X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Spisek komandorów" - niewinnie skazani na śmierć

Ostatnia aktualizacja: 21.07.2019 07:00
21 lipca 1952 roku Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie wydał wyrok w sprawie "zorganizowania spisku w wojsku", czyli tzw. "spisku komandorów".
Audio
  • Program Tadeusza Żenczykowskiego na temat nowych informacji dotyczących procesu 7 komandorów Marynarki Wojennej, gł. komandora-porucznika Wacława Krzywca, pochodzące z listu b. funkcjonariusza Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Zapowiedź - Bogusław Jerke. (RWE, 10.02.1974)
Od lewej: kmdr Jerzy Staniewicz, kmdr Zbigniew Przybyszewski, kmdr Stanisław Mieszkowski.
Od lewej: kmdr Jerzy Staniewicz, kmdr Zbigniew Przybyszewski, kmdr Stanisław Mieszkowski.Foto: Wikipedia/domena publiczna

Stanisław Mieszkowski został aresztowany 20 października 1950 roku przez funkcjonariuszy Głównego Zarządu Informacji MON. Brutalne śledztwo trwało dwa lata. 21 lipca 1952 Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał go na śmierć. Prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Wyrok wykonano w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej 16 grudnia 1952.

Tego samego dnia w więzieniu przy Rakowiecckiej rozstrzelany został komandor Zbigniew Przybyszewski pod fałszywym zarzutem działalności szpiegowskiej. Kilka dni wcześniej, w tym samym miejscu, 12 grudnia, rozstrzelano komandora Jerzego Staniewicza, skazanego na śmierć na podstawie sfałszowanych zarzutów w tym samym procesie.

Zwłoki komandorów funkcjonariusze UB pochowali potajemnie. Ich szczątki zostały odnalezione w ostatnich latach przez zespół profesora Krzysztofa Szwagrzyka na tzw. "Łączce", Kwaterze "Ł" Wojskowych Powązek w Warszawie.

Posłuchaj, co prof. Krzysztof Szwagrzyk mówił Portalowi PolskieRadio.pl o ukrywaniu zwłok ofiar przed rodzinami i zamazywaniu śladów zbrodni przez komunistycznych oprawców:

"Proces komandorów"

21 lipca 1952 Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie wydał wyrok w sprawie "zorganizowania spisku w wojsku", czyli tzw. "spisku komandorów". Po miesiącach tortur siedmiu wysokich oficerów Marynarki Wojennej skazano na karę śmierci lub dożywotnie więzienie. Na warszawskim Mokotowie rozstrzelano: kmdr. por. Stanisława Mieszkowskiego, kmdr. por. Zbigniewa Przybyszewskiego, kmdr. Jerzego Staniewicza. Na długoletnie więzienie skazano: kmdr. Roberta Kasperskiego, kmdr. por. Kazimierza Kraszewskiego, kmdr. por. Wacława Krzywieca oraz kmdr. Mariana Wojcieszkę.

Polska Marynarka Wojenna w II wojnie światowej

Wszyscy oficerowie przed II wojną światową służyli w Wojsku Polskim. W 1939 roku brali udział w kampanii wrześniowej w obronie Helu. Do wyzwolenia przebywali w niemieckich oflagach. W 1945 wrócili do czynnej służby w Marynarce Wojennej. Szybko zajęli najwyższe stanowiska w morskich siłach zbrojnych. Główny Zarząd Informacji Wojskowej zarzucił im działalność szpiegowską i dywersyjną. W czasie długotrwałego śledztwa w Warszawie, tortur psychicznych i fizycznych, kilku z nich załamało się i przyznało do winy. Jednak podczas procesu wszyscy oskarżeni oficerowie wycofali zeznania, stwierdzając, że zostały wymuszone.

Każda z rodzin skazanych na śmierć oficerów, otrzymała pismo od prokuratora generalnego Mariana Rybickiego. Treść listu, jaki otrzymała żona kmdr ppor. Zbigniewa Przybyszewskiego brzmiała: "Zawiadamiam Obywatelkę, że postępowaniem Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 24 kwietnia 1956 postępowanie karne w sprawie męża Obywatelki Zbigniewa Przybyszewskiego, syna Józefa, zostało wznowione. Najwyższy Sąd Wojskowy po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził niewinność męża Obywatelki i uchylił wyrok Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 21 lipca 1952, skazujący go na karę śmierci. Oznacza to całkowitą rehabilitację męża Obywatelki".

Oficerowie, którzy przebywali w więzieniu zostali uwolnieni. Kmdr por. Wacław Krzywiec zmarł na początku 1956 roku podczas przebywania na warunkowym zwolnieniu zdrowotnym z odbywania kary.

im/bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA POLSKA

Czytaj także

Tajemnice kwatery "Ł" na Powązkach

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2014 12:50
- W połowie lat 50. obszar kwatery "Ł" został przysypany warstwą ziemi i gruzu. To raz na zawsze miało wyeliminować możliwość odnalezienia grobu pomordowanych - mówił w Dwójce prof. Krzysztof Szwagrzyk, kierownik grupy ekshumacyjnej na warszawskich Powązkach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odnaleziono pierwsze szczątki ofiar stalinowskich represji

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2014 12:40
Potwierdziły się przypuszczenia badaczy Instytutu Pamięci Narodowej. Na warszawskich Powązkach Wojskowych odnaleziono pierwsze szczątki spoczywające w zbiorowej mogile.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Łupaszka" i "Zapora" odnalezieni

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2014 11:40
22 sierpnia 2013 przejdzie do historii. W kwaterze "Ł" na Powązkach Wojskowych odnaleziono legendy polskiego podziemia: mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszkę" oraz płk. Hieronima Dekutowskiego "Zaporę". Ich szczątki zidentyfikowano dzięki badaniom DNA.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gdynia: pogrzeb trzech komandorów, ofiar terroru komunistycznego

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2017 13:00
Z wojskowymi honorami żegnani są Stanisław Mieszkowski, Jerzy Staniewicz i Zbigniew Przybyszewski. To obrońcy Wybrzeża z 1939 roku, którzy 65 lat temu zostali straceni przez komunistyczne władze. Wyrok był efektem sfingowanego procesu i fałszywych zarzutów o szpiegostwo.
rozwiń zwiń