X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Maria Konopnicka - nie tylko pisarka

Ostatnia aktualizacja: 23.05.2019 06:00
Oddana patriotka, aktywnie działała na rzecz polepszenia losu osób biednych i wykluczonych. Twierdziła, że literatura powinna podejmować aktualne problemy. Swoim trybem życia wzbudzała wiele kontrowersji. 
Audio
  • O twórczości Marii Konopnickiej i jej związkach z Elizą Orzeszkową mówił prof. historii Andrzej Nowak w audycji Doroty Truszczak pt. "Historia żywa". (PR, 4.03.2017)
Pisarka i działaczka społeczna Maria Konopnicka około roku 1870.
Pisarka i działaczka społeczna Maria Konopnicka około roku 1870.Foto: Wikipedia/domena publiczna

23 maja 1842 roku w Suwałkach urodziła się Maria Konopnicka.

Przyszła na świat w rodzinie prawnika i miłośnika literatury Józefa Wasiłowskiego. Jako nastolatka podjęła naukę na pensji sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie poznała Elizę Pawłowską, znaną później jako Elizę Orzeszkową. Wraz z koleżanką lubiła deklamować poezję, szczególnie zakazanych poetów, m.in. Adama Mickiewicza. Znajomość ze szkolnej ławki przerodziła się w przyjaźń na całe życie.

Krótko po ukończeniu szkoły wyszła za mąż za ziemianina Jarosława Konopnickiego. Małżeństwo jednak nie było udane. Dziesięć lat po ślubie, Konopnicka postanowiła odejść od męża i wyjechać do Warszawy. Od tego czasu sama wychowywała szóstkę dzieci. W stolicy związała się z konspiracyjnym ruchem niepodległościowym.

- Życiorys Marii Konopnickiej przeczy stereotypowemu wizerunku, że kobiety w II połowie XIX wieku były stłamszone i żyły w cieniu swoich mężów. Zaangażowanie patriotyczne czyniło z kobiet niezwykle ważne postacie życia społecznego. Ta rola służyła politycznej emancypacji kobiet w Polsce - mówił prof. historii Andrzej Nowak w audycji "Historia żywa".

Jaka była pozycja polskich kobiet pod koniec XIX wieku? Posłuchaj audycji "Historia żywa".

Konopnickiej bliski był nurt pozytywistyczny w literaturze. Pochylała się nad losem ludzi biednych i wykluczonych. Interesowała się sytuacją osób pozbawionych środków do godnego życia. Postulowała, że literatura powinna podejmować aktualne tematy społeczne, a bohaterowie powinni być postaciami wziętymi z życia codziennego. Sama często brała udział w różnych akcjach dobroczynnych.

Choć większość jej utworów stanowiły liryki, została zapamiętana jako znakomita nowelistka. W swoich utworach podejmowała tematykę społeczną i patriotyczną. Współcześni zarzucali jej pisanie utworów patriotycznych za pieniądze. Sama poetka podkreślała, że co prawda pisze je z potrzeby serca, jednak musi też myśleć o utrzymaniu rodziny. Jej talentem zachwycał się sam Henryk Sienkiewicz.

Za co dokładnie Sienkiewicz podziwiał Konopnicką? Dowiedz się tego z audycji "Historia żywa".

- Jej twórczość była nie tylko pochwałą narodowej martyrologii. Ona rozliczała się też z duchem powstania. Krytykowała rozmaite patologie. Bliski był jej realizm, zejście do opisu rzeczywistego życia różnych grup społecznych – dodał prof. Andrzej Nowak.

Jej najsłynniejszym utworem została "Rota", która urosła do roli hymnu narodowego. Wiersz został opublikowany po raz pierwszy w czasopiśmie "Przodownica".

- Choć to nie było pierwsze nawiązanie do prześladowania polskości w zaborze pruskim, to właśnie ten tekst stał się tak szanowanym i uznawanym za głos całego społeczeństwa utworem. Przed nim szła sława jej innych wierszy patriotycznych i skierowanych do dzieci – powiedział prof. Andrzej Nowak.

Zobacz jeden z pierwszych przedruków "Roty" na łamach gazety "Gwiazdka Cieszyńska" z 1908 roku.

Sama Konopnicka była postacią wzbudzającą kontrowersje. Popularne były plotki o licznych związkach łączących ją ze sporo młodszymi mężczyznami. Pod koniec życia zamieszkała we dworku wraz z malarką Marią Dulębianką. Niektórzy podejrzewali, że panie mógł łączyć romans. Angażowała się w walkę o przyznanie kobietom praw wyborczych. Była atakowana przez kler i środowiska konserwatywne. Zastanawiano się, czy jest praktykującą katoliczką.

Dowiedz się więcej o prywatnym życiu pisarki w audycji "Historia żywa".

Zmarła 8 października 1910 roku we Lwowie, kilka miesięcy po śmierci Orzeszkowej. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną.

- Osiągnęła ten sam poziom autorytetu co Eliza Orzeszkowa. Obie cieszyły się tym samym poziomem uznania społecznego w ostatniej dekadzie swojego życia - podsumował prof. Andrzej Nowak.

Więcej o związkach pisarek posłuchasz w audycji "Historia żywa".

seb


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Naukowy Wieczór z Jedynką: Rota

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2008 14:36
Zaprasza Dorota Truszczak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Eliza Orzeszkowa - z myślą o dobru wspólnym

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2019 05:35
Choć kojarzona głównie z literaturą, większość swojego życia przeznaczyła na działalność społeczną. Dramatyczne doświadczenie powstania styczniowego sprawiło, że stała się gorącą orędowiczką programu pozytywistycznego.
rozwiń zwiń