciekać do Czech, Rycheza wywiozła syna i insygnia władzy do Niemiec.

Ten fakt przyczynił się do tego, że królowa przez wieki była postrzegana jako osoba okrutna i przekupna, która zdradziła interes Polski. Czy tak było faktycznie? Czy współpracowała z Bezprymem? Posłuchaj audycji Hanny Marii Gizy.

Dbała o syna

W późniejszym okresie odegrała istotną rolę w odzyskaniu władzy przez jej syna, Kazimierza Odnowiciela.

- Trudno powiedzieć, czy była lojalna wobec Mieszka II. Wiadomo, że była lojalna wobec interesu dynastycznego, gdyż był to jej własny interes – wyjaśniał gość audycji. - Udało się jej dzięki kontaktom z Cesarstwem zapewnić pomoc zbrojną dla syna i odbudować prestiż monarchii piastowskiej.

Jak wiele monarchiń wczesnośredniowiecznych, które przeżyły swoich mężów, jesień życia Rycheza spędziła w klasztorze.


Posłuchaj
58:20 rycheza - pierwsza królowa polski___517_10_ii_tr_0-0_99770816a6e693c[00].mp3 Audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego" poświęcony postaci Rychezy. (PR, 24.07.2010)

 

bm


Czytaj także

Chrzest Polski - początek naszych dziejów

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2021 06:00
- Bez tego aktu na pewno Polski by nie było, absolutnie nie dałoby się jej utrzymać. Sądzę, że nie przyjąć chrztu, to zostawić lukę polityczną, w którą wszystko może wejść - mówił historyk prof. Jacek Banaszkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko I – wprowadził Polskę do Europy

Ostatnia aktualizacja: 25.05.2020 05:45
Przyjmując chrzest Mieszko I wprowadził Polan do świata zachodniej Europy. Ten krok stawiał także samego Mieszka jako równorzędnego innym władcom kontynentu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko II - w cieniu ojca

Ostatnia aktualizacja: 25.12.2020 05:40
Historia ocenia drugiego króla Polski przez pryzmat sukcesów Bolesława Chrobrego. Mieszko, jak nikt inny, boleśnie przekonał się o tym, że bycie synem wybitnego ojca nie jest łatwe.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kazimierz Odnowiciel – Restaurator Poloniae

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2018 06:33
Syn Mieszka II i niemieckiej księżniczki Rychezy rozpoczął rządy w dramatycznych okolicznościach. Po śmierci ojca w państwie Piastów zapanowała anarchia. W ciągu osiemnastu lat Kazimierz przywrócił kontrolę nad zbuntowanymi terytoriami, zyskując przydomek Odnowiciela.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa Mieszka z Wichmanem - walka ze Słowianami i saskim hrabią

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2016 06:00
22 września 967 miała miejsce Zwycięska bitwa Mieszka I z Wichmanem i Wolinianami. Starcie to kończyło zmagania polskiego księcia z saskim watażką.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Łokietek - wielki mały człowiek

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2021 05:50
2 marca 1333 roku, 688 lat temu zmarł Władysław Łokietek. Zjednoczenie państwa po trwającym ponad sto lat okresie rozbicia dzielnicowego to niewątpliwy sukces tego władcy. Koronacja, która miała miejsce 700 lat temu, w stycznia 1320, to zwieńczenie trwającej dwie dekady drogi do tego celu. Drogi pełnej wzlotów i upadków. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zjazd gnieźnieński. Jak Chrobry zrobił z Polski państwo europejskie

Ostatnia aktualizacja: 07.03.2021 05:55
Mieszko I wprowadził nas do Europy, ale to Bolesław Chrobry pokazał, że możemy w niej funkcjonować na zasadach równych zachodnim państwom kontynentu. Punktem kulminacyjnym aspiracji piastowskiego księcia była wizyta cesarza Ottona w jego państwie. Sam cesarz również miał swoje powody, by przyjechać do Gniezna.
rozwiń zwiń