Historia

Flota Kaperska - piraci Jego Królewskiej Mości

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2020 05:50
24 marca 1568 roku król Zygmunt II August powołał Komisję Morską będącą zaczątkiem polskiej admiralicji. Komisja miała za zadanie organizację floty i koordynację działań kaprów.
Audio
  • Audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika Polska". Wypowiedź prof. Jolanty Choińskiej-Miki na temat floty kaperskiej. (PR, 26.03.2001)
Bitwa pod Oliwą pędzla Adolfa Boya
Bitwa pod Oliwą pędzla Adolfa BoyaFoto: Wikipedia/domena publiczna

- Kaprowie byli ludźmi morza, często korsarzami, których zatrudniali władcy. Monarchowie wydawali im tzw. patenty, listy kaperskie, upoważniające do niszczenia i uprowadzania nieprzyjacielskich statków. Ten system był popularny w Europie od średniowiecza i utrzymał się do XVII wieku - wyjaśniała prof. Jolanta Choińska-Mika w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika Polska".

Zygmunt August potrzebował floty do prowadzenia wojny o dominium Maris Baltici, czyli o panowanie na obszarze Inflant, a co za tym idzie: kontrolę nad całym basenem Morza Bałtyckiego. W wojnie brały udział: państwo polsko-litewskie (przekształcone w 1569 roku w Rzeczpospolitą Obojga Narodów), Szwecja, Dania i Rosja.

- Powołana wówczas flota kaperska liczyła około 10 okrętów i bardzo szybko się rozrastała. Pod koniec wojny, w późnych latach 60. XVI wieku było już 30 jednostek. Odgrywały one niezwykle istotną rolę w działaniach wojennych, skutecznie blokując tak zwaną żeglugę narewską. To był bardzo ważny szlak handlowy, który umożliwiał Moskwie nawiązanie bezpośrednich stosunków handlowych z portami bałtyckimi - mówiła historyk.

Powołana przez króla Komisja Morska miała na celu kontrolę nad działalnością floty kaperskiej. Korsarze w służbie króla nie należeli do zdyscyplinowanych. Dali się we znaki zwłaszcza gdańszczanom, którzy utrzymywali się z handlu. Z powodu działalności królewskich piratów wybuchł konflikt pomiędzy monarchą i gdańskimi mieszczanami.

Działalność floty kaperskiej wygasła wraz z zakończeniem wojny o dominium Maris Baltici. Od początku XVII wieku zaczęto budować regularne siły morskie. Ich największym sprawdzianem była bitwa pod Oliwą stoczona 28 listopada 1627.

Zygmunt nie był pierwszym królem polski, który korzystał z usług kaprów. Posłuchaj, kto przed nim organizował flotę kaperską.

bm

Komentarze1
aby dodać komentarz
casial2017-03-24 13:59 Zgłoś
Zygmunt August potrzebował floty do prowadzenia wojny o dominium Maris Baltici, czyli o panowanie na obszarze Inflant,(cytat). Komentarz: Jak widać, powstanie flot morskich nie miało podstaw ekonomicznych, miało podstawy polityczne. Powstanie floty opartej w wyniku zapotrzebowania ekonomicznego było nierealne ze względu na brak polskiej ostoi materialnej (polskiego portu) na wybrzeżu morskim. Próbowano osadzić flote (wówczas) w Elblągu, lecz nieskutecznie z powodu płytkowodzia tego obszaru , który wtedy posiadał bezpośredni dostęp do Zatoki Gdańskiej. Również, ówczesna wiedza (o teorii budowystatków) była niedostateczna, aby podjąć budowę statków w tym porcie. W tamtych czasach niewiele było okoliczności sprzyjających powstaniu floty polskiej, dostosowanej do ekonomicznych potrzeb Rzeczpospolitej Obojga Narodów (wówczas Europa również preferowała "różne prędkości" realizacji ekonomii). Można powiedzieć, że na tym polu (dzisiaj) równiez oczekujemy "dobrej zmiany" !.

Czytaj także

Mamert Stankiewicz - pierwszy kapitan II RP

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2019 05:55
Surowy i poważny jak morze, na którym służył. Dowodził najważniejszymi statkami cywilnymi w przedwojennej polskiej flocie. Zginął jak przystało na kapitana - w trakcie rejsu, troszcząc się o załogę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa pod Oliwą - dzień, w którym słońce zaszło w południe

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2019 05:50
Stawka była wysoka: usunięcie szwedzkiej blokady Gdańska. W tej grze obie strony wykazały się bohaterstwem i zaciekłością. Krew walczących zabarwiła wody zatoki na kolor zwycięskiej polskiej bandery.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Grudziński - kapitan zaginionego okrętu

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 06:00
3 grudnia 1907 przyszedł na świat Jan Grudziński, kapitan marynarki, dowódca ORP "Kujawiak" i ORP "Orzeł", inicjator ucieczki tego okrętu z portu w Tallinie.
rozwiń zwiń