X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jakub Sobieski – pogoń za koroną

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2019 06:00
Jan III Sobieski był zdecydowanie największą gwiazdą swojej epoki. Victoria wiedeńska dała mu chwałę wielkiego wodza, zaś sposób bycia odpowiadał sarmackim gustom. Jan miał wiele szczęścia, jego syn – przeciwnie.
Audio
  • Sobieski tworzy dynastię - audycja Andrzeja Sowy z cyklu "Historia na opak". (PR, 23.01.1994)
Jan III Sobieski z rodziną
Jan III Sobieski z rodzinąFoto: Henri Gascar/Domena publiczna

2 listopada 1667 roku urodził się zmarł Jakub Ludwik Sobieski, najstarszy syn Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery d’Arquien, pretendent do tronu polskiego.

Wielkie plany szczęśliwego króla

To, że Jan III Sobieski zamierzał utworzyć dynastię nie było dla nikogo tajemnicą. Jeszcze gdy piastował urząd hetmana, dbał o staranne wykształcenie swojego najstarszego syna. Być może liczył wówczas na to, że podzieli on los panującego wówczas Michała Korybuta Wiśniowieckiego, który tron zawdzięczał legendzie ojca.

Gdy Sobieski został królem, podwoił starania. Usiłował osadzić chłopca na tronie węgierskim. Propozycję tronu dla młodego Sobieskiego nadesłali walczący z Habsburgami powstańcy Imre Thököly’ego. Porozumienie nie doszło do skutku, bo polski król musiał zmienić sojusze i związać się z Austrią przeciwko Turkom.

- Król tak długo tkwił w pętach Świętej Ligii jak mówiono, czyli po zwycięstwie niemiecko-austriacko-polskim nad Turkami, dlatego, że król chciał wywojować jakieś udzielne księstwo na Mołdawii i Wołoszczyźnie. To księstwo udzielne pod berłem Jakuba stanowiłoby bazę do późniejszego objęcia tronu w Polsce – wyjaśniał prof. Janusz Tazbir w audycji Andrzeja Sowy "Historia na opak".

I ta próba nic nie dała.

Jak nie drzwiami to oknem

Jan III Sobieski nie był typem człowieka, który łatwo rezygnuje. Z typowo sarmacką zawziętością szukał innego sposobu na zwiększenie szans syna na tronie. Poza wywalczeniem mu księstewka za granicą, starał się też zmieniać polityczną optykę szlachty. Starał się np. o określenie Jakuba jako drugiej osoby w państwie, przed prymasem, a nawet o elekcję syna przed swoją śmiercią.

- Nie było w Polsce możliwości przeprowadzenia zamach stanu. Byłoby to targnięcie się na fundamenty złotej wolności szlacheckiej. Sprzeciwiłaby się temu zarówno magnateria, jak i szerokie zastępy szlachty – wyjaśniał prof. Janusz Tazbir.

Ambitne plany Jana III Sobieskiego pokrzyżował… jego poprzednik. Jan Kazimierz zdołał zdaniem prof. Tazbira skompromitować instytucję elekcji vivente rege, bo zamierzał ją przeprowadzić przy pomocy interwencji francuskich wojsk.

I z tych planów nie wyszło jednak nic.

Wielkie bezkrólewie i uciekająca korona

Śmierć Jana III Sobieskiego 17 czerwca 1696 roku wyznaczyła początek samodzielnych starań Jakuba o tron. Królewicz przegrał głosowanie z Augustem II Sasem. Obrażony, udał się do Oławy, która leżała poza granicami Rzeczpospolitej i odmawiał uznania tytułu królewskiego Augusta II i złożenia przysięgi na wierność nowemu monarsze.

Nadzieje na polski tron odżyły w Jakubie, gdy jego rywal wdał się po stronie Rosji i Danii w wojnę ze Szwecją w wojnie północnej. Początkowe sukcesy szwedzkiego króla doprowadziły do detronizacji Sasa. Jego następcą miał zostać Jakub Sobieski. I tym razem korona przeszła mu koło nosa: podczas powrotu do Polski został schwytany przez wojska saskie i osadzony w więzieniu. Tytuł króla Polski przypadł Leszczyńskiemu.

Niespodziewanie jakiś czas później polską koronę zaproponował mu przez pośrednictwo konfederatów sandomierskich sojusznik jego rywala – car Piotr I.  Jednak tym razem korona wróciła do Augusta II.

Tym razem Jakub zdał sobie sprawę, że nie ma szans na zostanie królem Polski. Skupił się na administrowaniu swoimi dobrami rodowymi. Zmarł w Żółkwi tknięty paraliżem. Bacznie obserwował polityczne życie w Rzeczpospolitej, jednak nie brał udziału w grze o władzę.

Bez polskiej dynastii – dobrze czy źle?

Czy założenie polskiej dynastii byłoby dobre dla Rzeczpospolitej? Czy dynastia mogłaby doprowadzić do odbudowy Polski? Czy udałoby się dzięki temu zapobiec rozbiorom? Posłuchaj audycji.

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Jan III Sobieski
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Odsiecz wiedeńska - ratunek dla chrześcijańskiej Europy

Ostatnia aktualizacja: 12.09.2019 06:10
12 września 1683 roku wojska polsko-austriacko-niemieckie pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego rozgromiły oblegającą Wiedeń armię imperium osmańskiego dowodzoną przez wezyra Kara Mustafę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sobieski i Marysieńka - miłość zapisana w listach

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2017 06:07
- Sobieski i Marysieńka to bez wątpienia jedno z najosobliwszych w świecie zdarzeń miłosnych. Ucieleśniona bajka, jedna miłość wypełniająca całe życie człowieka - słyszymy w audycji z cyklu "Wielkie romanse".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Znakomity dowódca, mecenas i troskliwy ojciec. Jan III Sobieski

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2017 21:55
- Nazwisko Jana III Sobieskiego w Wiedniu jest powszechnie znane. Istnieje kilka miejsc, związanych z polskim królem z informacją, że znacząco pomógł ocalić miasto przed Imperium Osmańskim - mówi Konrad Pyzel z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
rozwiń zwiń