Historia

Juliusz Rómmel - przeżył swoją epokę

Ostatnia aktualizacja: 03.06.2020 05:40
- We wrześniu 1939 roku nie miał cienia swojej charyzmy, dynamiki i umiejętności dowodzenia z czasów wojny 1920 roku. Był pewnym anachronizmem na polu bitwy – mówił dr Janusz Osica na antenie Polskiego Radia.
Audio
  • "Generał Juliusz Rómmel - świadek epoki" - audycja Marzanny de Latour, zawierająca archiwalne nagrania głosu generała i rozmowę z jego krewnymi. (PR, 21.11.1999)
  • Spór o postać gen. Juliusza Rómmla prowadzą w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" prof. Janusz Odziemkowski i dr Janusz Osica. (PR, 4.10.2000)
Generał Juliusz Rómmel, dowódca Armii Łódź, a następnie Armii Warszawa w wojnie obronnej 1939 roku.
Generał Juliusz Rómmel, dowódca Armii "Łódź", a następnie Armii "Warszawa" w wojnie obronnej 1939 roku.Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

3 czerwca 1881 roku w Grodnie urodził się Juliusz Rómmel, dowódca Armii "Łódź", a następnie Armii "Warszawa" w wojnie obronnej 1939 roku.

Rycerz rodem z Kurlandii

Pochodził z bardzo starej rodziny, wywodzącej się od rycerzy Kawalerów Mieczowych w Kurlandii. W młodości służył w wojsku rosyjskim, w którym doszedł do stopnia pułkownika. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego.  

Wykazał się ułańską fantazją podczas wojny polsko-bolszewickiej. Dowodził wówczas 1. Dywizją Legionów, a następnie 1. Dywizją Jazdy.

Największa bitwa kawaleryjska

- Spuścił łupnia Budionnemu (dowódcy niesławnej Armii Konnej - przyp. red.), dokonał znakomitego zagonu kawalerii na Korosteń - mówił prof. Janusz Odziemkowski, który w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" wcielił się w rolę obrońcy. Jego adwersarzem był dr Janusz Osica. Posłuchaj sporu o postać gen. Juliusza Rómmla.

Zagon na Korosteń, czyli rajd kawaleryjski na tyły bolszewików, był – według niektórych historyków – największą bitwą kawaleryjską XX wieku. To zwycięstwo ugruntowało opinię o odwadze i zdolnościach Rómmla oraz stało się przepustką do najważniejszych funkcji w armii.

Kontrowersje wrześniowe

W marcu 1939 roku został dowódcą Armii "Łódź". W czasie walk na początku września podjął decyzję, która do dziś budzi wśród historyków sprzeczne opinie: 7 września opuścił swój sztab i udał się do Warszawy.

- Jako dowódca Armii "Łódź" zachował się w sposób, który budzi co najmniej kontrowersje, a dla wielu jest naganny czy wręcz dyskwalifikujący go moralnie - mówił dr Janusz Osica. - Rómmel, doświadczony frontowiec, powinien wiedzieć, że dowódca wycofuje się ostatni, a w każdym razie nie idzie w awangardzie.

Rómmel przedostał się do stolicy i objął dowództwo nad formującą się Armią "Warszawy", jednak faktycznym dowódcą obrony był gen. Walerian Czuma. To Rómmel wydał rozkaz kapitulacji stolicy.

Posłuchaj wspomnień generała o tej dramatycznej decyzji w audycji Marzanny de Latour.

Po wojnie

Wojnę spędził w niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu z obozu jenieckiego i krótkim pobycie we Francji powrócił do Polski. Przeniesiony w stan spoczynku w 1947 roku, przebywał na uboczu życia publicznego w obawie przed represjami. W 1956 roku wstąpił do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

- Jego działalność po wojnie spotykała się z ostrą krytyką, zarówno w kraju, jak i na emigracji. Generał największy wysiłek włożył w pomoc żołnierzom walczącym w 1939 roku - podkreślał historyk prof. Michał Klimecki.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Kutrzeba - całe życie w okopach

Ostatnia aktualizacja: 15.04.2020 06:00
- Co prawda Kutrzebie nie udało się wygrać bitwy nad Bzurą, ale osiągnął zamierzony cel, jakim było oderwanie wojsk polskich od atakujących wojsk niemieckich - oceniał dr Marek Piotr Deszczyński z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Tokarzewski - twórca Polskiego Państwa Podziemnego

Ostatnia aktualizacja: 22.05.2020 06:00
22 maja 1964 roku zmarł Tokarzewski-Karaszewicz, jeden z twórców Polskiego Państwa Podziemnego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Walerian Czuma - dowódca obrony Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2020 05:55
- Do najcięższych przeżyć, jakie miałem w mym życiu wojskowym, należą chwile, które przeżyłem w pamiętnych dniach września 1939 roku - wspominał gen. Czuma. Ze swojego zadania wywiązał się najlepiej, jak mógł, biorąc pod uwagę szczątkowe siły, jakimi dysponował.
rozwiń zwiń