X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jerzy Świrski – kontrowersyjny admirał

Ostatnia aktualizacja: 12.06.2019 06:00
Do dziś pozostaje jednym z najbardziej niejednoznacznych polskich dowódców II wojny światowej. Człowiek, który dowodził marynarką w chwilach najcięższej próby, nie cieszył się szacunkiem podwładnych.
.
.Foto: .

60 lat temu, 12 czerwca 1959 zmarł w Londynie wiceadmirał Jerzy Świrski, dowódca Floty i Wybrzeża, a następnie szef Kierownictwa Marynarki Wojennej do 1947 roku.


Polska Marynarka Wojenna w II wojnie światowej - zobacz serwis specjalny

Z marynarki carskiej pod biało-czerwoną banderę

Świrski przyszedł na świat 5 kwietnia 1882 roku. Po ukończeniu Morskiego Korpusu Kadetów w Petersburgu służył w carskiej flocie. Powoli piął się po szczeblach drabiny dowodzenia, obejmując głównie stanowiska związane z nawigacją. W tym charakterze służył w I wojnie światowej we Flocie Czarnomorskiej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości stał się jedną z najważniejszych osób w rodzącej się Polskiej Marynarce Wojennej. W 1922 roku został dowódcą floty. Po "aferze minowej", która związana była z zakupem po zawyżonych cenach przestarzałych min, Kazimierz Porębski został odwołany ze stanowiska szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej. Jego miejsce zajął właśnie Świrski.

Jego marzeniem była nowoczesna flota

Oficer działał w bardziej komfortowych warunkach niż jego poprzednik. Chwilowe zażegnanie zagrożenia ze strony ZSRR i rozwój portu w Gdyni były ważnymi argumentami, dzięki którym Świrski mógł przekonywać władze o potrzebie rozbudowy floty. Jego ideą było stworzenie marynarki, która choć niewielka liczebnie, byłaby możliwie jak najnowocześniejsza.

Koncepcja Świrskiego zakładała, że przyszłą wojnę Polska będzie toczyć z ZSRR. Gdy okazało się, że przeciwnikiem będą Niemcy, stało się zrozumiałe, że prezentujące największą wartość bojową niszczyciele utkną w Bałtyku jak w pułapce i będą zdane na łaskę lub niełaskę niemieckiego lotnictwa. Tak powstał plan operacji "Peking" – ewakuacji trzech najcenniejszych niszczycieli na Zachód w przededniu wojny.

Tragiczne skutki konfliktu

Świrskiemu nigdy do końca nie zapomniano tego, że już 6 września 1939 przekroczył rumuńską granicę. Dla jego podwładnych, którzy walczyli na Bałtyku był to akt tchórzostwa. Dowódcy okrętów dali dobitny dowód tego, co sądzą o swoim przełożonym, gdy nie chcieli podać mu ręki podczas oficjalnej wizytacji.

Konflikt nie mógł umknąć uwadze Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego. Czarę goryczy przelała samobójcza śmierć komandora Bogusława Krawczyka. Dowódca ORP "Wilk" popadł w spór z własną załogą, która chciała się przenieść na nowocześniejszy okręt. "Wilk", weteran walk na Bałtyku, był bardzo awaryjny, ale dla dowódcy był kawałkiem ojczyzny. Istotniejszym w kontekście historii wiceadmirała był konflikt Krawczyka ze Świrskim, który obarczył komandora odpowiedzialnością za niepowodzenie misji wydobycia z internowania w Szwecji polskich okrętów podwodnych i strofował podwładnego.

Protegowany Brytyjczyków

Sikorski odwołał Świrskiego ze stanowiska, jego miejsce zajął Tadeusz Morgenstern-Podjazd. Świrski zdobył się wtedy na niebagatelny manewr: poprosił o interwencję Brytyjczyków. Sikorski musiał ulec naciskom aliantów, ale zdołał przeforsować pozostanie Podjazda w charakterze zastępcy Świrskiego.

Jerzy Świrski pozostał dowódcą Polskiej Marynarki Wojennej na Zachodzie do jej rozformowania w 1947 roku. Po wojnie pozostał na emigracji. Zmarł w 1959 roku w Londynie.

Z jednej strony autor nadambitnych planów rozbudowy floty, z drugiej – człowiek, który dzięki akcji "Peking" uratował przed niechybnym zniszczeniem najważniejsze polskie jednostki. Z jednej strony człowiek, który dowodził flotą w godzinach najcięższej próby, z drugiej – autorytarny przełożony, którego postawa była krytykowana przez podwładnych. Do dziś pozostaje jednym z najbardziej niejednoznacznych polskich dowódców doby II wojny światowej.

bm

Czytaj także

Gorzkie ukoronowanie polityki aliantów wobec Polski

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2019 06:04
- W dniu zwycięstwa, Polska, jako pierwszy kraj, który przeciwstawił się III Rzeszy, będzie kroczyć na czele parady zwycięstwa – mówił do polskich żołnierzy w 1940 roku Hugh Dalton, brytyjski minister wojny gospodarczej w rządzie Winstona Churchilla.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Karol Olgierd Borchardt - kapitan własnej duszy

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2019 06:05
25 marca 1905 roku urodził się Karol Olgierd Borchardt, kapitan żeglugi wielkiej, pisarz i nauczyciel pokoleń polskich marynarzy. Na jego "Znaczy Kapitanie" wychowały się tysiące młodych ludzi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Morgenstern-Podjazd - kapitan ORP "Wicher"

Ostatnia aktualizacja: 05.10.2017 06:04
Był jednym z twórców Marynarki Wojennej w II Rzeczpospolitej. Jako kapitan flagowego kontrtorpedowca ORP "Wicher" towarzyszył Józefowi Piłsudskiemu w jego podróży na Maderę. Marszałek miał do niego pełne zaufanie. Osobiście powierzył mu istotną dla prestiżu Polski misję.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Grudziński - kapitan zaginionego okrętu

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2017 06:00
3 grudnia 1907 przyszedł na świat Jan Grudziński, kapitan marynarki, dowódca ORP "Kujawiak" i ORP "Orzeł", inicjator ucieczki tego okrętu z portu w Tallinie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

ORP "Błyskawica" – bohaterska szczęściara

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2017 06:00
- Błyskawica uczestniczyła właściwie we wszystkich ważniejszych operacjach bojowych II wojny światowej, przepływając szlak liczący blisko 150 tys. mil morskich – mówił dr Janusz Osica na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Grudziński - kapitan zaginionego okrętu

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2017 06:00
Kapitan marynarki, dowódca ORP "Kujawiak" i ORP "Orzeł", inicjator ucieczki tego okrętu z portu w Tallinie.
rozwiń zwiń