X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Koronacja Kazimierza Wielkiego na króla Polski

Ostatnia aktualizacja: 25.04.2019 06:00
Syn Władysława Łokietka wstąpił na tron w trudnym dla kraju momencie. Nałożenie korony było konieczne, by wzmocnić pozycję państwa, które wciąż jednoczyło się w zwartą całość.
Audio
  • O pierwszych latach rządów Kazimierza Wielkiego mówił prof. Wojciech Fałkowski w audycji Andrzeja Sowy pt. "Historia Polski. Średniowiecze". (PR, 3.03.2003)
  • Kulisy koronacji przybliżył prof. Henryk Samsonowicz w audycji Elizy Bojarskiej pt. "Kazimierz Wielki". (PR, 3.10.1985)
Wizerunek Kazimierza Wielkiego w cyklu Wizerunki książąt i królów polskich Ksawerego Pillatiego z 1888 roku.
Wizerunek Kazimierza Wielkiego w cyklu "Wizerunki książąt i królów polskich" Ksawerego Pillatiego z 1888 roku.Foto: Wikipedia/domena publiczna

25 kwietnia 1333 roku w Krakowie na króla Polski koronował się Kazimierz.

W chwili objęcia tronu miał 23 lata. Koronacja odbyła się ponad miesiąc po śmierci ojca – Władysława Łokietka, któremu udało się zjednoczyć rozbite na dzielnice państwo polskie. Władysław jeszcze za życia zadbał o to, by jego następca jak najlepiej wykonywał obowiązki króla. W tym celu mianował Kazimierza namiestnikiem Wielkopolski, Sieradza i Kujaw. Dopilnował również tego, by syn towarzyszył mu w zbrojnych wyprawach.

Jak Kazimierza opisywał w swej kronice Jan Długosz? Dowiedz się tego z audycji "Kazimierz Wielki".

Polska po śmierci Władysława Łokietka

W momencie koronacji Pomorze Gdańskie należało do Krzyżaków. Księstwo płockie i Śląsk były lennem czeskim. Mazowsze pozostawało osobnym księstwem, lubiącym podkreślać swoją niezależność, podobnie jak ziemia kaliska i łęczycka. Polska składała się w zasadzie z dwóch wielkich prowincji – Wielkopolski i Małopolski.

- Od zachodu państwo polskie miało do czynienia z ekspansywną polityką branderburską, a od północy z nieposkromionymi Krzyżakami. Koronę polską starała się również zdobyć dynastia Luksemburgów, zabiegając o nią poprzez swoją dyplomację na dworze papieskim oraz na dworach europejskich. Jedynymi sojusznikami – i to niepewnymi – byli węgierscy Andegawenowie. Była to niezwykle trudna sytuacja – mówił prof. Wojciech Fałkowski w audycji "Historia Polski. Średniowiecze".

Zagrożenie krzyżackie

Tuż po śmierci ojca, Kazimierz został zmuszony do zajęcia się niezwykle ważnymi sprawami. Palącą sprawą stał się kończący się wkrótce rozejm z Krzyżakami. Przyszły monarcha niezwłocznie przystąpił do petraktacji z Zakonem. W trudnych rozmowach pomagali mu polscy możnowładcy.

W tych warunkach konieczne stało się wzmocnienie pozycji państwa polskiego, które mogła zapewnić koronacja na króla. Do podjęcia tego kroku Kazimierza namawiał jego szwagier - król Węgier Karol Robert.

- Karol Robert miał swoje własne zmartwienia na terenie Węgier. Jednak niechętnie patrzył na zbyt silny wzrost potęgi Luksemburgów w sąsiednich Czechach. Kazimierzowi zależało też na zapewnieniu ciągłości władzy. Istniał inny pretendent do tronu - Jan Luksemburski, który po Wacławach czeskich dziedziczył pretensje do tronu polskiego. Miał w większości zhołdowany Śląsk i niektóre części Mazowsza - wyjaśnił Henryk Samsonowicz w audycji "Kazimierz Wielki".

Wybór daty

Uczestnicząca w zwołanym w Krakowie zjeździe koronacyjnym szlachta jednogłośnie zaakceptowała kandydaturę syna Władysława Łokietka. Kazimierz mógł rozpocząć bezpośrednie przygotowania do objęcia władzy. Początkowo chciał koronować się w Wielkanoc przypadającą 4 kwietnia 1333 roku. Wybór daty był nieprzypadkowy – Wielkanoc zapewniłaby wspaniałą oprawę liturgiczną. Jednak wyczerpujące rozmowy z Krzyżakami sprawiły, że Kazimierz musiał przełożyć koronację. Przygotowanie uroczystości w tak krótkim czasie było też niemożliwe z powodów typowo organizacyjnych.

Ostatecznie zdecydowano się na 25 kwietnia. Tego dnia przypadała uroczystość św. Marka Ewangelisty, która w średniowieczu należała do tzw. dni świętych. W czytanym wtedy fragmencie Ewangelii, kapłani przypominali wiernym o obowiązku poddaństwa i posłuszeństwa wobec władcy. Dodając to, że 25 kwietnia przypadał w trzecią niedzielę tzw. radosną, po najważniejszym święcie chrześcijańskim – Wielkanocy – Kazimierz nie mógł dokonać trafniejszego wyboru.

Koronacja

Podobnie, jak w przypadku Władysława, koronacja odbyła się na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie. Wybór miejsca nie był przypadkowy – miał podkreślać to, że w dawnej piastowskiej stolicy na tron wstępuje władca zjednoczonego państwa.

- Korona w tamtych czasach podkreślała suwerenność władcy i jego niezależność. To może tłumaczyć, dlaczego Kazimierz śpieszył się z koronacją - dodał prof. Henryk Samsonowicz w audycji "Kazimierz Wielki".

Aktu koronacji dokonał arcybiskup gnieźnieński Jarosław w obecności innych biskupów, książąt i szlachty. Przebieg koronacji opisał Janko z Czarnkowa i Jan Długosz. Wraz z Kazimierzem na królową Polski została koronowana jego żona Aldona (po chrzcie przyjęła imię Anna) – córka księcia Litwy Giedymina. Dzięki temu zabiegowi, już na samym początku panowania, młody król umocnił sojusz z Litwą. Przeciwniczką koronacji Aldony była matka Kazimierza Jadwiga Kaliska, która uważała, że w Polsce może być tylko jedna królowa, czyli ona sama.

Jakie były pierwsze polityczne decyzje króla Kazimierza? Posłuchaj audycji "Historia Polski. Średniowiecze".

Najważniejszym wydarzeniem 25 kwietnia 1333 roku, oprócz koronacji Kazimierza, było przedłużenie rozejmu z Krzyżakami. Potwierdzenie porozumienia przyniosło Polsce dłuższy okres pokoju. Ten czas Kazimierz przeznaczył na modernizację kraju. Przeprowadzone przez niego reformy sprawiły, że historycy nadali mu przydomek "Wielki", a potomni zwykli mówić, że "zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną".

Jakie wyglądało panowanie ostatniego z Piastów? Dowiedz się tego z audycji "Kazimierz Wielki".

Źródła: Archiwum Polskiego Radia, Kazimierz Jasiński, Dzień koronacji Kazimierza Wielkiego w świetle współczesnych źródeł, wyd. 1993.

seb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kazimierz Wielki czy rozbiorca?

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2018 06:00
Historia nadała mu przydomek "Wielki". Czy słusznie? Zdaniem wielu na łożu śmierci oszalał. Napisał testament, który zniweczył cały dorobek jego życia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Łokietek - wielki mały człowiek

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2019 06:00
Zjednoczenie państwa po ponad stuletnim okresie rozbicia dzielnicowego to niewątpliwy sukces tego króla. Hardy władca poza sukcesami ma jednak na swoim koncie także kilka złych, brzemiennych w skutki decyzji.
rozwiń zwiń