X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Święto Jordanu - pamiątka chrztu Chrystusa

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2019 07:00
Święto Jordanu należy do jednych z najważniejszych świąt cerkiewnych. Przez wyznawców prawosławia obchodzone jest bardzo uroczyście 19 stycznia.
Audio
  • Jolanta Makowiecka przybliżyła znaczenie i obchody święta Jordanu w audycji "Kościół Prawosławny". (PR, 19.01.2008)
  • Pisarz i podróżnik Jan Tadeusz Skłodkowski opowiedział o święcie Jordanu w rozmowie z Katarzyną Jankowską w audycji "Święta na Huculszczyźnie". (PR, 26.12.2015)
Wierni zebrani nad rzeką w czasie obchodów święta Jordanu w Rawie Ruskiej w 1906 roku
Wierni zebrani nad rzeką w czasie obchodów święta Jordanu w Rawie Ruskiej w 1906 rokuFoto: Biblioteka Cyfrowa Polona

Przed świętem

Według nauki kościoła prawosławnego chrzest Chrystusa w rzece Jordan dał początek chrześcijaństwu i stał się fundamentem wszystkich tajemnic wiary.

W wigilię święta Jordanu wiernych obowiązuje post, modlitwa i czuwanie. W domach spożywa się postną kolację, podczas której wierni dzielą się prosforą, czyli przaśnym chlebem – na znak pokoju i chrześcijańskiej wspólnoty. Dawniej powstrzymywano się od wykonywania tego dnia prac gospodarskich, jeśli nie były one niezbędne.

Święto Jordanu

W dniu święta w cerkwiach odbywa się uroczysta Boska Liturgia. Po skończonym nabożeństwie wierni w procesji prowadzonej przez księdza udają się nad rzeki i strumienie. Kapłan po przybyciu na miejsce, na pamiątkę Chrztu Pańskiego, zanurza trzykrotnie w wodzie wielki, złocony krzyż i potrójną świecę. Zanurzenie krzyża symbolizuje wierność i oczyszczenie, zaś świecy - Trójcę Przenajświętszą, która po raz pierwszy objawiła się w czasie chrztu Chrystusa. Uczestniczący w święcie Jordanu wierni nabierają wody do butelek i róznych pojemników, którą następnie zanoszą do domu. W ciągu roku poświęcona w ten sposób woda jest używana do praktyk religijnych. W przeszłości wykorzystywano ją jako lek i środek mający odegnać czary i uroki.

Zwyczaje związane ze świętem

Jak odnotował XIX-wieczny etnograf Zygmunt Kolberg, na Rusi Karpackiej, wierni: "nabierają wodę w małe, zgrabne koneweczki, myją sobie twarz i choćby mróz był jak najtęższy, stają wszyscy długim szeregiem i tak, by wracając duszpasterz mógł każdego pokropić wodą jordańską. Każdy, kto ma pistolet, daje wystrzał do góry, to trwa, aż ksiądz nie wróci do swojego mieszkania". Po skończonym obrzędzie starano się jak najszybciej wrócić do domu, często organizując wyścigi po drodze. Młodzież zaczynała wtedy psoty, starając się wrzucić do wody równieśników.

Na wschodnich rubieżach kraju, każda prawosławna rodzina posiadała w domu potrójny świecznik. Po przyjściu znad rzeki, gospodyni okadzała nim wnętrze chaty, by w ten sposób zapobiec różnym nieszczęściom. Na Pokuciu, z wosku poświęconej świecy, wyrabiano małe krzyże, które zawieszano u pułapu na czterech ścianach oraz na furtce. Następnie czekano na przybycie księdza, który święcił domostwa.

Powszechnie wierzono, że w świąteczną noc zwierzęta na chwilę przemówią ludzkim głosem, a woda przemieni się w wino. Gospodynie uważały również, by przed powrotem z cerkwi nie myć naczyń, gdyż w niepoświęconej wodzie mógł czaić się diabeł. Na Podolu gospodarze kropili wodą zwierzęta gospodarskie, by ustrzec je od chorób. Niekiedy zabierali je wraz ze sobą na obrzęd poświęcenia wody i zanurzali je w rzece.

Jak dokładnie wyglądają obchody święta Jordanu? Dowiedz się tego z audycji "Kościół Prawosławny" oraz "Święta na Huculszczyźnie".

Sandra Błażejewska

Źródła: Barbara Ogrodowska, Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne, wyd. 2010, Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce: Ruś Karpacka, (wyd.1970), Podole, (wyd. 1994), Pokucie, (wyd. 1882), Przemyskie, (wyd. 1891), Sanockie-Krośnieńskie, (wyd.1974).

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Boże Narodzenie w Kościołach wschodnich

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2017 10:55
Dziś soczelnik, czyli prawosławna Wigilia. W tym samym czasie obchodzi ją także wielu innych chrześcijan obrządków wschodnich, między innymi staroobrzędowcy i grekokatolicy. O zwyczajach związanych z obchodami Bożego Narodzenia w rozmowie z Polskim Radiem 24 mówiła Maria Kertyczak, grekokatoliczka, przedstawicielka mniejszości ukraińskiej w Polsce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zapusty – staropolski karnawał

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2019 08:00
Karnawał to czas uciech i zabaw, który trwa od święta Trzech Króli do wtorku poprzedzającego Środę Popielcową. Polskie zapusty były pełne fantazji.
rozwiń zwiń