Historia

Igrzyska Olimpijskie w Chamonix - pierwsza olimpiada zimowa

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2019 09:00
5 lutego 1924 roku we francuskim Chamonix zakończyły się I Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Były to pierwsze w historii olimpijskie igrzyska zimowe i pierwsze, na których polscy sportowcy wystąpili pod flagą narodową.
Audio
  • Henryk Skonieczny i Leon Jucewicz wspominali udział na olimpiadzie w Chamonix w audycji Bogdana Tuszyńskiego "Początki sportu w Polsce". (PR, 12.11.1978)
  • Łyżwiarz Leon Jucewicz wspominał swój start na olimpiadzie w Chamonix w rozmowie z Bogdanem Tuszyńskim w programie "Popołudnie z młodością". (PR, 9.08.1967)
  • Prof. Janusz Osica mówił o olimpiadzie zimowej w Chamonix w audycji Andrzeja Sowy "Kronika dwóch tysiącleci. Wiek XX. Rok 1924". (PR, 16.10.2000)
Przysięga sportowców biorących udział w I Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Chamonix w 1924 roku
Przysięga sportowców biorących udział w I Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Chamonix w 1924 rokuFoto: Wikipedia/domena publiczna

W Archiwum Polskiego Radia zachowały się bezcenne wspomnienia startujących tam Polaków - łyżwiarza Leona Jucewicza i trenera narciarzy Henryka Skoniecznego. Posłuchaj nagrań!

Pierwotnie igrzyska zorganizowano pod nazwą Międzynarodowego Tygodnia Sportów Zimowych. Wyboru Chamonix jako miasta-organizatora zawodów dokonał w 1921 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Zawody miały stanowić zimową część zaplanowych na lato 1924 roku igrzysk olimpijskich w Paryżu. Za wyborem akurat tego alpejskiego miasta przemawiała dobrze rozbudowana - jak na lata 20. XX wieku - infrakstruktura sportowa i turystyczna. Dodatkowo przed igrzyskami specjalnie wybudowano tor do bobslejów i skocznię narciarską.

Sukces Międzynarodowego Tygodnia Sportów Zimowych

Oficjalne otwarcie zawodów nastąpiło 25 stycznia 1924 roku. Po stadionie przystosowanym do rozgrywania sportów na lodzie przemaszerowały w defiladzie reprezentacje 16 krajów. Rywalizację sportowców przez blisko dwa tygodnie oglądało ponad 10 tysięcy francuskich kibiców (dane dla kibiców z zagranicy nie są znane). W latach 20. XX wieku była to oszałamiająca liczba. W obliczu sukcesu, w 1926 roku obradujący w Lizbonie Międzynarodowy Komitet Olimpijski, postanowił uznać rozgrywki z Chamonix za pierwsze Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

Dyscypliny sportów klasyfikowanych jako zimowe pojawiły się na nowożytnych igrzyskach olimpijskich już wcześniej. W 1908 roku w Londynie rozegrano konkurencję w łyżwiarstwie figurowym. W 1920 roku w Antwerpii igrzyska podzielono na część zimową i letnią.

Zmagania sportowców można było podziwiać w bobslejach, curlingu, łyżwiarstwie szybkim i figurowym, hokeju na lodzie, patrolu wojskowym (jak wtedy określano biathlon), narciarstwie klasycznym, skokach narciarskich i kombinacji nordyckiej. W zawodach wzięło udział 258 osób, w tym 11 kobiet.

Udział Polaków

W reprezentacji Polski znaleźli się narciarze klasyczni i członkowie drużyny patrolu wojskowego, którzy przygotowywali się do igrzysk pod kierunkiem oficera Wojska Polskiego Henryka Skoniecznego.

- W trakcie służby wojskowej zostałem wyznaczony na trenera i przydzielony do 3. Pułku Strzelców Podhalańskich. Wcielano do niego dobrych narciarzy, którzy potem brali udział w różnych zawodach: krajowych i międzynarodowych – mówił Henryk Skonieczny, trener polskich narciarzy w wywiadzie dla Polskiego Radia z 1978 roku.

Dlaczego to właśnie Henryk Skonieczny został wybrany na trenera? Posłuchaj audycji "Początki sportu w Polsce".

Problemem było znalezienie funduszy na wyjazd polskich sportowców na igrzyska. Ostatecznie wyjechało tylko siedmiu zawodników, w tym sześciu będących żołnierzami. Potrzebne środki znalazł zaangażowany w działalność sportową pułkownik Franciszek Wagner, który za ten czyn został... ukarany miesięcznym aresztem domowym.

Dlaczego pułkownika spotkała taka kara? Dowiedz się tego z audycji "Początki sportu w Polsce".

Decyzja o wyjeździe na zawody zapadła w ostatniej chwili. Podróż do Francji nie obyła się bez perypetii. Polska ekipa nie zdążyła na przesiadkę na pociąg w Wiedniu, w wyniku czego... spóźniła się na ceremonię otwarcia. Sprawę uratowało dwóch korespondentów prasowych "Gazety Warszawskiej", którzy w porę właściwie ocenili sytuację i wzięli udział w defiladzie niosąc biało-czerwony sztandar.

Niestety, polskiej reprezentacji narodowej w czasie igrzysk nie sprzyjało szczęście. Sportowcy nie zdobyli żadnego medalu. Jedyny punkt zdobył członek warszawskiego Akademickiego Związku Sportowego Leon Jucewicz, który był zarazem jedynym reprezentantem Polski w łyżwiarstwie szybkim.

- Wystartowałem kolejnego dnia po otwarciu olimpiady. Narciarze zmagali się dopiero trzeciego dnia, więc mogę o sobie powiedzieć, że jestem pierwszym polskim olimpijczykiem startującym w reprezentacji narodowej – mówił Leon Jucewicz w wywiadzie dla Polskiego Radia z 1978 roku.

Jak udział na olimpiadzie i treningi wspomninał Leon Jucewicz? Posłuchaj wspomnień łyżwiarza dla Polskiego Radia z 1967 roku w audycji "Popołudnie z młodością".

Triumf Skandynawów

W generalnej klasyfikacji medalowej na podium stanęły reprezentacje Norwegii, Finlandii i Austrii. Miłość kibiców zaskarbił sobie Norweg Thorleif Haug, który wygrał dwa biegi narciarskie oraz kombinację nordycką. Niekwestionowanym "królem łyżew" został Fin Clas Thunberg, zwyciężając trzy wyścigi łyżwiarskie oraz zdobywając również srebro i brąz. Jako pierwszy z olimpijskim złotem wyjechał jednak Amerykanin Charles Jewtraw, wygrywając bieg łyżwiarski na 500 metrów. Hokej na lodzie całkowicie zdominowali Kanadyjczycy, zdobywając w finale złoto. W konkurencji skoków narciarskich trzecie miejsce przypadło Amerykaninowi Andersowi Haugenowi. Jednak w wyniku pomyłki sędziów nie wręczono mu medalu. Skoczek postanowił odwołać się od decyzji. Do naprawienia błędu doszło dopiero po... 50 latach. Haugen w 1974 roku odebrał olimpijski brąz już jako senior.

Ceremonia zamknięcia igrzysk odbyła się 5 lutego 1924 roku na stadionie olimpijskim w Chamonix. Kolejne odbyły się w 1928 roku w szwajcarskim Sankt Moritz.

seb

Czytaj także

Halina Konopacka. Pierwsza polska złota medalistka olimpijska

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2024 05:45
- Zaczęło się po prostu z zamiłowania do ruchu, z zamiłowania do przyrody. Ciekawość kazała rzucić, biegać, próbować. Jak wzięłam dysk, to okazało się, że po paru razach padł rekord Polski. No to już wtedy kazali mi trochę trenować. I tak się zaczęło – o swoich początkach w rzucie dyskiem opowiadała Halina Konopacka.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Janusz Kusociński. Symbol sukcesów sportowych Polski

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2023 05:38
– Dwudziestoczterokrotny rekordzista Polski, dwukrotny rekordzista świata, a to tylko część imponującej statystyki "Kusego", który do tej pory jest symbolem sukcesów sportowych Polski międzywojennej, symbolem obywatela, sportowca, a w potrzebie, również dzielnego żołnierza i konspiratora – mówił historyk dr Janusz Osica.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Olimpiada. Historia polskich startów

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2016 07:00
W czasie Letnich Igrzysk Olimpijskich w Rio przyjrzymy się tej sportowej imprezie w ujęciu historycznym.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Sporty zimowe w przedwojennej i okupowanej Warszawie

Ostatnia aktualizacja: 23.01.2019 21:17
W "Magazynie Sportowym" rozmowa z Agnieszką Cubałą, historykiem sportu, która opowiedziała słuchaczom o dyscyplinach w sportach zimowych uprawianych w przedwojennej i okupowanej Warszawie. – Zimowe odmiany sportu były w polskiej stolicy niezwykle popularne – powiedziała w rozmowie z Michałem Olszańskim.
rozwiń zwiń