X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Łukasz Ciepliński "Pług" - niezłomny dowódca AK-WiN

Ostatnia aktualizacja: 27.11.2018 09:00
27 listopada 1947 roku komunistyczna bezpieka aresztowała Łukasza Cieplińskiego ps. Pług - ostatniego prezesa Zarządu Głównego Zrzeszenia AK-WiN.
Audio
  • Fragmenty pokazowego procesu stalinowskiego - Łukasz Ciepliński "Pług" przepytywany przez komunistycznego prokuratora w 1950 roku. Audycja biograficzna. (PR, 18.02.1990)
  • Archiwalne, unikatowe nagranie ze stalinowskiego procesu Komendy Głównej Wolność i Niezawisłość. (PR, 1950)
Łukasz Ciepliński ps. Pług
Łukasz Ciepliński ps. PługFoto: Wikipedia/ domena publiczna

Urodził się 27 listopada 1913 roku w Kwilczu w Wielkopolsce w rodzinie właściciela piekarni. Był jednym z ośmiorga dzieci. Wychowywał się w niezamożnej rodzinie, w której kultywowano tradycje patriotyczne. Dwaj starsi bracia Cieplińskiego wzięli udział w powstaniu wielkopolskim.

Służba wojskowa

Przed wojną wstąpił do Korpusu Kadetów w Rawiczu. W 1934 roku zdał egzamin dojrzałości, po czym został przyjęty do trzyletniej Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, od razu na drugi rok. W 1936 roku został podporucznikiem piechoty z wysoką lokatą i rozpoczął służbę zawodową w 62. Pułku Piechoty w Bydgoszczy. Z tym pułkiem wyruszył na wojnę w 1939 roku jako dowódca plutonu działek przeciwpancernych. Pod Witkowicami własnoręcznie zniszczył sześć czołgów niemieckich. Przyniosło mu to częściową utratę słuchu, awans na porucznika i order Virtuti Militari.

Kto i w jaki sposób wręczył order Łukaszowi Cieplińskiemu? Posłuchaj nagrania z procesu Komendy Głownej Wolność i Niezawisłośc.

W podziemiu

Pod koniec października 1939 roku przybył w okolice Rzeszowa, by budować siatkę konspiracyjną i drogę przerzutową na Węgry. W grudniu 1939 roku wraz podpułkownikiem Kazimierzem Heilmanem-Rawiczem i z kilkoma innymi osobami, udał się na Węgry. W ekspozyturze Związku Walki Zbrojnej w Budapeszcie złożył przysięgę i zdecydował się na powrót do kraju.

Na początku stycznia 1940 roku w wyniku zdrady został aresztowany przez policję ukraińską i osadzony w więzieniu w Sanoku pod przybranym nazwiskiem. Uciekł z niego w maju 1940 roku i udał się do Rzeszowa. Tam zaangażował się w działalność konspiracyjnej Organizacji Orła Białego. Po scaleniu organizacji ze Związkiem Walki Zbrojnej, został komendantem Obwodu Rzeszów. Od 1941 roku był inspektorem Inspektoratu Rejonowego ZWZ-Rzeszów. Funkcję tę pełnił aż do lutego 1945 roku.

Ciepliński zorganizował całą sięć konspiracyjną na Rzeszowszczyźnie. Jego podkomedni zlikwidowali około 300 oficerów Gestapo i kolaborantów. Do ich największych sukcesów należało przechwycenie pocisków V-1 i V-2 oraz zlokalizowanie tajnej kwatery Adolfa Hitlera niedaleko Strzyżowa. Jego oddziały w ramach akcji "Burza" wzięły udział w wyzwalaniu Rzeszowa.

- W styczniu 1944 roku Ciepliński przebywał w obwodzie dębickim. Uczestniczyłem w dowodzonej przez niego akcji na niemiecki wojskowy transport kolejowy pod Czarną. Zamach ten był zsynchronizowany z szerszą akcją uderzenia na niemieckie transporty kolejowe – mówił dawny podkomendny Łukasza Cieplińskiego prof. Jan Łopuski w nagraniu z procesu Komendy Głównej Wolność i Niezawisłość.

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI

Żołnierze Wyklęci - zobacz serwis historyczny

Jakim dowódcą był Łukasz Ciepliński? Dowiesz się z audycji "Proces dowództwa AK-WiN".

Ciepliński był przeciwny składaniu broni przez AK i przechodzeniu do Ludowego Wojska Polskiego. W nocy z 7 na 8 października 1944 roku przeprowadził nieudaną próbę odbicia około 400 żołnierzy AK z więzienia NKWD na Zamku Rzeszowskim. W styczniu 1945 roku współorganizował organizację "NIE". Następnie związął się z Zrzeszeniem "Wolność i Niezawisłość".

W drugiej konspiracji

- Używał wielu pseudonimów, jednak pseudonim "Pług" przylgnął do niego najbardziej. W chwili rozwiązania AK był już majorem. W czasie II wojny światowej mieszkał w domu pewnego rzemieślnika w Rzeszowie pod nazwiskiem Zieliński i prowadził bardzo skromny tryb życia - dodał prof. Jan Łopuski.

Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość powstało we wrześniu 1945 roku. Jego założyciele początkowo nie chcieli prowadzić walki zbrojnej. Zamierzali, posługując się wyłącznie propagandą, poprzeć w wyborach do pierwszego powojennego sejmu ustawodawczego opozycyjne wobec komunistów siły polityczne, przede wszystkim PSL Stanisława Mikołajczyka. Potem WiN miał zostać rozwiązany. Jednakże WiN miał do dyspozycji zbrojne oddziały będące pozostałością Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Na czele organizacji stali dawni oficerowie ZWZ-AK. Także struktura organizacji odpowiadała dawnej AK. Komuniści zmobilizowali wszystkie siły do zniszczenia WiN-AK.

Łukasz Ciepliński początkowo kierował okręgiem krakowskim WiN. Używał wtedy pseudonimów "Ludwik" i "Ostrowski". Naczelne stanowisko - prezesa Zarządu Głównego AK-WiN - objął dopiero po aresztowaniu trzech kolejnych zarządów WiN na początku 1947 roku.

Aresztowanie i proces

Został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa 28 listopada w 1948 roku w Zabrzu, gdzie wraz z żoną prowadził sklep. Dla ratowania podkomendnych początkowo zgodził się nawiązać kontakt z wywiadami państw zachodnich, jednak, kiedy zorientował się, że Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego nie ma zamiaru dotrzymać umowy, wycofał się z niej.

"Pług" został osadzony w więzieniu mokotowskim. Przez trzy lata był okrutnie przesłuchiwany pod bezpośrednim nadzorem NKWD. W grypsach wysyłanych do rodziny pisał, że niejednokrotnie brutalnie bity, leżał w kałuży własnej krwi.

W 1950 roku rozpoczął się proces dowództwa IV Zarządu Głownego AK-WiN. W sfingowanym procesie sąd zarzucił Cieplińskiemu szpiegostwo na rzecz obcych wywiadów. Wraz ze swoimi współpracownikami został skazany na karę śmierci. Wyrok przez rozstrzelanie wykonano 1 marca 1951 roku.

Niedługo przed egzekucją "Pług" poinformował współwięźnia - Mieczysława Chojnackiego, że połknął srebrny medalik z wizerunkiem Matki Boskiej, który w przyszłości może pomóc w identyfikacji jego zwłok. Miejsce pochówku Cieplińskiego do dziś nie jest znane.

To właśnie na pamiątkę śmierci "Pługa" 1 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci o Żołnierzach Wyklętych.

Posłuchaj archiwalnych nagrań z procesu Łukasza Cieplińskiego i jego współpracowników z 1950 roku.

seb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Dziewczyny wyklęte. Śladami Inki, Lali, Marcysi...

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2015 12:00
Pierwsza taka książka o dziewczynach z antykomunistycznego podziemia – o tych bardzo znanych i niemal zupełnie zapomnianych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

WiN. Cicha konspiracja w ciężkich czasach komuny

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2017 22:25
- Założeniem Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" było podtrzymywanie oporu wśród polskiego społeczeństwa, jego uświadamianie o prawdziwej roli komunistów i przekonywanie do poparcia wszystkich partii, które dążyły do niepodległości - mówi historyk dr Sławomir Poleszak.
rozwiń zwiń