X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Kaplica Zygmuntowska. "Kamień milowy architektury polskiego renesansu"

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2019 08:00
Arcydzieło sztuki renesansowej stanowiło wzór dla mauzoleów budowanych w Polsce jeszcze przez blisko 150 lat. Kaplica stanowi też wyryty w kamieniu dokument nie tylko prądów kulturowych panujących w epoce, ale też zawirowań politycznych w Polsce doby panowania Zygmunta Starego.
Audio
  • Audycja z cyklu "Widnokrąg" poświęcona Kaplicy Zygmuntowskiej (PR, 13.01.1986)
Kaplica Zygmuntowska
Kaplica Zygmuntowska Foto: NAC

8 czerwca 1533 roku poświęcono Kaplicę Zygmuntowską na Wawelu. Impulsem dla zbudowania rodowego mauzoleum była dla króla Zygmunta Starego śmierć jego pierwszej żony, królowej Barbary Zapolyi. 

Artyści z importu

Na potrzeby budowy kaplicy specjalnie z Włoch sprowadzony został Bartolomeo Berecci. Mężczyzna został nadwornym architektem Zygmunta Starego.

- Kontakty Krakowa z Włochami były w tamych czasach bardzo ożywione. Bartolomeo Berecci należał drugiej generacji włoskich artystów, którzy pracowali w Polsce. Wiadomo, że wpływy renesansowe sięgają czasów starszego brata Zygmunta, Jana Olbrachta - wyjaśniał prof. Stanisław Mossakowski w audycji z cyklu "Widnokrąg".

Berecci zapisał się złotymi literami w annałach historii polskiej architektury. W jego artystycznym portfolio obok Kaplicy Zygmuntowskiej znalazły się takie projekty jak rozbudowa zamku na Wawelu, ganek wewnętrzny w Kościele Mariackim i spektakularny baldachim nad nagrobkiem Władysława Jagiełły.

- Kaplica Zygmuntowska jest w dużym stopniu wzorowana na obserwowanych bezpośrednio przez Berecciego dziełach sztuki starożytnej - mówił prof. Stanisław Mossakowski. 

Propagandowe dzieło 

- Dzieje Kaplicy Zygmuntowskiej są ściśle związane z atmosferą polskiego dworu jeśli chodzi o sprawy ideowe. Dekoracje mitologiczne w kaplicy wiążą się z aktualną wówczas w Polsce reakcją kościoła katolickiego na pierwszą falę reformacji protesteanckiej. Treścią dekoracji jest Gigantomachia - zwycięstwo bogów olimpijskich nad gigantami. Przy czym bogowie olimpijscy z Jowiszem na czele symbolizują religię katolicką, zaś giganci reprezentują heretyków - wyjaśnia prof. Stanisław Mossakowski. 

Do wysunięcia takiej tezy skłoniło prof. Stanisława Mossakowskiego to, że powstanie dekoracji zbiegało się w czasie z wydaniem w Królestwie Polskim pierwszych dekretów godzących w ruch protestancki. Sprzeciw wobec tych uchwał spowodował bunt luterańskich mieszkańców Gdańska, który został krwawo stłumiony przez króla. Kontrreformacja zaczęła wkraczać na ziemie polskie. 

- Treści ideowe kaplicy znajdują odpowiednik w literaturze ideowej tamtego czasu. Ich przekaz jest podobny do twórczości związanego z dworem Andrzeja Krzyckiego, który również porównywał protestantów do mitologicznych potworów. Była to moda, która nadeszła z centrum kulturalnego ówczesnego świata - dworu papieża w Rzymie - podkreślał prof. Mossakowski. 

Wspomniany wyżej poeta Andrzej Krzycki jest autorem wierszowanego epitafium, które umieszczono na nagrobku Zygmunta. 

Kaplica Zygmuntowska rozpoczęła trend i stanowiła wzór dla ponad setki mauzoleów możnych na terenie całego kraju aż do drugiej połowy XVII wieku - wystarczy wspomnieć, że bliźniaczą Kaplicę Wazów ukończono dopiero w 1676 roku. 

bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Kraków renesans
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Hejnał mariacki - najstarsza na świecie cykliczna audycja radiowa

Ostatnia aktualizacja: 16.04.2019 06:01
- Jest to jakaś niesłychanie urocza melodia. Powtarzający się motyw z tym nagłym urwaniem ma w sobie coś, co w jakiejś mierze symbolizuje całą Polskę - mówił architekt prof. Wiktor Zin.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Łaski – pierwszy polski kodyfikator prawa

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2019 07:00
- W czasach działalności Jana Łaskiego istniał ruch kodyfikacji praw, zebrania w jedną księgę podstawowych zasad funkcjonowania ustroju i państwa, do których można było się odwoływać - mówił o "Statucie Łaskiego" prof. Janusz Tazbir na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maciej Miechowita – reformator Akademii Krakowskiej

Ostatnia aktualizacja: 08.09.2019 06:00
Miechowita dbał o rozwój krakowskiej uczelni, badał to, co do tej pory otoczone było legendą i nie obawiał się stosować krytyki w imię naukowego obiektywizmu. Renesansowego uczonego można uznać za wzór akademika.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Gaude Mater Polonia", czyli średniowieczna propaganda w praktyce

Ostatnia aktualizacja: 08.05.2019 08:00
Hymn na cześć św. Stanisława to jedno z najwybitniejszych dzieł literackich wczesnego średniowiecza w Polsce. To też jedna z pierwszych pieśni o charakterze hymnu w dziejach Polski i... najlepiej zachowany rodzimy materiał propagandowy swoich czasów. 
rozwiń zwiń