Historia

Krystyna Skarbek – ulubiona agentka Churchilla

Ostatnia aktualizacja: 15.06.2017 06:08
– Uwielbiała adrenalinę i przygodę. Kochała też mężczyzn, ale przede wszystkim wolność. Walczyła o niepodległość Polski i własną niezależność – mówiła Clare Mulley, autorka książki "Kobieta szpieg. Polka w służbie Jego Królewskiej Mości".
Audio
  • Krystyna Skarbek - audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego". (PR, 16.11.2013)
Okładka książki Clare Mulley, poświęconej Krystynie Skarbek, fot. PAPTomasz Gzell
Okładka książki Clare Mulley, poświęconej Krystynie Skarbek, fot. PAP/Tomasz Gzell

15 czerwca 1952 zmarła Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby Special Operations Executive.

Nazywano ją jedną z najwybitniejszych kobiet-szpiegów II wojny światowej, ulubioną agentką Churchilla, kobietą żyjącą mocno i zachłannie. – Uwielbiała adrenalinę i przygodę. Kochała też mężczyzn, ale przede wszystkim wolność. Walczyła o niepodległość Polski i własną niezależność – mówiła na antenie Polskiego Radia Clare Mulley, autorka książki "Kobieta szpieg. Polka w służbie Jego Królewskiej Mości".

Piękna, zdolna, niebezpieczna

Urodziła się 1 maja 1908. Ojciec uchodził za hrabiego utracjusza, zaś matka pochodziła z zamożnej rodziny żydowskich bankierów. Od wczesnej młodości szkoliła się w jeździe konnej i wspinaczce górskiej. W 1930 roku została ogłoszona wicemiss Polonia. Prowadziła bogate życie towarzyskie, mężczyzn zmieniała jak rękawiczki. Znali ją wszyscy i ona znała wszystkich.

Z Kenii do Polski

Gdy wybuchła II wojna światowa przebywała w Kenii z mężem dyplomatą. Nie zdążyła wrócić do Polski przed klęską w kampanii wrześniowej. Przez Francję przedostała się do Wielkiej Brytanii. Wtargnęła do centrali Special Operations Executive i zażądała przyjęcia. Tajna agencja rządowa koordynowała wszelkie działania związane z działalnością dywersyjno-wywiadowczą na obszarach okupowanych przez Niemcy.

Tajna misja

Po tygodniu z nową tożsamością została przerzucona do Budapesztu. Francuska dziennikarka Christine Granville ruszyła w niebezpieczną trasę, wysokogórską trasę do Polski, gdzie współpracowała ze swoim przyjacielem Andrzejem Kowerskim. Przewoziła pieniądze, informacje i materiały propagandowe dla rozpoczynającego działalność konspiracyjną polskiego ruchu oporu. W drugą stronę przemycała raporty, kody radiowe i mikrofilmy.

Krystyna Skarbek między innymi zdobyła zdjęcia dokumentujące mobilizację wojsk niemieckich przy granicy ze Związkiem Radzieckim. Był to pierwszy dowód na planowaną operację "Barbarossa", czyli niemiecką inwazję na ZSRR, który wylądował na biurku Winstona Churchilla.

Podwójna agentka?

W 1941 roku powróciła do brytyjskiej bazy w Kairze, gdzie została wykluczona z wszelkich dalszych akcji. Mimo braku dowodów została oskarżona przez Polaków o podwójną grę. Chodziło o kontakty z tzw. Muszkieterami, czyli niezależną, warszawską grupą oporu Stefana Witkowskiego. Ich pełna niesubordynacji postawa była sprzeczna z oficjalnym stanowiskiem polskich władz w walce z okupantem.

Na czarnej liście znajdowała się do 1944 roku. Wtedy to została zrzucona na spadochronie za linią wroga w południowej Francji. Pracowała jako kurier brytyjskiego SOE, wspierała francuski ruch oporu. Wyróżniła się akcją, w której samodzielnie odbiła z rąk Gestapo aresztowanych dywersantów.

Zawiedzione nadzieje

Odmówiono jej misji do Polski w czasie Powstania Warszawskiego, mimo wielokrotnie ponawianych próśb. W kwietniu 1945 została zdemobilizowana. Brytyjczycy zawiedli ją ponownie. Spotkał ją ten sam los, co tysiące polskich żołnierzy, którzy po wojnie okazali się niepotrzebni. Bez brytyjskiego obywatelstwa i ze śmiesznie niską odprawa pracowała jako pokojówka w hotelu, telefonistka i stewardessa na statkach pasażerskich.

W czasie jednej z podróży poznała stewarda Dennisa Muldowneya. 15 czerwca 1952 w londyńskim hotelu "Shelbourne" Krystyna Skarbek została przez niego śmiertelnie pchnięta nożem. Do dziś krąży wiele teorii konspiracyjnych wokół śmierci ulubionej agentki Churchilla.

Również niepotwierdzone są plotki o rzekomym romansie z Ianem Flemingiem, dla którego miała stać się inspiracją do stworzenia postaci Vesper Lynd, pierwszej kobiety Jamesa Bonda.

O życiu i tajemnicach Krystyny Skarbek dowiedz sie więcej z audycji Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego".

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Gen. Maczek: Bijcie się twardo, ale po rycersku

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2017 06:04
"Żołnierz polski bić się może o wolność wszystkich narodów - umiera tylko dla Polski" - mawiał gen. Stanisław Maczek, dowódca I Dywizji Pancernej w czasie walk o wyzwolenie Europy Zachodniej spod okupacji hitlerowskiej w 1944 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gorzkie ukoronowanie polityki aliantów wobec Polski

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2017 06:04
- W dniu zwycięstwa, Polska, jako pierwszy kraj, który przeciwstawił się III Rzeszy, będzie kroczyć na czele parady zwycięstwa – mówił do polskich żołnierzy w 1940 roku Hugh Dalton, brytyjski minister wojny gospodarczej w rządzie Winstona Churchilla.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sue Ryder – wielki duch w małym ciele

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2017 06:07
Sue Ryder stworzyła żywy pomnik ofiar i bezimiennych bohaterów II wojny światowej. Utrwaliła ich wiarę, tolerancję i radość z życia, niosąc pomoc wszędzie na świecie. Niezależnie od rasy, narodowości i religii.
rozwiń zwiń