X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Marian Falski - twórca ponadczasowego elementarza

Ostatnia aktualizacja: 07.12.2018 08:01
7 grudnia 1881 roku urodził się Marian Falski. Na opracowanym przez niego elementarzu czytać i pisać nauczyło się wiele pokoleń Polaków.
Audio
  • Mariana Falskiego wspominał prof. Ryszard Wroczyński w audycji Ireny Kossakowskiej pt. "O Marianie Falskim". (PR, 27.11.1974)
Marian Falski, autor Elementarza, stoi jako trzeci z lewej strony.
Marian Falski, autor "Elementarza", stoi jako trzeci z lewej strony.Foto: Wikipedia/ domena publiczna

Marian Falski przyszedł na świat w rodzinie drobnomieszczańskiej w miejscowości Nacz koło Nowogródka. Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Mińsku. Na początku XX wieku podjął studia na Politechnice Warszawskiej. Podczas studiów związał się z ruchem niepodległościowym i konspiracyjnymi kręgami oświatowymi. Wziął udział w rewolucji 1905 roku jako jeden z przywódców PPS-owskiej młodzieży. W 1907 roku został aresztowany za przynależność do organizacji konspiracyjnych i osadzony w warszawskiej Cytadeli. Udało mu się jednak zbiec z więzienia. Następnie wyjechał do Krakowa, gdzie podjął studia z psychologii i pedagogiki na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Kto pomógł Falskiemu uciec z więzienia? Dowiedz się tego z audycji "O Marianie Falskim".

Działacz oświatowy

W Krakowie Falski aktywnie udzielał się w kręgach nauczycielskich. Brał udział w dyskusjach dotyczących organizacji szkolnictwa w niepodległej Polsce.

- Opowiadał się za szkołą jednolicie zorganizowaną, dostępną i obowiązkową dla wszystkich dzieci. Wtedy też sformułował postulat rozbudowy powszechnie dostępnych przedszkoli – mówił prof. Ryszard Wroczyński w audycji "O Marianie Falskim".

Podczas obrad tzw. sejmu nauczycielskiego zwołanym w 1919 roku, poświęconym przyszłości oświaty, sformułował postulat posiadania wykształcenia wyższego przez nauczycieli, uważając, że jedynie na starannie wykształconym pedagogu można oprzeć nowoczesny system edukacji.

W niepodległej Polsce

Po odzyskaniu niepodległości najpierw Falski najpierw był kierownikiem, a potem dyrektorem referatu Biura Statystyki Szkolnej w Ministerstwie Oświaty. To właśnie tam zorganizował swój warsztat badawczy. Na podstawie bieżącej analizy funkcjonowania systemu oświaty, tworzył kierunki jego rozwoju. Swoimi pracami zyskał sobie powszechne uznanie wśród pedagogów.

W 1931 roku spotkał go zaszczyt ze strony Ligi Narodów. Co spotkało Falskiego ze strony tej organizacji? Posłuchaj w audycji "O Marianie Falskim".

Podczas II wojny światowej Marian Falski kontynuował swoją pracę. W warunkach okupacyjnych przygotowywał materiały dla odbudowy szkolnictwa.

- Trzeba zwrócić uwagę na to, że był on jednocześnie jednym z najznakomitszych publicystów oświatowych – dodał prof. Ryszard Wroczyński.

"Elementarz" Falskiego

Falski pozostawił po sobie bogatą spuściznę, na którą składają się liczne pracy dotyczące pedagogiki i organizacji systemu edukacji. W 1974 roku nakładem Ossolineum ukazał się zbiór jego prac. Jednak przez rzesze został zapamiętany jako autor "Elementarza" przeznaczonego do nauki pisania i czytania. Pierwsze wydanie ukazało się w Krakowie w 1910 roku. Podręcznik od razu zyskał uznanie nauczycieli i rodziców. Falski doskonalił książkę przez całe życie.

W pierwszym wydaniu "Elementarza" Falski zastosował metodę całościowego rozpoznawania wyrazów. Jednak w wyniku przeprowadzonych przez siebie badań stwierdził, że ta metoda nie jest do końca skuteczna. W kolejnej wersji zastosował metodę polegającą na stopniowej analizie wyrazów. Postanowił również ułożyć krótkie teksty z łatwych do przeczytania wyrazów, które często powtarzały się w jednym tekście. W 1920 roku opracował "Elementarz powiastkowy dla żołnierzy", który został zilustrowany licznymi obrazkami. Ponadto wprowadził tam słownictwo wojskowe takie jak np. kapral, saper, rekrut. W okresie międzywojennym pojawiły się różne wersje elementarza przeznaczone dla dzieci wiejskich i miejskich oraz cywilnych analfabetów.

"Elementarz" doczekał się kilkunastu wznowień zdobionych pięknymi ilustracjami. Kolejne wersje "Elementarza" były wydawane w Polsce jeszcze w latach 70.

- Jest to dość wyjątkowe zjawisko w karierze podręczników szkolnych. Na świecie żaden inny podręcznik szkolny nie doczekał się tylu wydań – powiedział prof. Ryszard Wroczyński.

Marian Falski zmarł 8 października 1984 roku w Warszawie.

seb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Stefania Sempołowska – niosła kaganek oświaty

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2018 06:00
1 października 1869 urodziła się Stefania Sempołowska, publicystka i działaczka społeczno-pedagogiczna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Od Szkoły Rycerskiej i Komisji Edukacji Narodowej do Konstytucji 3 Maja

Ostatnia aktualizacja: 27.01.2018 14:30
"Uważam korpus kadecki za oręż przydatny jedynie interesom Imperatorowej" - tak po latach król Stanisław August Poniatowski miał ocenić krytycznie swoje dzieło - Szkołę Rycerską - w rozmowie z brytyjskim dyplomatą, hrabią Jamesem Harrisem. Dlaczego?
rozwiń zwiń